"Każda zmiana tutaj to czerniak". Lekarz pokazuje, jak łatwo przeoczyć raka

Czerniak to jeden z najgroźniejszych nowotworów skóry. Rozwija się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych wytwarzających melaninę. Najczęściej pojawia się na skórze, ale może wystąpić także w obrębie błon śluzowych, gałki ocznej czy pod paznokciem. Choć stanowi niewielki odsetek wszystkich nowotworów skóry, odpowiada za znaczną część zgonów z ich powodu, ponieważ ma zdolność do szybkiego dawania przerzutów.

Dr Michael Christopher, certyfikowany dermatolog pracujący w Ironwood Dermatology, specjalizujący się w dermatologii medycznej i estetycznej, zwrócił uwagę, że czerniak nie zawsze wygląda tak, jak wyobraża to sobie większość pacjentów.

"Każda zmiana tutaj to czerniak. Zobacz, jak różnie może się on prezentować" – napisał lekarz przy nagraniu, na którym pokazał zmiany skórne rozpoznane u pacjentów.

Niepokój powinny wzbudzić znamiona asymetryczne, o nieregularnych brzegach, niejednolitym kolorze, średnicy powyżej 6 mm lub takie, które szybko się zmieniają. To tzw. zasada ABCDE. Ważnym sygnałem alarmowym jest też "brzydkie kaczątko", czyli zmiana wyraźnie różniąca się od pozostałych znamion na ciele.

Czerniak może być ciemny, czarny, brązowy, różowy, czerwony, cielisty, a nawet niemal bezbarwny. Może swędzieć, krwawić, łuszczyć się, tworzyć strupek albo powiększać się w krótkim czasie. Zdarza się jednak, że nie daje żadnych dolegliwości.

"Większość czerniaków, które codziennie wykrywam, wcale nie jest oczywista do zauważenia. Nawet podczas pełnego badania skóry część tych przypadków zostałaby przeoczona w większości klinik w całym kraju. Dlaczego? Ponieważ korzystanie z dermatoskopu nie jest powszechne, a edukacja w tym zakresie nie jest ustandaryzowana" – podkreślił dr Christopher.

Podstawą diagnostyki jest dokładne obejrzenie całej skóry, także skóry głowy, stóp, przestrzeni międzypalcowych, paznokci i okolic intymnych. Kluczową rolę odgrywa dermatoskopia, czyli badanie zmian skórnych w powiększeniu. Pozwala dostrzec cechy niewidoczne gołym okiem.

Jeśli lekarz podejrzewa czerniaka, zmianę najczęściej usuwa się chirurgicznie w całości i przekazuje do badania histopatologicznego. To ono ostatecznie potwierdza rozpoznanie. W zależności od grubości i zaawansowania nowotworu konieczne mogą być kolejne badania, m.in. ocena węzłów chłonnych, USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny lub PET.

Leczenie zależy od stadium choroby. We wczesnym czerniaku podstawą jest chirurgiczne wycięcie zmiany z odpowiednim marginesem zdrowej skóry. Przy większym ryzyku nawrotu lub w chorobie zaawansowanej stosuje się m.in. immunoterapię oraz leczenie ukierunkowane molekularnie, dobierane do cech nowotworu.

Rokowanie w czerniaku zależy przede wszystkim od tego, jak wcześnie zostanie rozpoznany. W początkowym stadium może być niemal całkowicie wyleczalny po usunięciu chirurgicznym. Im głębiej nacieka skórę i im większe ryzyko przerzutów, tym leczenie staje się trudniejsze.

"Pokazując wam te przypadki, chcę edukować społeczeństwo, jak naprawdę wygląda czerniak oraz zwrócić uwagę na obecne luki w standardach badań przesiewowych w kierunku raka skóry" – napisał dr Christopher.

Dermatolodzy przypominają, że skórę warto oglądać regularnie, najlepiej raz w miesiącu. Osoby z licznymi znamionami, jasną karnacją, historią oparzeń słonecznych, obciążeniem rodzinnym lub wcześniejszym nowotworem skóry powinny być pod stałą kontrolą specjalisty.

"Jeśli chcesz poprawić skuteczność badań przesiewowych skóry pod kątem nowotworów, dowiedz się, czego obecnie w nich brakuje" – zaapelował lekarz.

Źródła: Narodowy Portal Onkologiczny, PTOK, American Academy of Dermatology, Instagram