Korzeń ślazu – właściwości, wskazania, przeciwwskazania, napar z korzenia ślazu lekarskiego

Ślaz lekarski, inaczej prawoślaz lekarski (Althaea officinalis), to roślina lecznicza z rodziny ślazowatych (Malvaceae), która od setek lat wykorzystywana jest w medycynie tradycyjnej.

W celach leczniczych wykorzystuje się głównie liście i korzenie ziela. Korzeń prawoślazu znany jest przede wszystkim jako środek przeciwkaszlowy (zioła na gardło), który pomaga zwalczać męczący i suchy kaszel. Surowiec zbiera się wiosną lub jesienią, a następnie suszy. Z uzyskanego suszu przygotowuje się napary, odwary, płukanki i maceraty. Korzeń prawoślazu bywa także składnikiem leków.

W Polsce roślina znana jest także pod nazwą ślaz prawdziwy, malwa prawdziwa, czy topolówka lekarska.

Prawoślaz lekarski zawiera wiele naturalnych substancji śluzowych (korzeń nawet 11 proc. więcej śluzu niż liście). Ponadto w składzie rośliny znajdują się też m.in. pektyny, skrobia, kwasy fenolowe (np. kawowy), saponiny, czy flawonoidy.

Główne właściwości ślazu lekarskiego to:

• właściwości nawilżające i łagodzące,
• właściwości powlekające i osłaniające błony śluzowe górnych dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego,
• właściwości przeciwzapalne,
• właściwości antyseptyczne,
• właściwości przeczyszczające (sproszkowany korzeń).

Jakie są tradycyjne zastosowania korzenia ślazu w medycynie naturalnej?

Korzeń ślazu od dawna stosowany jest w medycynie naturalnej. Właściwości rośliny doceniano już w starożytności, gdzie wykorzystywano ją do leczenia schorzeń oddechowych, chorób skóry, czy łagodzenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Dawniej korzeń ślazu wykorzystywano także jako przyprawę.

Obecnie napary, odwary i wyciągi z korzeni prawoślazu wykorzystywane są w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych (łagodzą kaszel, podrażnienie i suchość gardła). Wewnętrzne zastosowanie rośliny wspomaga też perystaltykę jelit oraz pomaga przy problemach z trawieniem i w zaparciach.

Z kolei zastosowanie korzenia ślazu lekarskiego w postaci okładów przynosi ulgę w stanach zapalnych skóry, przy owrzodzeniach i oparzeniach. Z uwagi na właściwości antyseptyczne i przeciwzapalne roślina stosowana jest także na ukąszenia owadów.

Jakie są badania naukowe dotyczące korzenia ślazu?

Dotychczas przeciwkaszlowe właściwości prawoślazu lekarskiego zostały potwierdzone głównie w badaniach na zwierzętach. Badania potwierdziły także, że wyciągi wodne z rośliny wykazują właściwości antyseptyczne oraz przeciwzapalne. Inne właściwości rośliny pozostają przedmiotem badań.

Z uwagi na swoje właściwości korzeń ślazu prawdziwego stosowany jest w wielu środkach ziołowych, łagodzących kaszel i ból gardła, takich jak syropy, tabletki, czy pastylki do ssania.

Przygotowanie naparu z rośliny jest bardzo proste. Dokładne instrukcje umieszczone są na opakowaniu danego produktu.

Jednym ze sposobów przygotowania naparu jest zalanie korzenia prawoślazu gorącą wodą i pozostawienie mikstury do naciągnięcia (ok. 4 h). Następnie napar należy zagotować i podgrzewać jeszcze przez ok. 15 min.

Czy korzeń ślazu jest bezpieczny w stosowaniu wewnętrznym? Mimo tego, że prawoślaz uznawany jest za roślinę bezpieczną, nie każdy może po nią sięgać. Wewnętrznego stosowania ziela nie zaleca się u kobiet w ciąży, karmiących piersią, dzieci oraz osób, u których występuje alergia na tę roślinę (choć zdarza się ona bardzo rzadko).

Jakie są interakcje z lekami przy stosowaniu korzenia ślazu prawdziwego? Informacje na ten temat są bardzo ograniczone, dlatego też w razie jakichkolwiek wątpliwości, najlepiej skonsultować się z lekarzem.