Komórki NK

Komórki NK to specyficzny rodzaj komórek układu odpornościowego. Przez jednych zaliczane są do limfocytów, przez innych traktowane jako osobna subpopulacja komórek układu immunologicznego. Pewne jest jednak to, że komórki NK posiadają unikalną zdolność do spontanicznego zabijania docelowych komórek, bez uprzedniej immunizacji. Tym różnią się od innych limfocytów, które by zniszczyć komórkę docelową potrzebują stymulacji pod postacią oddziaływań z innymi komórkami układu odpornościowego. Ponadto działanie komórek NK odbywa się niezależnie od, tzw. restrykcji MHC (czyli głównego układu zgodności tkankowej), co również jest ich unikalną cechą. Od tych wyjątkowych właściwości komórek NK, pochodzi ich nazwa, która po angielsku brzmi ‘natural killers’, czyli "naturalni zabójcy". Celem ataku komórek NK są głównie komórki nowotworowe oraz komórki zainfekowane wirusami.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

Charakterystyka komórek NK

Komórki NK odkryte zostały na początku lat siedemdziesiątych XX wieku. Ustalono wtedy, że zdolność do spontanicznego zabijania nowo powstałych komórek nowotworowych przez komórki NK jest zjawiskiem fizjologicznym u ludzi zdrowych. Ta funkcja komórek NK, zwana "naturalną cytotoksycznością przeciwnowotworową", polegająca na wykrywaniu i niszczeniu w zalążku nowo powstałych komórek nowotworowych, chroni przed ich namnażaniem i rozwojem nowotworu. Mało tego odkryto, że u ludzi z rozwiniętą chorobą nowotworową, aktywność komórek NK jest znacznie mniejsza niż u osób zdrowych. Tak więc mała aktywność komórek NK we krwi wiąże się z wyższym ryzykiem zachorowania w przyszłości na nowotwór.

Oprócz udziału w odporności przeciwnowotworowej, komórki NK odgrywają także dużą rolę w walce z zakażeniami, głównie wirusowymi. Świadczy o tym fakt ich zwiększonej aktywności podczas infekcji wirusowych, zwłaszcza w obrębie narządu objętego zakażeniem. Wirusy dostając się do organizmu, wnikają do wnętrza komórek, przez co niejako ukrywają się przed komórkami układu odpornościowego, stając się dla nich mniej dostępne. Takie właśnie zainfekowane wirusami komórki, których inne rodzaje limfocytów nie są w stanie rozpoznać i eliminować, stają się celem dla posiadających zdolność naturalnej cytotoksyczności komórek NK.

Poza wyżej wymienionymi funkcjami komórek NK, ich dużą aktywność stwierdza się też w błonie śluzowej macicy w drugiej połowie cyklu menstruacyjnego, czyli po owulacji oraz w początkowym okresie ciąży. W tym ostatnim przypadku komórki NK stanowią aż 70% limfocytów znajdujących się w obrębie błony śluzowej ciężarnej macicy. Takie komórki NK, odróżniające się cechami morfologicznymi i funkcjonalnymi od zwykłych komórek NK, nazywane są macicznymi lub doczesnowymi komórkami NK. Ich rola nie jest do końca poznana, przypuszcza się, że biorą one udział w kontroli rozwoju początkowego okresu ciąży i chronią komórki płodu przed zakażeniem wirusami.

Normy laboratoryjne zawartości komórek NK we krwi

Komórki NK stanowią kilkanaście procent limfocytów krwi obwodowej człowieka. Liczba komórek NK wynosi około 0,37 G/l. Normy referencyjne mieszczą się w granicach 0,09 - 0,43 G/l. Aktywność komórek NK badana jest w tzw. testach cytotoksycznych o krótkim czasie inkubacji (trwającej około 4 - 6 godzin). U człowieka aktywność komórek NK określana jest zazwyczaj na linii białaczkowej K562.

Ewelina Rogowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Kowalski M. Immunologia kliniczna, Mediton, Łódź 2000, ISBN 83-913433-0-8
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15154-6

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Komórki NK
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Komórki NK
Limfopenia

Limfocyty (zdjęcie)

Limfocyty (zdjęcie)

Limfocyty dzielą się na limfocyty B i limfocyty T, często też zalicza się do nich komórki NK, głównie ze względu na morfologię i sposób uśmiercania zakażonych komórek podobny do limfocytów T.

Odporność organizmu

Komórki układu odpornościowego

Limfocyty, leukocyty, przeciwciała wraz z innymi elementami należą do szeroko pojętego układu odpornościowego. Bez nich bariera ochronna by nie istniała, są nieodzowne dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Czym są i jaka jest funkcja komórek...

Ciąża i dziecko

Jak usprawnić pracę układu limfatycznego?

Jak usprawnić pracę układu limfatycznego?

krwinki (limfocyty T, limfocyty B, komórki NK), które wyszukują patogeny i niszczą je. Węzły chłonne z kolei filtrują krew, która po oczyszczeniu (...) nagromadzonej limfy. Takie działanie redukuje obrzęki, stany zapalne...

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Dlaczego powstaje białaczka?

Białaczka to grupa chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Objawia się obecnością we krwi charakterystycznych komórek nowotworowych (...) . Te nieprawidłowe komórki, powstałe w wyniku zaburzonego procesu wytwarzania...

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Czym białaczki różnią się między sobą?

T, B i NK. OBSz natomiast na 7 typów oznaczanych M1-M7. Ponieważ poszczególne komórki w trakcie przemiany nowotworowej różnią się między sobą typami (...) , eozynofili, bazofili, monocytów) lub limfocytów (B, T, NK)....

Odporność organizmu

Psychoneuroimmunologia

komórkową „intruza". Jeszcze inne komórki, zwane naturalnymi zabójcami (NK - natural killer), zabijają komórki nowotworowe, wydzielając substancje (...) organizmu. Badania studentów podczas stresu egzaminacyjnego...

Leukopenia czyli brak białych krwinek

Leukocyt

Leukocyt

Na zdjęciu widoczne leukocyty (kuliste komórki o chropowatej powierzchni).

Krew pępowinowa - właściwości, komórki macierzyste, procedury pobrania, zastosowanie

Czy warto pobrać krew pępowinową? (WIDEO)

Czy warto pobrać krew pępowinową? (WIDEO) Odtwórz wideo

Krew pępowinowa to krew znajdująca się w pępowinie i łożysku. Znajdują się w niej komórki macierzyste, które mogą być później wykorzystane (...) do leczenia wielu chorób. Takie komórki po wszczepieniu chorej osobie,...

Krew pępowinowa - właściwości, komórki macierzyste, procedury pobrania, zastosowanie

Pobranie krwi pępowinowej - czy to jest etyczne? (WIDEO)

Pobranie krwi pępowinowej - czy to jest etyczne? (WIDEO) Odtwórz wideo

Pobranie krwi pępowinowej i jej wszczepienie nie budzi żadnych wątpliwości etycznych. To samo dotyczy pobierania komórek macierzystych z krwi (...) pępowinowej. Komórki macierzyste pobrane z krwi pępowinowej ratują...

Leczenie niepłodności

Ojcostwo

Ojcostwo

Ostatnie badania naukowe mogą okazać się rewolucyjne w leczeniu niepłodności. Naukowcy z Uniwersytetu w Kyoto wyprodukowali komórki spermy (...) z embrionalnych komórek macierzystych myszy, a następnie zapłodnili nimi...