Kwasy omega 6 – źródła, właściwości i działanie, niedobór i nadmiar

Kwasy omega 6 to wielonienasycone tłuszcze występujące w wielu produktach spożywczych, głównie pochodzenia roślinnego.

Do kwasów tłuszczowych omega 6 zalicza się:

• kwas linolowy (LA),
• kwas gammalinolenowy (GLA),
• kwas arachidonowy (AA/ARA).

Czym są nienasycone kwasy tłuszczowe?

Kwasy tłuszczowe dzieli się na tłuszcze nasycone (ich źródłem są na przykład tłuste wędliny i mięso, masło i smalec) i nienasycone. Nienasycone kwasy tłuszczowe w swojej budowie mają przynajmniej jedno wiązanie podwójne. Jeśli jest ich co najmniej dwa, stąd mówi się o nich wielonienasyconych kwasach tłuszczowych.

W zależności od tego, w którym miejscu znajduje się ostatnie wiązanie podwójne, kwasy tłuszczowe dzieli się na:

• kwasy omega 3, gdy jest ono zlokalizowane przy trzecim od końca łańcucha atomie węgla,
• kwasy omega 6, jeśli wiązanie podwójne jest położone przy węglu nr 6,
• kwasy omega 9, gdy wiązanie podwójne znajduje się przy węglu 9.Kwasy omega 3 i kwasy omega 6 nie są wytwarzane w organizmie, muszą być stale przyjmowane z pożywieniem. To niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Produkowane w organizmie są kwasy omega 9.

Kwasy tłuszczowe omega 3 to kwas dokozaheksaenowy (DHA), kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas alfa-linolenowy (ALA). Przedstawiciele kwasów omega 9 to kwas oleinowy, kwas erukowy i kwas nerwonowy.

Kwasy omega 6 są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Należy dostarczać je wraz z dietą. Jakie są źródła kwasów tłuszczowych omega 6? Zawierają je:

• oleje roślinne, takie jak na przykład olej rzepakowy, olej słonecznikowy, olej sojowy, olej z pestek winogron, olej kukurydziany, olej z nasion wiesiołka dwuletniego, oliwa z oliwek, olej kokosowy,
• tofu,
• orzechy włoskie, migdały, pestki dyni i słonecznika, sezam, orzechy ziemne,
• awokado.

NNKT są niezbędne do prawidłowego rozwoju tkanki nerwowej, układu immunologicznego i wzrostu u dzieci. Są składnikiem błon komórkowych, chronią przed rozwojem stanów zapalnych. Wspierają odporność, pracę układu pokarmowego, serca i nerek, usprawniają pracę układu nerwowego. Zapobiegają nadciśnieniu tętniczemu, zwalczają podwyższony poziom cholesterolu, a i przeciwdziałają osteoporozie.

Kwasy omega 6 – niedobór

Niedobór kwasów omega 6 może skutkować:

• zmniejszonym wydzielaniem gruczołów łojowych,
• zahamowaniem wzrostu,
• zmianami skórnymi, słabą kondycją skóry,
• osłabieniem odporności, dużą podatnością na infekcje,
• zaburzeniami pracy narządów i tkanek,
• rozwojem nadciśnienia,
• problemami z płodnością.

Należy jednak pamiętać, że kwasy tłuszczowe omega 6 działają przeciwstawnie do kwasów omega 3, które mają działanie przeciwzapalne i przeciwzakrzepowe. Co to oznacza?

Kwasy omega 6 – nadmiar

Omega-6 spożywane w ograniczonych ilościach uznaje się za wskazane. Jednocześnie ich nadmiar wydaje się nie być korzystny dla organizmu. Mogą bowiem wpływać na rozwój stanu zapalnego w organizmie, a i zwiększać ryzyko zakrzepowe, poprzez stymulowanie wytwarzania związków o działaniu zapalnym. Dostarczanie kwasów omega 6 w nadmiernych ilościach może wpływać na pracę serca i układu krążenia, wywołać zmiany miażdżycowe i zakrzepowe, zaburzyć gospodarkę hormonalną, a także działanie systemu odpornościowego.

Oznacza to, że należy ograniczać spożywanie produktów, które są ich bogatym źródłem. Ponadto, jeśli chodzi o NNKT, bardzo ważne jest zachowanie równowagi. Aby czerpać korzyści dla zdrowia, zaleca się, by stosunek kwasów tłuszczowych omega 6 do omega 3 w diecie wynosił 4:1 lub mniej.

Co to oznacza? Najlepiej spożywać produkty bogate w omega 6 z umiarem i łączyć je z dużą ilością kwasów tłuszczowych omega 3 (dostarczają ich tłuste ryby morskie, takie jak łosoś, tuńczyk czy makrela).

Suplementacja kwasami tłuszczowymi omega 6 zwykle nie jest potrzebna (rzadko można się spotkać z niedoborem kwasu omega 6, z wyjątkiem osób, które stosują dietę beztłuszczową). Wówczas wskazane jest stosowanie kwasów omega 3, 6 i 9.