Jedni brali statyny, drudzy je odstawili. Takie mieli wyniki badań

Badanie opublikowane w "The Lancet Healthy Longevity", na które powołuje się serwis Stat, objęło 1160 pacjentów z Francji. Średnia wieku uczestników wynosiła 80 lat, a wszyscy przyjmowali statyny profilaktycznie, mimo że wcześniej nie rozpoznano u nich choroby sercowo-naczyniowej. Większość badanych stosowała te leki przez co najmniej pięć lat. Naukowcy losowo podzielili uczestników na dwie grupy – jedna kontynuowała terapię, druga ją przerwała. Obserwacja trwała trzy lata.

Już po trzech miesiącach u osób, które odstawiły statyny, poziom cholesterolu LDL wzrósł średnio o około 50 proc. – ze 115 do 171 mg/dl. W grupie nadal przyjmującej leki nie odnotowano podobnej zmiany. Mimo wyraźnego wzrostu LDL różnice dotyczące najważniejszych zdarzeń zdrowotnych okazały się niewielkie.

Po trzech latach zmarło 7,2 proc. osób, które odstawiły statyny oraz 7,9 proc. uczestników kontynuujących leczenie. Nie stwierdzono także istotnych różnic w częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, w tym zawałów serca i udarów mózgu.

Podobna pozostała również jakość życia pacjentów – zarówno pod względem sprawności fizycznej, bólu i codziennego funkcjonowania, jak i zdrowia psychicznego czy kontaktów społecznych. – To bardzo specyficzna populacja. Moim zdaniem to najważniejszy wniosek i wyniki trzeba potwierdzić w innych grupach pacjentów – podkreślił współautor badania prof. Fabrice Bonnet ze Szpitala Uniwersyteckiego w Bordeaux.

Autorzy zwracają uwagę, że uczestnicy badania byli w stosunkowo dobrym stanie zdrowia i mieli niskie ryzyko sercowo-naczyniowe. Z tego powodu wyników nie należy automatycznie odnosić do wszystkich seniorów.

Eksperci podkreślają, że badanie nie jest argumentem za rutynowym odstawianiem statyn po ukończeniu 75 lat. – W przypadku większości amerykańskich pacjentów po 75. roku życia to badanie niczego nie zmieni – powiedział kardiolog Romit Bhattacharya z Mass General Brigham Heart and Vascular Institute. Jak dodał, wyniki mogą jednak dawać lekarzom większą swobodę w przypadku starszych pacjentów w dobrym stanie zdrowia, którzy przyjmują wiele leków.

Ewentualna zmiana powinna zależeć m.in. od obecności cukrzycy, nadciśnienia, innych chorób, przewidywanej długości życia i indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego. – Decyzja dotycząca statyn powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem przewidywanej długości życia pacjenta, chorób współistniejących, zrozumienia potencjalnego ryzyka oraz osobistych preferencji – zaznaczył prof. Donald Lloyd-Jones z Boston University.

Badanie wpisuje się w coraz szerszą dyskusję o depreskrypcji, czyli kontrolowanym ograniczaniu liczby stosowanych leków. Ma to szczególne znaczenie u osób starszych, które często jednocześnie leczą nadciśnienie, cukrzycę, niewydolność serca czy inne choroby przewlekłe. Eksperci zaznaczają jednak, że zmniejszanie liczby leków nie może być celem samym w sobie.

"Depreskrypcji nie należy mylić z nihilizmem terapeutycznym" – napisali Shefa Arya Nezhad, Parvaneh Rastgou i Michael Nanna z Yale School of Medicine. :Celem nie jest samo zmniejszenie liczby leków, lecz upewnienie się, że leczenie nadal odpowiada spodziewanym korzyściom dla konkretnego pacjenta, jego ogólnemu stanowi zdrowia i osobistym celom".

W praktyce oznacza to, że statyn nie należy odstawiać samodzielnie. U starszych pacjentów decyzję o kontynuowaniu lub zakończeniu terapii powinien podjąć lekarz po ocenie całego profilu ryzyka i dotychczasowego przebiegu leczenia.

Źródło: The Lancet