Chrząstka stawowa

Chrząstka stawowa to podporowa odmiana tkanki łącznej. Jej skład stanowią wyspecjalizowane komórki fibroblastów – osteocyty i chondrocyty. Powierzchnie stawowe ciała ludzkiego złożone są z chrząstki włóknistej i szklistej...

1. Właściwości chrząstki stawowej

Chrząstką szklistą nazywamy substancję międzykomórkową, w skład której wchodzi kolagen typu II oraz substancja podstawowa. Jest ona mocno uwodniona.

Natomiast chrząstka stawowa wyróżnia się stosunkowo niskim współczynnikiem tarcia – np. dla kolana równy jest on 0,002. Im straszy człowiek, tym chrząstka staje się mniej sprężysta i zmienia barwę na żółtawą. W rezultacie, zwiększa się ryzyko urazów stawów, gdyż redukcji ulega ich amortyzacja. W niektórych przypadkach, u osób w podeszłym wieku, chrząstka może nawet zaniknąć. Grubość chrząstki jest różna w zależności od jej lokalizacji w stawie oraz od typu stawu – waha się od 0,2 mm do 6 mm, a średnio wynosi 0,5-2 mm.

W porównaniu z kośćmi, chrząstka stawowa jest znacznie mniej odporna na rozciąganie i na ciśnienie. W odróżnieniu od kości jest jednak gładka i wytrzymała na tarcie. Bardzo dobrze rozwija się ona w miejscach obciążonych i utrzymuje swoje właściwości. Zaletą chrząstki jest również to, że amortyzuje wstrząsy.

Wraz z wiekiem chrząstka stawowa ulega wytarciu. U osób starszych pozbawiona jest ona ochrzęstnej, w związku z czym nie podlega regeneracji. Każdy uszkodzony obszar wypełnia się natomiast tkanką włóknisto-chrzęstną. Dodatkowo, u osoby takiej chrząstka nie posiada naczyń krwionośnych ani struktur nerwowych. Jedyna możliwość odżywiania chrząstki odbywa się poprzez płyn stawowy i minimalnie przy udziale sąsiednich warstw znajdujących się pod chrząstką.

2. Uszkodzenie chrząstki stawowej

Obrażenia chrząstki przeważnie spowodowane są wieloma sumującymi się mikrourazami. Najczęstszą przyczyną jej uszczuplenia u sportowców jest silna eksploatacja stawów. Jednak istnieje wiele innych powodów ścierania się chrząstki. Do jej uszkodzeń może dochodzić w wyniku otyłości, uprawiania sportu bez wcześniejszego przygotowania motorycznego, monotonnej pozycji ciała, niedoleczonej kontuzji stawów, ciała obcego w stawie lub przez uszkodzenie wiązadeł i ścięgien.

Urazy chrząstki często powstają także w wyniku nieudanych zastrzyków dostawowych, a także artroskopii zwiadowczej przeprowadzonej przez niedoświadczoną osobę. Przyczyn uszkodzeń chrząstki stawowej jest wiele – nie należą do niej tylko urazy mechaniczne czy procesy związane z wiekiem. Przyczynami mogą być również: choroby metaboliczne, dysplazje, jałowe martwice kości, zaburzenia wydzielania wewnętrznego, neuropatie, choroby wirusowe i genetyczne.

3. Odbudowa chrząstki stawowej

Ostatnimi czasy pojawiła się możliwość przeprowadzenia regeneracji chrząstki metodami nieoperacyjnymi, która w szczególności pomocna jest dla sportowców oraz osób cierpiących na zwyrodnienia chrząstki stawowej spowodowane wiekiem. stnieje wiele środków w korzystny sposób wpływających na redukcję procesu ścierania się stawów, a działanie dużej ich części zostało potwierdzone w badaniach klinicznych oraz eksperymentalnych. Jednak zawodowi sportowcy nie powinni opierać się jedynie na farmakologii. Owe preparaty na stawy mają tylko pomóc w zwalczeniu problemu. Po konsultacji ze specjalistami z zakresu ortopedii, farmacji i fizjoterapii opracowuje się dalszy program usprawniania. Dalsze kroki podejmowane są po konsultacji z fizjoterapeutą, farmaceutą i ortopedą. Poza tym, należy pamiętać, że stosowanie niektórych leków na stawy może mieć niepożądany wpływ na współwystępujące schorzenia.

Korzystne efekty wspomagające leczenie uszkodzeń chrząstki dają:

  • siarczan glukozaminy – naturalny składnik mazi stawowej. W dużych ilościach występuje w owocach morza: krewetkach, krabach, rakach. Związany jest w pancerzach skorupiaków pod postacią chityny. Glukozamina zatrzymuje wodę w tkankach łącznych, co daje im giętkość i sprężystość. Siarczan glukozaminy jest substancją łatwo rozpuszczalną w wodzie i dobrze przyswajalną przez organizm po podaniu doustnym. Jest wchłaniany w jelicie cienkim. Należy stosować go długotrwale;
  • kwas hialuronowy – ważny składnik wszystkich struktur pozakomórkowych. W stosunkowo wysokim stężeniu występuje w płynie maziowym i w chrząstce stawowej. Posiada właściwości przeciwzapalne, amortyzujące drgania i ciężary mechaniczne, pomaga w utrzymaniu lepkości płynu maziowego, gładkiej powierzchni chrząstki, zatrzymaniu leukocytów, a także chroni chondrocyty;
  • piskledyna – wyciągi z owoców avocado i soi. Lecznicze działanie substancji polega na stymulacji macierzy chrząstki stawowej. Lek jest bezpieczny w stosowaniu i zarejestrowany w Polsce;
  • diaceryna – ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe. Skuteczność leku ujawnia się po kilku tygodniach stosowania. Dostępność leku w Polsce jest znikoma. Sprowadza go tylko kilka ośrodków medycznych;
  • chodroityna – naturalny składnik chrząstki. Preparat używany jest w leczeniu chorób zwyrodnieniowych stawów. Chondroitynę podaje się niekiedy z siarczanem glukozaminy. Udowodniono, że jest ona w stanie zatrzymać procesy zapalne w stawach oraz wykazuje właściwości przeciwbólowe.

Dodatkowo zaleca się przyjmowanie preparatów, zawierających:

  • wyciąg z chrząstki rekina,
  • S-adenosylometioninę,

Odbudowa chrząstki dzięki tym lekom jest możliwa, ale wymaga długofalowej kuracji. Przełomem w skutecznym leczeniu uszkodzeń chrząstek i zwyrodnień stawów może być leczenie terapią genową, hormonalną lub bisofosfolanami.

Komentarze (8)
~dr johny
~dr johny

odpowiednia dieta oraz suplementy wspomagające , miękkie obuwie opaski odciążające kolano zniwelują ból , ale w przypadku deformacji powstałej w wyniku kilku przechodzonych urazów nawet nieznaczne naciągnięcia mogą powodować nawroty dolegliwości. wyklucza to nadmierne wykonywanie pewnych ruchów np bieg, zginanie stawu pod większym kontem. rodzaj ćwiczeń korygujących zależny jest od dokładnego umiejscowienia deformacji , może sprawdzą się chodziarz.

Odpowiedz
~Ada
~Ada

Mam 15 lat, miałam jałową martwicę kości, która wyniszczyła mi chrząstkę w kości śródstopia. Również musiałam zrezygnować z tańca, a teraz chodzę na rehabilitacje i okaże się, czy będę potrzebować operacji, czy chrząstka sama się odbuduje.

Odpowiedz
~martyna
~martyna

Mam 18 lat i od trzech lat borykam się z uszkodzoną chrząstką w kolanie. Przez 10 lat tanczylam taniec towarzyski i choroba zmusila mnie do rezygnacji z hobby. Przez pewien czas nie odczuwalam bolu jednak niedawno zaczelam wiecej cwiczyc i bol powrocil. Bylam z problemem juz u wielu lekarzy ale zaden nie wyleczyl mojej chrzastki. Juz nie wiem co mam robic.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Ortopedia i reumatologia
Ortopedia i reumatologia

Program rehabilitacji po pierwotnej rekonstrukcji więzadła krzyżowego

Zainteresowanie przeszczepami allogenicznymi (allograftami) stosowanymi do rekonstrukcji więzadeł krzyżowych wciąż rośnie. Do niedawna zastosowanie allograftów traktowano jako "zło konieczne" w przypadku zabiegów rewizyjnych, w których ograniczone były...

Ortopedia i reumatologia

Rewizyjna rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego

Zainteresowanie przeszczepami allogenicznymi (allograftami) stosowanymi do rekonstrukcji więzadeł krzyżowych wciąż rośnie. Skrócenie czasu zabiegu, mniejszy dostęp operacyjny, brak bólu i ryzyka powikłań w miejscu pobrania, to od lat znane i istotne...

Ortopedia i reumatologia

10th Baltic Bone and Cartilage Conference

Baltic Bone and Cartilage Conference to międzynarodowa konferencja medyczna, podczas której podejmowana jest szeroko rozumiana tematyka związana z tkankami kostnymi i chrzęstnymi. Tegoroczne, dziesiąte spotkanie odbędzie się w dniach 6-8 czerwca w...

Ortopedia i reumatologia

Mięśnie

Mięśnie stanowią prawie połowę wagi naszego ciała. Znajdują się wszędzie, nawet w oku, dzięki czemu możemy mrugać powieką. Mięśnie ciągle pracują: serce bije, jedzenie jest transportowane przez jelita, a nasze kończyny zginają się. Anatomia człowieka, w...

Ortopedia i reumatologia

Rehabilitacja patologii, patologia rehabilitacji

A do tego niegospodarność w wydawaniu publicznych pieniędzy i brak kontroli ze strony resortu zdrowia - taki obraz wyłania się z analizy NIK poświęconej rehabilitacji leczniczej. Dla pacjentów największym zagrożeniem jest brak dostępności, czyli rosnące...

Ortopedia i reumatologia

Metody walki z bólem

Ból może znacznie obniżyć jakość życia, szczególnie jeśli jest to ból przewlekły, taki jak w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, fibromialgii i uszkodzenia nerwów. Gdy boli najczęściej sięgamy po farmaceutyki, chociaż istnieją również naturalne...

Ortopedia i reumatologia

Układ kostny człowieka

Układ kostny człowieka składa się z ponad 200 kości. Nasz szkielet można podzielić na szkielet osiowy (czaszka, kręgosłup, klatka piersiowa) i szkielet kończyn (kości obręczy barkowej, kości obręczy miednicowej, kości kończyn). Oto kilka ważnych faktów o...

Ortopedia i reumatologia

Kryteria wyboru leków biologicznych w terapii chorób reumatycznych

W Polsce reumatolodzy nie mają możliwości doboru leku biologicznego do indywidualnych potrzeb pacjenta cierpiącego na choroby reumatyczne. Lekarze podkreślają, iż jedynym kryterium decydującym o odgórnym wyborze leku dla wszystkich pacjentów nie powinna...

Ortopedia i reumatologia

Buty na obcasie - korzyści i niebezpieczeństwa dla zdrowia kobiety

Obcasy są obecnie uznawane za jeden z atrybutów kobiecości. Jest to symbol atrakcyjnego wyglądu. Mawia się również, że każda pani powinna mieć w swojej szafie przynajmniej jedną parę butów na obcasie, nawet jeśli nie używa ich na co dzień. Tymczasem...