Kaszak na mosznie – jak wygląda, dlaczego powstaje i jak go leczyć?

Kaszak na mosznie, czyli torbiel gruczołu łojowego, to zmiana należąca do łagodnych nowotworów skóry.

Kaszak (łac. athaeroma), nazywany torbielą łojową lub cystą naskórkową, to zmiana pojawiająca się w okolicach mieszków włosowych i gruczołów łojowych. Najczęściej umiejscawia się w okolicach owłosionych części ciała. Najczęściej spotykany jest kaszak na głowie, na twarzy, na powiece, na szyi, na plecach, na mosznie i na wargach sromowych.

Ściany kaszaków są zbudowane z nabłonka wielowarstwowego płaskiego, a zmiany są wypełnione łojem, zrogowaciałym naskórkiem oraz elementami mieszków włosowych. Guzki mogą występować pojedynczo, ale i w skupisku. Osiągają różne rozmiary, od kilku milimetrów do kilku centymetrów średnicy. Guzek może być miękki lub twardy w dotyku, dający się przesuwać pod palcami. Z czasem rośnie i zmienia swoją barwę na białą lub żółtą. Zwykle nie jest bolesny, chyba że dojdzie do nadkażenia bakteryjnego i powstania stanu zapalnego.

Kaszaki występują najczęściej u osób pomiędzy 30. a 40. rokiem życia, dwa razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Torbiele naskórkowe mogą jednak powstać już w życiu płodowym oraz u młodych ludzi w okresie dojrzewania.

Rodzaje kaszaków

Z uwagi na podłoże zmiany i powstanie guzka, kaszaki dzieli się na dwa rodzaje. To:

• kaszak rzekomy, skutek nieprawidłowej higieny osobistej. Pojawia się, gdy gruczoł łojowy ulega zaczopowaniu,
• kaszak prawdziwy, mający podłoże genetyczne. Zmiany obserwuje się u osób z zespołem Gardnera. Charakterystyczne jest, że po usunięciu zmiana nawraca.

Przyczyną powstawania kaszaka na mosznie, ale i w innej lokalizacji, może być nieprawidłowa praca gruczołów łojowych, pęknięcie gruczołu łojowego czy uszkodzenie mieszków włosowych. Guzek pojawia się wskutek zaczopowania ujścia mieszka włosowego, a co za tym idzie również sukcesywnego gromadzenia się w jego obrębie złuszczonego naskórka oraz łoju (sebum).

Przyczyną tworzenia się cyst skórnych w okolicach mieszka włosowego i gruczołu łojowego może być:

• nieodpowiednia higiena, zarówno jej brak, jak i stosowanie niewłaściwych kosmetyków,
• nadmierne opalanie się,
• zaburzenia gospodarki hormonalnej i pracy gruczołów łojowych.

Kaszak na mosznie jest guzkiem gładkim, elastycznym, przesuwalnym względem podłoża. Ma barwę skóry z otaczającym go żółtawym zabarwieniem. Zdarza się, że na szczycie zmiany widoczna jest czarna kropka (mieszek włosowy), świadcząca o niedrożności kanału włosowego. Zmiana jest wypełniona białą i żółtą, płynną lub półpłynną treścią. W sytuacji, gdy w obrębie moszny znajdują się liczne kaszaki, mówi się o kaszakowatości moszny.

Kaszaki zwykle nie dają objawów subiektywnych. Wyjątkiem jest duża torbiel łojowa, która jest narażona na częste podrażnianie podczas ubierania się. Jej obecność może być źródłem bólu podczas stosunku, biegania czy chodzenia, ale i ubierania się. Podobne dolegliwości może dawać zmiana, w obrębie której doszło do wtórnego nadkażenia bakteryjnego, skutkiem czego jest stan zapalny. Z wnętrza zmiany może wtedy wypływać żółtawa ciecz o nieprzyjemnym zapachu.

Czy kaszak jest niebezpieczny? Zwykle zmiany tego typu na mosznie nie są groźne. Niewielkie rozwijają się wolno, a po pewnym czasie mogą zniknąć same lub pęknąć pod wpływem nacisku. Guzki usuwa się głównie ze względów estetycznych. Leczeniu należy poddać torbiele łojowe, których średnica wynosi więcej niż 5 cm, są objęte infekcją lub nawracają po usunięciu.

Gdy nie doszło do zakażenia cysty skórnej, w usuwaniu zmiany pomocna jest laseroterapia i krioterapia. W przypadku większych zmian konieczna bywa interwencja chirurga. Zwykle torbiele naskórkowe są poddawane analizie histopatologicznej pod kątem nowotworu.

Kaszak na mosznie może być mylony z innymi zmianami. Podobny do niego jest zarówno prosak, czyli niewielka, milimetrowa grudka (najczęściej zlokalizowana w okolicach oczu, a także tłuszczak, to jest łagodny nowotwór tkanki łącznej oraz nerwowłókniak, łagodny nowotwór utworzony z osłonek nerwów obwodowych.

Czy istnieją domowe sposoby na kaszaki? Pomóc mogą kosmetyki: krem regulujący wydzielanie sebum, peeling i maść na kaszaki dostępna w aptece. Można także sięgnąć po ciepłe okłady z naparu ze skrzypu polnego.

Nie zaleca się samodzielnego nakłuwania, rozdrapywania i wyciskania kaszaków. Usuwanie cysty naskórkowej w domu może doprowadzić do zakażenia i pojawienia się na skórze nieestetycznych blizn.