Kołnierz ortopedyczny – rodzaje, wskazania, dopasowanie

Kołnierz ortopedyczny to orteza, która służy do stabilizacji odcinka szyjnego kręgosłupa. Stosuje się ją w wielu sytuacjach, głównie po urazach lub wypadkach po to, by nie dopuścić do poważniejszych uszkodzeń kręgosłupa szyjnego i rdzenia kręgowego oraz zmniejszyć ból, wynikający z potencjalnych uszkodzeń stawów i mięśni znajdujących się w obrębie szyi. Kołnierze ortopedyczne to obowiązkowy element wyposażenia każdej karetki. Ortezę można kupić w aptece i sklepach z zaopatrzeniem medycznym.

Wskazaniem do noszenia kołnierza ortopedycznego jest:

• uszkodzenie kręgosłupa lub podejrzenie urazu,
• choroba kręgosłupa szyjnego (na przykład zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego wywołane przez dyskopatię, skoliozę czy uraz mechaniczny),
• przebyta operacja, rehabilitacja – jako środek zapobiegawczy,
• nerwobóle szyi i ramion, bóle reumatyczne, sztywnienie mięśni szyi i karku,
• profilaktyka zdrowotna osób szczególnie narażonych na dolegliwości i schorzenia tej części kręgosłupa,
• ryzyko zniekształcenia postawy ciała wynikające z przewlekłej choroby odcinka szyjnego kręgosłupa.

Kołnierz ortopedyczny stabilizuje stawy szyjne oraz ogranicza wykonywanie nagłych ruchów głowy, które mogą pogłębić uraz. Dzięki niemu głowa z obydwu stron jest prawidłowo ustabilizowana i usztywniona. O konieczności jego stosowania decyduje lekarz.

• Urazy stawu łokciowego
• Nastawienie kości – przygotowanie, opis zabiegu, postępowanie po zabiegu, rehabilitacja
• Naciągnięcie więzadeł

Kołnierz ortopedyczny zwykle zbudowany z zewnętrznej skorupy polietylenowej, która nadaje mu kształt, a także wyściółki piankowej, która zapewnia komfort użytkowania. Zdarza się, że orteza posiada otwór tracheostomijny, służący do sprawdzania tętna. Istnieje kilka rodzajów kołnierzy ortopedycznych. To ortezy: sztywne, miękkie, jednoczęściowe i dwuczęściowe. I tak:

• kołnierz jednoczęściowy wykorzystywany jest głównie przy transporcie osób poszkodowanych, podczas rehabilitacji lub leczenia,
• kołnierz dwuczęściowy, najczęściej stosowany w przypadku urazu kręgosłupa szyjnego (na przykład przy skręceniach kręgosłupa, złamaniach), a także po przeprowadzonych operacjach,
• kołnierz ortopedyczny twardy (sztywny), stosowany jest podczas leczenia schorzeń mięśni szyi, zniekształceniu szyjnego odcinka kręgosłupa oraz zmian zwyrodnieniowych. Jest wypełniony pianką, posiada sztywną skorupę wykonaną z twardego tworzywa. Jego rozmiar reguluje się specjalnymi paskami,
• kołnierz ortopedyczny miękki używany przy dyskopatii, zmianach zwyrodnieniowych, nerwobólach szyi czy bólach kręgosłupa szyjnego, urazach mięśni kręgosłupa szyjnego. Jest wykonany z miękkiej pianki, dopasowuje się do szyi. Kołnierze ortopedyczne często noszą różne, konkretne nazwy. To kołnierz ortopedyczny Schantza, Florida, Philadelphia lub Campa. Kołnierze miękkie (jak kołnierz Schantza) są przystosowane do dłuższego noszenia. Kołnierze półsztywne (jak kołnierz typu Florida) tylko częściowo usztywniają kręgosłup szyjny, zaś sztywne kołnierze ortopedyczne (na przykład Philadelphia) służą do pełnego unieruchomienia szyi na dłużej.

Kołnierz ortopedyczny to sprzęt rehabilitacyjny, który można kupić w sklepach medycznych bez recepty. O tym, jaki rodzaj ortezy wybrać oraz jak długo z niej korzystać, decyduje lekarz lub fizjoterapeuta. Zwykle kołnierz nosi się tymczasowo, od kilku dni do trzech miesięcy.

Jak dobrać kołnierz ortopedyczny?

Ortezę najlepiej kupić stacjonarnie, w aptece czy sklepie medycznym, gdzie można liczyć na pomoc i profesjonalne wsparcie. Kołnierz należy przymierzyć, ponieważ musi być dopasowany, a także dawać podparcie podbródkowi (bez unoszenia go). Dobierając konkretny model trzeba wziąć pod uwagę obwód szyi oraz wysokość kołnierza. Rozmiary kołnierzy ortopedycznych są oznaczane tak, jak odzież: XS, S, M, L, XL, gdzie XS to kołnierz najmniejszy, a XL największy.

Cena kołnierza ortopedycznego waha się od kilkunastu do kilkuset złotych. Na przykład miękkie kołnierze, takie jak kołnierz Schantza czy kołnierz Florida, kosztuje około 40 złotych, zaś ultralekki kołnierz przeznaczony do pełnego usztywnienia szyjnego odcinka kręgosłupa – 180 zł.