Królik domowy – jak opiekować się królikiem?

Królik domowy jest udomowioną formą królika europejskiego. Królik domowy był hodowany głównie ze względu na swoje futro oraz mięso. Z biegiem czasu hodowcy go zminiaturyzowali i stworzyli z niego zwierzę domowe. Jakie znaczenie dzisiaj ma królik domowy? Jak się z nim obchodzić?

Zobacz film: "Jak wybrać odpowiednie zwierzę dla dziecka?"

spis treści

1. Królik domowy – historia

Hodowla królików sięga starożytnego Rzymu, to wtedy zaczęto udomawiać te zwierzęta. Rzymianie bardzo lubili królicze mięso i dlatego ich hodowla byłą rozprzestrzeniona w całym Imperium Rzymskim. Jednak wzmianki o królikach pojawiają się juz w Biblii. Królik domowy był hodowany głównie ze względu na swoje mięso oraz futro i wełnę. Z czasem stał się dla człowieka także zwierzęciem domowym do towarzystwa.

Zmiany rozpoczęły się już w średniowiecznych klasztorach. W XVI wielu pojawiły się pierwsze króliki o kolorowym futrze. W XIX wieku zainteresowanie królikiem domowym było już powszechne. Zaczęto organizować wystawy w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Królik domowy był modyfikowany na potrzeby wystaw. Zaczęto odchodzić od ras, które były hodowane w celu dostarczania mięsa i futra.

2. Królik domowy - charakterystyka

Zdarza się, że króliki są uważane za gryzonie, jednak jest to błedne twierdzenie. Króliki domowe zaliczane są do zajęczaków. Charakterystyczne dla zajęczaków jest między innymi posiadanie dwóch par siekaczy szczęk, które są ustawione za sobą, rozdrabnianie pokarmu okrężnymi ruchami szczęk, a także brak umiejętności trzymania pożywienia w przednich łapkach.

Przewód pokarmowy królika jest specyficzny i przystosowany do trawienia włóknistych pokarmów, które są ubogie w białko. Dla zwiększenia wydajności procesu trawienia, pokarm trawiony jest nie tylko w żołądku, ale również w jelicie ślepym. W efekcie, królik wydala dwa rodzaje kału. Po około 8 godzinach od spożycia pokarmu wydalany jest kał nocny, nazywany również spoczynkowym. Są to miękkie cekotrofy, które są przez królika od razu zjadane (jest to zjawisko normalne, królik z cekotrofów odzyskuje witaminy i niezbędne kwasy tłuszczowe). Drugi rodzaj wydalanego kału to kolokwialnie zwane "bobki" (kał dzienny, twardy i niejadalny, wydalany po około 4 godzinach po jedzeniu).

Duża liczba uznawanych ras królików sprawia, że ten gatunek zwierząt jest niezwykle różnorodny. Dorosły królik może ważyć od 0,8 aż do 6 kilogramów i posiada bardzo miękką sierść, której umaszczenie i długość są zależne od rasy (podobnie jak waga).

Dojrzałość płciową króliki osiągają około 4-6 miesiąca życia. U królików występuje owulacja indukowana, która musi być poprzedzona kryciem. Oznacza to, że samica królika jest gotowa do zapłodnienia praktycznie przez cały czas. Ciąża w przypadku królików trwa około miesiąca (30-33 dni).

Długość życia królika to najczęściej około 7-10 lat, jednak występują również przypadki, kiedy zwierzę dożywa nawet 14 lat. Po osiągnięciu 6-7 roku życia, królik jest określany jako senior. Cechą charakterystyczną królików są między innymi długie uszy, służące również do termoregulacji. Króliki mają bardzo ruchliwy nos, a także zęby, które rosną przez całe życie.

3. Królik domowy - zachowanie

Królik domowy nie wymaga zbyt wielkiej uwagi. Na przestrzeni lat został zminiaturyzowany i dostosowany do warunków pokojowych. Królik domowy jest zwierzęciem bardzo towarzyskim i lubi obecność człowieka, a także szybko nawiązuje więź z właścicielem i jest inteligentny, jednak nie lubi być brany na ręce. Noszenie królika na rękach nie jest korzystne również ze względu na delikatność jego układu kostnego i nerwowego.

Króliki są zwierzętami cichymi, a największą aktywność wykazują głównie nad ranem i wieczorami. W dzień zwierzęta te chętnie śpią, mimo to jednak są dość energiczne. Ważne jest, że króliki nie lubią hałasu, ani gwałtownych ruchów (wywołuje to duży stres u zwierzęcia), dlatego nie sprawdzą się jako towarzysze dzieci.

Wpływ zwierząt na zdrowie człowieka
Wpływ zwierząt na zdrowie człowieka [5 zdjęć]

Dlaczego tak chętnie otaczamy się zwierzętami? Co sprawia, że hodujemy je w domu, dbamy o nie, karmimy,...

zobacz galerię

Charakterystyczny w usposobieniu królika jest indywidualizm. W związku z tym właściciel nie powinien mocno ingerować w przestrzeń zwierzaka. Króliki powinny mieć możliwość samodzielnego eksplorowania otoczenia.

Agresja u królików zazwyczaj nie występuje. Zwierzę może jednak przejawiać agresję w przypadku zagrożenia, kiedy się boi lub broni swojego terytorium. W takiej sytuacji królik może tupać, warczeć, a nawet ze strachu podrapać lub ugryźć właściciela. Innymi niepożądanymi zachowaniami są np. destrukcyjne kopanie lub gryzienie bądź znaczenie terenu kałem i moczem (częste u niekastrowanych samców). Niezbędna wtedy jest odpowiednia praca z pupilem, a pomóc może konsultacja z behawiorystą.

4. Królik domowy - warunki i opieka

Króliki domowe są zwierzętami stadnymi, dlatego najlepiej jeśli są trzymane przynajmniej w parze. W sytuacji, kiedy królik jest jednym zwierzęciem w domu, niezbędne jest poświęcenie mu dużej ilości uwagi i zainteresowania ze strony właściciela.

Podstawową kwestią przy posiadaniu królika jest klatka. Otwarta przestrzeń nie zapewni futrzanemu towarzyszowi poczucia bezpieczeństwa. Klatka powinna stać na podłodze, przykładowo w rogu pokoju. Przy ustawianiu klatki warto zwrócić uwagę, aby ustawiona była z dala od przeciągów i kaloryfera.

Bardzo ważne są wymiary klatki dla królika. Powinna być na tyle duża, aby zwierzak mógł w niej wyznaczyć sobie miejsce do odpoczynku, jedzenia oraz część jako "toaletę". Minimalna wielkość klatki dla jednego królika to 80 x 40 x 40 centymetrów.

Klatka królika powinna składać się z plastikowej, głębokiej podstawy i nadstawki zbudowanej z metalowych prętów. Drzwiczki u góry klatki są dużym ułatwieniem podczas sprzątania, a drzwiczki boczne umożliwią królikowi samodzielne opuszczenie swojego miejsca (jednak to właściciel zawsze decyduje, kiedy zwierzak będzie mógł z klatki wyjść).

Królik domowy należy do najpopularniejszych zwierząt domowych
Królik domowy należy do najpopularniejszych zwierząt domowych (unsplash.com/Jennifer Chen)

Jako ściółka w klatce królika dobrze sprawdzą się grube wióry (najlepiej z drzew liściastych) lub drewniany żwirek. Do klatki można również wkładać słomę lub siano, w których królik będzie mógł się zakopać. Ważne, żeby regularnie wymieniać ściółkę i przynajmniej raz w tygodniu dokładnie posprzątać klatkę i umyć wszystkie jej elementy.

Można nauczyć królika korzystania z kuwety. Co prawda, króliki kał wydalają gdzie popadnie, jednak uczą się oddawania moczu w określonym miejscu (w przeciwnym przypadku nie wolno karać zwierzaka). Warto zaznaczyć, że wygodniejsza do sprzątania jest kuweta z separatorem moczu.

Królik, jak każde zwierzę domowe powinien mieć stały dostęp do czystej wody pitnej. Aby zapewnić królikowi dostęp do wody można wstawić do klatki miseczkę lub zamontować poidło kulkowe (koszt około 10-20 złotych w sklepie zoologicznym). Niezależnie od rodzaju pojemnika, powinien być on codziennie myty, a poziom wody stale kontrolowany i w razie potrzeby uzupełniany.

Królik domowy musi mieć również zapewnioną odpowiednią dawkę ruchu. Należy zapewnić zwierzakowi przynajmniej cztery godziny wybiegu w ciągu dnia. Zanim pozwolimy królikowi na swobodne poznawanie ruszanie się po pomieszczeniu warto odpowiednio przygotować przestrzeń. Ze względu na ostre siekacze (królik może nadgryzać różne przedmioty), bardzo ważne jest zabezpieczenie przewodów elektrycznych, roślin doniczkowych (mogą być trujące), cennych przedmiotów oraz warto zablokować wąskie przestrzenie (żeby uniknąć zaklinowania królika).

Króliki mogą spędzać czas na świeżym powietrzu tylko przy odpowiednich warunkach pogodowych. Istotne jest, że królik domowy jest dość wrażliwy (lepiej znosi niższe temperatury) i posiada skłonność do udarów cieplnych, dlatego najlepsza temperatura dla tego zwierzęcia to 16-24 stopnie Celsjusza. Przygotowując wybieg na trawie należy zadbać, żeby znalazło się na nim zacienione miejsce. Dodatkowo, należy wybieg odpowiednio zabezpieczyć i mimo wszystko nie zostawiać królika bez obserwacji.

5. Królik domowy - żywienie

Królik domowy jest roślinożercą. Ma niewielki żołądek o pojemności 180-200 centymetrów sześciennych. Jednym z elementów diety królika domowego jest siano (jest też źródłem błonnika). Poza tym królik domowy może spożywać zioła i zieleninę, takie jak łopian, dziki chrzan, rumianek, cykorię oraz kapustę, koperek, tymianek, natkę, liście malin, brokuły i winogron.

W żywieniu królika można też wykorzystać granulat z mielonej zieleniny. Warto zaznaczyć, że zawiera on odpowiednie proporcje wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Granulat dla królika powinien być podawany w ceramicznym pojemniku, gdyż lżejsze naczynie może być przez zwierzaka przewrócone.

Dobrze dostępne w sklepach zoologicznych smakołyki takie jak kolby, dropsy czy kolorowe chrupki nie powinny być stosowane. Można je porównać do dań typu fast food dla ludzi - są smaczne, jednak nie do końca zdrowe. Takie przekąski dla królików zazwyczaj nie mają zbyt dużo wartości odżywczych, a są bardzo kaloryczne i w nadmiarze mogą być szkodliwe. Jako dodatkowe smakołyki można podawać jabłka i marchew (ważne, żeby były świeże, niepryskane, umyte i osuszone).

Warzywa i niewielkie ilości owoców można wprowadzać do diety królika już około ósmego tygodnia życia zwierzęcia. Ważne jest, aby przebiegało to powoli i stopniowo. Odpowiednie żywienie królika ma ogromny wpływ na jego zdrowie i samopoczucie.

Co alergicy powinni wiedzieć o uczuleniu na zwierzęta?
Co alergicy powinni wiedzieć o uczuleniu na zwierzęta? [10 zdjęć]

Reakcja alergiczna może być wywołana przez różne czynniki - są to zwłaszcza proteiny zwane alergenami....

zobacz galerię

6. Królik domowy - pielęgnacja

Z pielęgnacją sierści króliki krótkowłose radzą sobie zazwyczaj same. Wylizują swoje futerko, jednak przy tym je połykają. Zbyt duża ilość sierści może przyczynić się do powstania zatoru w jelitach, dlatego warto wyczesywać sierść zwierzaka, aby uniknąć takiej sytuacji. Warto już od małego przyzwyczajać królika do zabiegów pielęgnacyjnych.

W przypadku królików długowłosych (przykładowo króliki angorskie), niezbędne jest codzienne czesanie. Ze względu na to, że dłuższa sierść jest efektem zabiegów hodowlanych, zwierzęta nie są w stanie samodzielnie, dokładnie wyczyścić sierści. Do czesania królików długowłosych najbardziej odpowiednia jest szczotka dedykowana kotom perskim.

Warto zaznaczyć, że króliki domowe gubią sierść. Przed przyjęciem królika jako nowego domownika należy sprawdzić, czy przyszły właściciel nie ma alergii na sierść.

7. Królik domowy - zdrowie

Królik domowy jest mało odporny na choroby, dlatego też wymaga szczególnej uwagi. Leczenie królika domowego jest trudne i mało skuteczne. Choroby powstają w wyniku nieodpowiedniej higieny, niewłaściwego żywienia, pasożytów wewnętrznych i zewnętrznych, chorobami zakaźnymi oraz obrażeniami ciała (rany, stłuczenia, złamania).

Jednym z najczęściej spotykanych problemów zdrowotnych u królików jest otyłość. Prowadzi do niej zbyt mała ilość ruchu, a także duża kaloryczność pożywienia. Warto zwrócić uwagę na proporcje królika (nie może przypominać piłki), czy zwierzak nie ma problemów z myciem grzbietu i nie przestaje biegać. W takiej sytuacji należy zweryfikować sposób żywienia pupila i w razie konieczności zastosować dietę odchudzającą.

Nieprawidłowe żywienie może prowadzić również do problemów z zębami królika. Królicze zęby rosną przez całe życie i do ścierania wymagają odpowiedniej diety. Schorzenia związane z uzębieniem mogą być spowodowanie także wadami genetycznymi, urazem zębów, żuchw lub szczęk. Do powstania chorób mogą się przyczynić też nowotwory i infekcje bakteryjne. Objawy, które powinny wzbudzić niepokój właściciela są między innymi: niechęć do jedzenia, ślinienie się, wypadanie jedzenia z jamy ustnej, przesunięcie lub przerost zębów, a także zmniejszona ilość wydalanego kału i utrata wagi.

Najgroźniejszą dla królika chorobą jest myksomatoza. Jest chorobą wirusową, a często kończy się śmiercią zwierzaka. Szczepienie królika przed myksomatozą zapewnia mu odporność na czas około pół roku. U królików można też zaobserwować tendencję do pojawiania się ropni, będących skutkiem zakażenia bakteriami.

Groźne choroby odzwierzęce – czym możemy się zarazić od naszych pupili?
Groźne choroby odzwierzęce – czym możemy się zarazić od naszych pupili? [6 zdjęć]

Posiadanie zwierząt niesie wiele pozytywnych właściwości dla zdrowia. Przebywanie w towarzystwie kota...

zobacz galerię

Konsultacji z weterynarzem wymaga również królik, u którego można zaobserwować między innymi zmianę zachowania, utratę apetytu, zwiększenie pragnienia, biegunkę, zaparcia, częste oddawanie moczu, krew w moczu, bezmocz, wycieki z nosa i częste kichanie, kaszel, duszności, łzawienie, zaczerwienienie spojówek, a także wyłysienia i zwiększone wypadanie sierści poza okresem linienia i wyłysienia.

7.1. Zdrowie królika - kastracja i sterylizacja

Duży wpływ na zdrowie królika domowego ma kastracja i sterylizacja. Zabieg pomoże uniknąć nowotworów narządów rozrodczych oraz występowania niepożądanych zachowań, takich jak agresja czy znaczenie terytorium. Zabieg sterylizacji królika można przeprowadzić po osiągnięciu dojrzałości płciowej (około 4-6 miesiąc życia). Ze względu na rozwój chorób układu rozrodczego nie powinno się zbyt długo odwlekać zabiegu.

8. Królik domowy - rasy

Instytucją ustalającą standardy hodowli królików w Stananach Zjednoczonych jest American Rabbit Breeder's Association. Uznaje ona ponad 40 ras królików, zróżnicowanych pod względem wielkości, umaszczenia i cech charakterystycznych. W Wielkiej Brytanii rozróżnia się 61 ras w 531 wariacjach. Do najpopularniejszych ras królików miniaturowych należą:

  • gładkowłosy - najpopularniejsza odmiana królika miniaturowego, zwierzę powinno ważyć maksymalnie 1,2 kg, a sierść jest spotykana w różnym umaszczeniu i nie wymaga szczególnej pielęgnacji;
  • angora - charakterystyczną cechą królików tej rasy jest długa sierść (trzeba je przyzwyczajać do codziennego czesania), waga królika angorskiego nie jest większa niż 1,5 kilograma, dodatkowo, są to zwierzęta bardzo kontaktowe;
  • lew - nazwa rasy wywodzi się od charakterystycznej grzywy i pędzelka w okolicach ogona, króliki tej rasy mają małe głowy, uszy są krótsze w porównaniu do innych ras, a odpowiednia waga to pomiędzy 1,1 a 1,6 kilograma;
  • baran miniaturowy - rasę od innych odróżniają przede wszystkim klapnięte uszy i tzw. "korona" na głowie, występują odmiany krótko- i długowłose, a maksymalna waga to 2,4 kilograma, uznawany jest za najweselszą i najbardziej aktywną rasę królika;
  • Mini Rex - te króliki mają dość krótkie uszy, krępe ciało i szeroką głowę, sierść jest wyjątkowo aksamitna i spotykana w różnych umaszczeniach, jedna z bardziej wesołych i odważnych ras królika;
  • karzełek Teddy - charakterystyczna dla tej rasy jest dość długa sierść, która nie wymaga podcinania i co ważne, nie filcuje się, a dodatkowo występuje w różnych umaszczeniach;
  • królik holenderski - najczęściej hodowana rasa, charakteryzuje ją klasyczny wygląd, średniej długości sierść i biało-czarne umaszczenie;
  • hermelin - w przypadku tej rasy można zauważyć duże podobieństwo do królika holenderskiego, jednak jego sierść jest jednolita (zwykle biała);
  • polish - cechą charakterystyczną są wyjątkowo krótkie uszy, a także delikatnie spłaszczony pysk, pomimo łagodnego usposobienia, zwierzęta te bardzo lubią psocić.
Jak zwierzęta wpływają na zdrowie?
Jak zwierzęta wpływają na zdrowie? [7 zdjęć]

Kiedy wracasz do domu do mruczenia lub merdającego ogona po stresującym dniu i czujesz nagły przypływ...

zobacz galerię

9. Królik domowy - zakup

Zdarza się, że młode króliki są sprzedawane już w wieku 4-5 tygodni. Jest to zdecydowanie zbyt wcześnie na odłączanie młodego zwierzaka od matki (młody królik powinien mieć przynajmniej 8 tygodni). Wygląd tak małych królików może łapać za serce, jednak po dokładnym obejrzeniu zwierzęcia można zauważyć posklejaną sierść, a także objawy świerzbu, czy zakażenia bakteryjnego. 4-5 tygodniowe króliki nie mają wystarczająco rozwiniętego układu odpornościowego i są szczególnie narażone na infekcje, które mogą się kończyć nawet śmiercią.

Króliki domowe bardzo dobrze sprawdzą się jako towarzysze osób lubiących naturę, które nie chcą zbyt mocno ingerować w życie i funkcjonowanie swojego podopiecznego. Najlepszym opiekunem dla królika będzie osoba spokojna i cierpliwa, dlatego zwierzęta te nie są polecane do domów z dziećmi.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy