Trwa ładowanie...

Powikłania po koronawirusie. U pacjentów z COVID-19 może dojść do rozwoju gangreny

COVID-19 może spowodować zapalenie stawów i mięśni, ale to nie wszystko. U niektórych pacjentów w następstwie niedokrwienia może dojść do martwicy tkanek, a w konsekwencji wystąpić gangrena. Najbardziej są narażone osoby z miażdżycą, cukrzycą oraz zespołem Raynauda.

Zobacz film: "Dr P. Grzesiowski: połączenie maseczki bawełnianej i chirurgicznej to dobry pomysł"

Uwaga. Zdjęcia, które prezentujemy poniżej, mogą być dla wielu drastyczne.

spis treści

1. COVID-19. Reumatologiczne powikłania

Najnowsze badania na temat powikłań reumatologicznych po COVID-19 zostały przeprowadzone przez naukowców z Northwestern University w USA.

Jak podkreślają badacze, większość osób zakażonych koronawirusem cierpi z powodu trzech głównych objawów - uporczywego kaszlu, utraty smaku i węchu oraz wysokiej temperatury.

Podcza pandemii znacząco wzrosła liczba amutacji
Podcza pandemii znacząco wzrosła liczba amutacji (Getty Images)

Inne typowe objawy COVID-19 obejmują bóle mięśni i stawów. W przypadku części pacjentów zaobserwowano zaostrzenie reumatoidalnego zapalenia stawów oraz idiopatyczną miopatię (autoimmunologiczne zapalenie mięśni). Potocznie lekarze określają te objawy jako "covidowe palce". Właśnie przyczyny wystąpienia tego zjawiska zbadali naukowcy z USA.

Przeanalizowali oni wyniki badań pacjentów z COVID-19, którzy zgłosili się do Northwestern Memorial Hospital od maja do grudnia 2020 roku. Część osób, u których wystąpiły długotrwałe powikłania, miała przeprowadzone rezonans magnetyczny, tomografię komputerową lub USG. Mając obrazy radiologiczne, naukowcy byli w stanie określić pochodzenie i charakter objawów. Wyniki badań zostały opublikowane na łamach czasopisma "Skeletal Radiology".

"Przekonaliśmy się, że COVID-19 może sprowokować reakcję organizmu przeciwko sobie na różne sposoby, w tym prowadzący do reumatoidalnego zapalenia stawów, które potem będzie wymagało już ciągłej terapii" - opowiada współautorka pracy, radiolog, dr Swati Deshmukh.

W skrajnych przypadkach jednym z powikłań COVID-19 może być nawet gangrena (inaczej zgorzel gazowa). Jak podkreślają naukowcy, może ona wystąpić u pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby i jest następstwem reakcji autoimmunologicznych.

2. Organizm atakuje sam siebie

Jak podkreślają badacze, u większości pacjentów z COVID-19 bóle mięśni i stawów mijają dość szybko. Jest jednak grupa chorych, u których objawy reumatoidalnego zapalenia stawów, czy zapalenia mięśni są bardziej poważne i utrzymują się dłużej i prowadzą do poważnego pogorszenia jakości życia.

Dzięki obrazom radiologicznym, naukowcy byli w stanie określić pochodzenie i charakter objawów.
Dzięki obrazom radiologicznym, naukowcy byli w stanie określić pochodzenie i charakter objawów.

"Nowoczesne metody obrazowania pozwoliły nam zobaczyć, że bóle stawów i mięśni związane z COVID-19 są podobne do tych, które odczuwamy podczas grypy, ale stoi za nimi znacznie bardziej podstępny mechanizm" - opowiada dr Deshmukh.

Badania ujawniły, że u pacjentów dochodziło do stanów zapalnych, uszkodzenia nerwów i zakrzepów krwi. W skrajnych przypadkach prowadziło to do wystąpienia gangreny. Wszystkie te objawy wywołały reakcje autoimmunologiczne, czyli, innymi słowy, organizm atakuje sam siebie.

Jak podkreśla dr Deshmukh, bardzo często lekarze mieli duże problemy z diagnozowaniem i leczeniem takich przypadków.

"Niektórzy lekarze zalecają wykonanie badań obrazowych u pacjentów z objawami "covidowych palców", ale jak odczytać wyniki, skoro nie ma żadnej literatury na temat powikłań spowodowanych przez COVID-19? Jak znaleźć coś, jeśli nie wiesz, czego szukać?" - opowiada.

3. Amputacje kończyn po COVID-19

Wnioski amerykańskich naukowców potwierdzają dotychczasowe badania. Przykładowo we Włoszech i w USA od początku pandemii o ponad 30 proc. wzrosła liczba amputacji. Część z tych przypadków jest spowodowana powikłaniami COVID-19. Część nogi stracił Crede Bailey, dyrektor biura ochrony Białego Domu. Bailey przez trzy miesiące walczył w szpitalu z powikłaniami COVID-19, ale nogi i tak nie udało się uratować. Mauro Bellugi, 70-letni były piłkarz reprezentacji Włoch, stracił obie nogi. To również efekt powikłań po zakażeniu koronawirusem.

Z kolei 86-letnia kobieta z Włoch trafiła do szpitala z ostrym zespołem wieńcowym. Test potwierdził, że jest zakażona koronawirusem. Kobieta otrzymywała leki przeciwzakrzepowe, jednak dalsze testy wykazały, że COVID-19 wywołał zator. Niedokrwienie palców wywołało martwicę. Lekarze zdecydowali się na amputację, aby zapobiec dalszym komplikacjom.

Palce zakażonej kobiety
Palce zakażonej kobiety (Facebook)

Lek. Bartosz Fiałek, specjalista w dziedzinie reumatologii, Przewodniczący Regionu Kujawsko-Pomorskiego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy zwraca uwagę, że w Polsce takie przypadki są niezwykle rzadkie.

- Miałem do czynienia z wieloma pacjentami z COVID-19, ale u żadnego nie zaobserwowałem "covidowych palców", co nie oznacza, że takie przypadki się nie zdarzają. Bardzo brakuje twardych danych na ten temat, ale z badań, które mi się udało znaleźć, wynika, że te objawy mogą dotyczyć nawet 10 proc. zakażonych - opowiada dr Fiałek.

Jak tłumaczy ekspert, u części chorych na COVID-19 dochodzi do burzy cytokinowej, czyli kiedy w reakcji na zakażenie patogenem, organizm zaczyna wydzielać substancje prozapalne, głównie interleukinę 6. Burza cytokinowa jest jedną z głównych przyczyn zgonów u pacjentów z COVID-19.

- Dochodzi do ogólnoustrojowego stanu zapalnego. Może on doprowadzić do zapalenia mięśnia sercowego, a nawet mózgu. U niektórych pacjentów burza cytokinowa powoduje zapalenie mięśni i stawów - wyjaśnia dr Fiałek.

Oprócz tego burza cytokinowa zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepicy oraz zatorów, które mogą doprowadzić do niedokrwienia tkanek i w konsekwencji martwicy.

- Więc sytuacja, w której gangrena może się rozwinąć jako powikłanie po COVID-19, nie jest wykluczona. Nie mamy statystyk, ale prawdopodobnie w Polsce również dochodziło do takich przypadków - uważa dr Fiałek.

4. Covidowe palce. Objawy

Lekarze ostrzegają osoby, które zauważą u siebie zmiany skórne na dłoniach i stopach, traktowały je poważnie - powinny izolować się od społeczeństwa i jak najszybciej wykonać test w kierunku SARS-CoV-2.

- Zmiany skórne często są takim sygnałem ostrzegawczym, bo dotyczą w zdecydowanej większości osób bezobjawowych, które nieświadomie mogą zarażać innych. W związku z tym, jeśli pojawią się jakieś zmiany na skórze u osób, które wcześniej nie miały problemów dermatologicznych i mogły mieć kontakt z zakażonym SARS-CoV-2, to bezwzględnie powinny one wykonać badanie - wymaz w kierunku koronawiusa - przyznaje w rozmowie z WP abcZdrowie prof. dr hab. n. med. Irena Walecka, kierownik Kliniki Dermatologii CMKP Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA.

Według naukowców z Międzynarodowej Ligi Towarzystw Dermatologicznych i Amerykańskiej Akademii Dermatologii "covidowe palce" zwykle występują do czterech tygodni od zakażenia i mogą powodować zmianę koloru lub obrzęk. Objawy ustępują w ciągu 15 dni, ale w niektórych przypadkach utrzymują się nawet cztery i pół miesiąca.

"Na palcach u rąk i nóg może pojawić się wysypka, która przypomina trochę odmrożenia. Zwykle pojawia się jako czerwonawe lub fioletowe guzki na czubkach palców i może tworzyć małe kółeczka - mówi dr Veronique Bataille, dermatolog z West Hertfordshire NHS Trust. - W niektórych przypadkach jest to pierwsza oznaka infekcji, ale wiemy, że u innych osób pojawia się ona kilka miesięcy po zakażeniu COVID-19. Występuje częściej u dzieci".

5. Gangrena. 3 grupy ryzyka

Jeśli chodzi o przypadki wystąpienia gangreny po COVID-19, dotychczas odnotowano je głównie u starszych pacjentów, którzy przechodzili chorobę w ciężkiej formie.

Na co warto zwrócić uwagę? NHS, brytyjska służba zdrowia, podkreśla, że chociaż gangrena może rozwinąć się w dowolnej części ciała, najczęściej atakuje palce stóp i dłoni.

Gangrena może wystąpić w wyniku infekcji, urazu lub długotrwałych schorzeń, mających wpływ na krążenie krwi. Z tego względu najbardziej narażeni są osoby z cukrzycą, zespołem Raynauda oraz miażdżycą tętnic.

Objawy gangreny to zaczerwienienie i obrzęk, utrata czucia lub silny ból, owrzodzenie lub pęcherze, które krwawią lub wytwarzają ropę.

Zobacz także: #SzczepSięNiePanikuj. Do Polski może trafić nawet pięć szczepionek przeciw COVID-19. Czym się będą różnić? Którą wybrać?

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.