Trwa ładowanie...

Kleszcze - gatunki, rodzaje, co je wabi, kogo atakują najczęściej, jak usunąć kleszcza

Kleszcze to niewielkie roztocza pasożytnicze, które wywołują groźne choroby odkleszczowe, takie jak borelioza czy zapalenie mózgu. Najczęściej można je spotkać w lasach, jednak coraz częściej atakują także w miejskich parkach. Niektóre gnieżdżą się nawet w domach. Sprawdź, jakie są rodzaje kleszczy, co je wabi i w jaki sposób ustrzec się przed tymi pajęczakami.

Zobacz film: "Jak uniknąć ugryzienia przez kleszcze?"

spis treści

1. Gatunki kleszczy

Kleszcze należą do gromady pajęczaków, rozpoznano ponad 850 gatunków. W Polsce żyje dwadzieścia gatunków kleszcza, przy czym najbardziej rozpowszechnionymi i najczęściej spotykanymi są:

  • kleszcze pospolite – najlepiej czują się w miejscach o dużej wilgotności, w największej ilości bytują w lasach liściastych, mieszanych i iglastych o gęstym poszyciu, są również mieszkańcami działek i parków na terenie całej Polski,
  • kleszcze łąkowe - preferują wilgoć, zamieszkują zakrzewione pastwiska, bagniste tereny leśne oraz obrzeża jezior, głównie we wschodniej części Polski,
  • obrzeżek gołębi – kleszcze te żywią się krwią gołębi, bytują na strychach, poddaszach, w podłodze, pod parapetami, boazerią czy taperami, ludzi atakują nocą.
Kleszcze przenoszą boreliozę. Wiemy, gdzie w Polsce jest ich najwięcej
Kleszcze przenoszą boreliozę. Wiemy, gdzie w Polsce jest ich najwięcej [5 zdjęć]

Już w kwietniu rozpoczął się sezon na kleszcze, czyli ślepe pasożyty, które przenoszą boreliozę oraz...

zobacz galerię

2. Kogo atakują kleszcze i co je wabi?

Kleszczom do rozwoju potrzebna jest krew. Najczęściej atakują zwierzęta, także te domowe, jednak człowiek również może stać się ich ofiarą. Kleszcze wabi temperatura ciała człowieka, zapach potu i wydychany dwutlenek węgla.

Osoby szczególnie narażone na ukąszenie przez kleszcza to te wykonujące zawód związany jest z częstym przebywaniem na łąkach, w lesie, czyli leśnicy i rolnicy. W grupie ryzyka znajdują się także osoby aktywnie spędzające czas wolny w lesie czy miejskim parku.

Należy uważać szczególnie na obrzeżach, poboczach, wąskich dróżkach czy pod drzewami. Kleszczy należy się wystrzegać nie tylko latem, obecnie sezon na kleszcze zaczyna się już w marcu i trwa do listopada.

Wbrew powszechnej opinii kleszcze nie spadają z drzew, a najczęściej bytują w wysokich trawach, dlatego często ich ukąszenia są zlokalizowane się w okolicy podkolanowej, okołopachwinowej. Jednak nie są to jedyne miejsca, w które może wgryźć się kleszcz.

3. Jak chronić się przed kleszczami?

Na szczęście nie jesteśmy całkiem bezbronni wobec pajęczaków. Wprawdzie ochrona przed kleszczami nie jest łatwa, to jednak wiedząc, gdzie i kiedy mogą występować, starajmy się ich unikać.

Ulubioną porą aktywności kleszczy jest ranek i późne popołudnie, na spacery wybieraj się raczej w godzinach południowych. Przechadzaj się środkiem ścieżek, z dala od przydrożnych krzaków i drzew.

Gdy wybierasz się na łąkę, by odetchnąć na łonie natury, miejsce na odpoczynek zrób sobie na środku polany, a nie na jej obrzeżach i dopiero wtedy, gdy obeschnie rosa. Warto również pamiętać o odpowiednim okryciu ciała – zakładaj długie spodnie, bluzkę z długim rękawem, czapkę albo kapelusz na głowę.

Najlepiej, aby strój był jasny. Nie dlatego, że kleszcze nie lubią jasnych kolorów, lecz by łatwiej je można było zauważyć na ubraniu i strzepać. Używaj też preparatów przeciwko kleszczom. Repelenty gwarantują krótkotrwałą ochronę, należy jednak pamiętać, że użyte w nadmiernej ilości mogą uleć wchłonięciu przez skórę i spowodować zatrucie.

Na szczególną uwagę zasługują w tym przypadku dzieci. Przed użyciem tego typu środka na kleszcze należy dokładnie zapoznać się z treścią ulotki. Po powrocie do domu ze spaceru uważnie obejrzyj swoje ciało

  • unikaj miejsc, w których żerują kleszcze,
  • na spacery chodź w godzinach najmniejszej aktywności kleszczy, tzn. w godzinach południowych,
  • spaceruj środkiem ścieżki,
  • na wyprawę do lasu ubierz się odpowiednio,
  • używaj preparatów przeciwko kleszczom,
  • po powrocie ze spaceru warto obejrzeć dokładnie ciało, szczególnie miejsca za uszami, pod kolanami, na obrzeżach włosów i pachwiny,
  • wkłutego kleszcza należy usunąć pęsetą, nie wolno go niczym smarować.

4. Jak znaleźć kleszcza na ciele?

Kleszcze najczęściej wgryzają się w naszą skórę w miejscach, gdzie jest ona najdelikatniejsza, lekko wilgotna i ciepła.

  • za uchem,
  • na granicy włosów,
  • pod kolanami,
  • w pachwinie,
  • na karku,
  • na ramionach,
  • pod biustem,
  • w okolicy pępka,
  • wokół miejsc intymnych.

Kleszcze mogą pozostawać na skórze człowieka nawet 6-7 dni.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

5. Jak usunąć kleszcza?

Wyjęcie kleszcza wymaga uwagi i precyzji, gdyż źle wykonane może nam zaszkodzić.

  • trzymając pęsetę równolegle do skóry chwyć kleszcza, możliwe jak najbliżej swojego ciała, ważne, by chwycić jego główkę i nie ściskać odwłoku,
  • kleszcza należy pociągnąć w górę zdecydowanym ruchem,
  • po usunięciu pasożyta przemywamy ranę środkiem dezynfekującym, w miejscu ugryzienia nie powinny zostać żadne fragmenty pajęczaka.

Jak nie należy usuwać kleszcza? Bardzo rozpowszechnionym, aczkolwiek błędnym przeświadczeniem jest pozytywne działanie tłuszczu na znajdującego się w skórze kleszcza. Jest to jednak całkowicie nieuzasadnione i żadne tego typu substancje nie powinny być używane, gdyż mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.

Kleszcza nie powinno się smarować żadnym tłuszczem, ponieważ wypuszcza on wtedy do skóry więcej wydzieliny, która może zawierać bakterie. Jeżeli kleszcza nie można usunąć ponieważ tkwi on głęboko, lepiej od razu udać się do lekarza.

6. Choroby odkleszczowe

Kleszczowe zapalenie mózgu – jeśli w ciągu 2-3 tygodni od usunięcia kleszcza wystąpią objawy, przypominające grypę, koniecznie skontaktuj się z lekarzem. Gorączka do 38 stopni Celsjusza, bóle mięśni, bóle stawów, bóle głowy czy bóle żołądka mogą świadczyć o kleszczowym zapaleniem mózgu.

Borelioza – jeśli w ciągu 1-5 tygodni od usunięcia kleszcza pojawi się rumień, niezwłocznie udaj się do lekarza. W przypadku boreliozy konieczna jest kuracja antybiotykowa.

Inne choroby odkleszczowe to między innymi anaplazmoza, babeszjoza czy bartonella.

Odkryto nowy wirus przenoszony przez kleszcze. Zabija w kilka dni i nie ma na niego leku
Odkryto nowy wirus przenoszony przez kleszcze. Zabija w kilka dni i nie ma na niego leku [5 zdjęć]

Ostatnie badania naukowe nad kleszczami wykazały, że borelioza nie jest najgroźniejszą chorobą przenoszoną...

zobacz galerię

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.