Ma więcej witaminy A niż wiele mięs. Warto włączyć do diety

Wątroba wołowa należy do podrobów, jednak pod względem wartości odżywczej wyraźnie wyróżnia się na tle wielu innych rodzajów mięsa. W niewielkiej porcji zawiera dużą ilość witamin i składników mineralnych, a jednocześnie dostarcza stosunkowo niewiele kalorii i tłuszczu. 100 g surowej wątroby wołowej ma około 135 kcal, ponad 20 g białka i nieco ponad 3,5 g tłuszczu. Produkt ten nie zawiera błonnika, dlatego najlepiej podawać go z warzywami, kaszą lub innymi produktami roślinnymi.

Największą zaletą wątroby jest jej wysoka gęstość odżywcza. Stanowi źródło witaminy A, witamin z grupy B, żelaza, cynku, miedzi, selenu, fosforu i potasu. Dostarcza również choliny, która jest potrzebna m.in. do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i budowy błon komórkowych.

Wątroba wołowa zawiera bardzo dużo witaminy A w postaci retinolu, czyli formy dobrze przyswajanej przez organizm. Witamina ta uczestniczy w procesie widzenia, pomaga zachować zdrową skórę i błony śluzowe, a także wspiera pracę układu odpornościowego.

Wątroba wołowa dostarcza znacznie więcej witaminy A niż jaja, nabiał, większość mięs, a także wiele warzyw bogatych w beta-karoten, takich jak marchew, dynia, bataty, szpinak czy jarmuż. Już niewielka porcja może kilkukrotnie przekroczyć dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej, dlatego produkt ten warto jeść z umiarem.

Wątroba jest też bardzo dobrym źródłem witaminy B12. Składnik ten jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i tworzenia czerwonych krwinek. Jego niedobór może prowadzić do przewlekłego zmęczenia, problemów z pamięcią, zaburzeń koncentracji, a także mrowienia i drętwienia kończyn.

Na uwagę zasługuje również obecność żelaza hemowego, które organizm przyswaja łatwiej niż żelazo pochodzenia roślinnego. W połączeniu z witaminą B12 i folianami może ono wspierać procesy krwiotwórcze oraz pomagać w zapobieganiu niedokrwistości wynikającej z niedoborów. Nie oznacza to jednak, że wątroba powinna samodzielnie zastępować leczenie anemii. Przy podejrzeniu niedoboru żelaza lub witaminy B12 konieczne jest wykonanie badań i ustalenie przyczyny problemu z lekarzem.

Pełnowartościowe białko obecne w wątrobie dostarcza wszystkich niezbędnych aminokwasów. Dzięki temu może wspierać regenerację tkanek, utrzymanie masy mięśniowej i prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Z tego względu bywa wartościowym elementem jadłospisu osób aktywnych fizycznie oraz seniorów.

Największa zaleta wątroby, czyli koncentracja składników odżywczych, może stać się również jej wadą. Zbyt częste spożywanie dużych porcji może prowadzić przede wszystkim do nadmiaru witaminy A.

Objawy hiperwitaminozy A mogą obejmować nudności, bóle głowy, drażliwość, senność oraz zmiany skórne. Długotrwały nadmiar tej witaminy może również osłabiać kości i zwiększać ryzyko złamań.

Wątroba zawiera ponadto dużo miedzi, cholesterolu i puryn. Ostrożność powinny zachować osoby z chorobą Wilsona, dną moczanową, chorobami nerek oraz zaburzeniami gospodarki lipidowej. W takich przypadkach częstotliwość i wielkość porcji najlepiej skonsultować z lekarzem lub dietetykiem.

Szczególne zalecenia dotyczą kobiet w ciąży. Ze względu na dużą zawartość retinolu nadmierne spożycie wątroby może być niebezpieczne dla rozwijającego się płodu.

Wątroba powinna być dodatkiem do zróżnicowanego jadłospisu, a nie jego codzienną podstawą. Dla zdrowej osoby rozsądnym rozwiązaniem jest niewielka porcja spożywana okazjonalnie, na przykład raz w tygodniu. Ostateczna częstotliwość zależy jednak od wielkości porcji, sposobu żywienia, przyjmowanych suplementów oraz stanu zdrowia.

Najlepiej przygotowywać ją przez duszenie, gotowanie lub krótkie smażenie bez dużej ilości tłuszczu. Nie powinna być jedzona na surowo ani niedopieczona, ponieważ zwiększa to ryzyko zakażenia drobnoustrojami.

Źródła:

• WP abcZdrowie
• Dietetyka Nie na Żarty