Leczą i karmią – lecznicze krzewy. Jak je jak wykorzystać w kuchni?

Rokitnik zwyczajny to ciernisty, rozbudowany krzew lub niewysokie drzewo, które słynie ze swoich leczniczych właściwości. Niezwykle cenne działanie rokitnika doceniano już w starożytności, a ciekawostką jest także to, że w czasach II wojny światowej owoce tego krzewu w suszonej postaci spożywano zamiast tabletek z witaminą C. Pod względem zawartości tej witaminy rokitnik ustępuje tylko róży. To także cenne źródło witaminy E, P, K i witamin z grupy B, a także aż 24 biopierwiastków.

Przetwory z rokitnika, np. sok, mus, dżem, czy też nalewka, wyróżniają się skutecznym działaniem immunostymulującym, wzmacniają organizm i pomagają w walce z bakteriami i wirusami. Warto również wiedzieć, że owoce rokitnika stanowią uznaną przez środowisko medyczne broń przed nowotworami.

Dzika różna słynie z wysokiej zawartości witaminy C i pod tym kątem trudno ją przebić. Te małe, czerwone lub pomarańczowe owoce kryją w sobie bogactwo antyoksydantów oraz cennych składników odżywczych. Od dawna wykorzystywane są do przygotowywania herbatek, nalewek, soków, dżemów oraz suplementów wspierających odporność. Ich właściwości obejmują działanie wzmacniające organizm, antybakteryjne oraz ochronę naczyń krwionośnych.

Dzięki obecności flawonoidów i karotenoidów owoce dzikiej róży skutecznie chronią komórki przed negatywnym wpływem wolnych rodników, jednocześnie wspierając układ immunologiczny oraz prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

Dodatkowo, zawarte w nich witaminy i antyoksydanty mają korzystny wpływ na kondycję skóry, wspomagając jej regenerację i elastyczność. Jak karmią owoce dzikiej róże? Doskonale nadają się na przeciery, konfitury, herbatki i nalewki.

Bez czarny to dziki krzew rosnący na obszarze całego kraju, będący jedną z najczęściej używanych roślin leczniczych na świecie. Owoce i kwiaty czarnego bzu mają cenne właściwości prozdrowotne, ale należy mieć świadomość, że trzeba je odpowiednio przygotować. Owoce w surowej postaci zjedzone przez człowieka są bowiem trujące, dlatego robiąc syrop z czarnego bzu zawsze powinno się gotować owoce, nawet jeśli są bardzo dojrzałe.

Owoce pomagają w usuwaniu toksycznych substancji z organizmu, z powodzeniem wykorzystuje się je również w stanach zapalnych żołądka i jelit. Mają właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, przynoszą ulgę w nerwobólach i rwie kulszowej. Są także stosowane w pielęgnacji skóry – zarówno dla skóry trądzikowej, jak i w walce z cellulitem. Można z nich zrobić dżemy, syropy, nalewki.

Kwiaty czarnego bzu mają właściwości przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, skutecznie rozprawiają się z objawami przeziębienia - łagodzą ból gardła, działają wykrztuśnie i rozrzedzają katar. Poza tym działają moczopędnie, łagodzą stany zapalne skóry i regulują poziom cukru we krwi. Można z nich zrobić napary, nalewki i lemoniady.

Dereń jadalny to kolejny cenny krzew (lub małe drzewo o cienkim pniu) w naszym zestawieniu. Najcenniejszą część derenia jadalnego stanowią bez wątpienia owoce, które można spożywać na surowo po przemrożeniu, a także wykorzystać do przyrządzania dżemów, konfitur, soków, likierów, sosów, a także nalewek. W walce z przeziębieniem idealnie sprawdza się „dereniówka”, słynąca z niezwykłego smaku i aromatu, która nie ustępuje nawet tej przygotowanej na bazie rokitnika.

Dereń jadalny ma wiele korzystnych właściwości leczniczych. Dzięki wysokiej zawartości witaminy C oraz przeciwutleniaczy owoce wykazują działanie przeciwzapalnie i wzmacniające odporność organizmu. Pomagają w leczeniu anemii, dolegliwości żołądkowych, chorób nerek i zaburzeń w funkcjonowaniu układu moczowego.

Leszczyna to sporych rozmiarów, wieloletni krzew liściasty, osiągający wysokość nawet do 6 metrów. Najbardziej charakterystycznych elementem leszczyny jest jej owoc, dojrzewający na jesień, czyli orzech laskowy.

Orzechy laskowe doceniane są nie tylko za smak, ale również za bogactwo nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin - zwłaszcza E i witamin z grupy B, a także składniki mineralne, takie jak magnez, potas, fosfor, wapń oraz błonnik. Dzięki tym składnikom orzechy laskowe wspierają pracę mózgu, serca oraz układu nerwowego.

Dojrzałe orzechy laskowe można spożywać na surowo, można z nich również zrobić masło orzechowe, dodawać do ciast, kremów, owsianki, lodów, można z nich zrobić napój orzechowy lub nalewkę (orzechówkę).

Czarna porzeczka to rozłożysty krzew owocowy, mogący osiągać wysokość od 1 do 2 metrów. Jest jednym z najpopularniejszych w polskich ogrodach. Owoce czarnej porzeczki tryskają witaminą C, a także innymi witaminami, których nie da się przedawkować. Zawierają spore ilości witaminy B1, B6, PP, D, E i H, a także cennego karotenu.

Poza licznymi witaminami, czarna porzeczka jest źródłem wielu składników mineralnych, np. potasu, żelaza, magnezu, siarki, fosforu, miedzi, cynku, manganu; zawiera też także rzadko występujące mikroelementy, jak jod i bor.

Owoce czarnej porzeczki wykazują przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne działanie, korzystnie wpływają na metabolizm, wspierają funkcjonowanie układu krążenia i obniżają poziom cukru we krwi. Z porzeczki można zrobić przetwory (soki, nalewki, dżemy konfitury), które są szczególnie niezastąpione zimą i wczesną wiosną.

Źródła

1. Dagmara Dąbek