Malwa czarna – właściwości, działanie i wskazania

Malwa czarna (Althaea rosea L., Alcea rosea L.), inaczej ślaz, prawoślaz ogrodowy lub malwa ogrodowa, jest rośliną zaliczaną do rodziny roślin ślazowatych (Malvaceae). To popularne kwiaty ozdobne pochodzące najpewniej z Półwyspu Bałkańskiego i rejonów Azji Mniejszej.

Jak wygląda czarna malwa? Ma duże kwiaty o barwie od ciemnofioletowej do atramentowej. Swój nietypowy kolor zawdzięczają wysokiej zawartości związków barwnikowych. Choć to zdecydowanie okazała i oryginalna roślina ozdobna, jej uprawa nie jest wymagająca.

Surowcem zielarskim malwy są liście i kwiaty, które zawierają wiele substancji mających pozytywny wpływ na zdrowie. To na przykład antocyjany, takie jak petunidyna, delfinidyna, malvidyna i malvina (barwniki roślinne o fioletowo-czarnym zabarwieniu, ale i właściwościach antyoksydacyjnych).

Takimi samymi właściwościami cechują się inne substancje zawarte w roślinie, to jest fenolokwasy oraz flawonoidy: kwercetyna, kemferol, mirycetyna), garbniki, żywice oraz kwasy fenolowe, a także duże ilości polisacharydów, zwłaszcza śluzy i pektyny.

Malwa czarna to kwiat polecany do przygotowywania herbaty (często dodaje się ją także do herbat owocowych i smakowych, ponieważ nadają aromat oraz intensywną, ciemną barwę).

Czarna malwa ma działanie przeciwzapalne, przeciwkaszlowe i przeciwutleniające. Osłania i nawilża błony śluzowe górnych dróg. Ma to związek z tym, że zawiera substancje śluzowe (tzw. śluzy polisacharydowe, które mają zdolność wiązania wody i tworzenia roztworów koloidowych lub żelu) o działaniu nawilżającym, ochronnym (osłaniającym) i powlekającym śluzówkę jamy ustnej i gardła.

To dlatego czarna malwa jest pomocna przy objawach przeziębienia, takich jak chrypka i zapalenie krtani. Może być stosowana jako środek łagodzący kaszel oraz nieżyty górnych dróg oddechowych, pomocniczo w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, chorób oskrzeli czy zapaleniu migdałków. Dzięki wysokiej zawartości związków śluzowych jej działanie jest zbliżone jest do właściwości prawoślazu czy babki lancetowatej.

Tradycyjne zastosowanie malwy obejmuje także różne dolegliwości typowo kobiece. Ma to związek z tym, że ślaz ma także działanie rozkurczające na mięśnie gładkie macicy. Z tego powodu pomaga regulować cykl miesiączkowy, jest pomocna przy bolesnym nieregularnym, skąpym lub przedłużającym się miesiączkowaniu, ale i przy zapaleniu macicy oraz przydatków. Łagodzi również ból brzucha wywołany stresem.

Ponieważ kwiat czarnej malwy ma działanie estrogenne (swoją aktywnością „naśladują” kobiece estrogeny), pomaga łagodzić dolegliwości związane z menopauzą. Herbata z czarnej malwy polecana jest również osobom, które zmagają się z wrzodami żołądka czy dwunastnicy, nadżerkami lub refluksem i zgagą.

Pomaga dzięki obecności śluzu o działaniu osłaniającym i powlekającym błonę śluzową układu pokarmowego (osłania błony śluzowe górnych odcinków przewodu pokarmowego żołądka). Wspiera przy zespole jelita drażliwego, stanach zapalnych przewodu pokarmowego, przewlekłych bądź częstych zaparciach. Wyciągi z malwy wzmacniają także drobne naczynia krwionośne i poprawiają krążenie.

Co więcej, napar z czarnej malwy można stosować także zewnętrznie jako:

• okłady na oczy, które łagodzą podrażnienia skóry i usuwają obrzęki i sińce, ale i działają łagodząco na podrażnione spojówki i zmęczone spojrzenie,
• płukanki na przetłuszczającą się skórę głowy. Pomaga w walce z łupieżem i łojotokiem, nawilża i odżywia skórę głowy.
• tonik do twarzy, który pomaga łagodzić dokuczliwość zmian skórnych, takich jak atopowe zapalenie skóry (AZS), trądzik różowaty, łojotok, wypryski czy przesuszenie skóry. Wyciągi z malwy działają na cerę łagodząco, osłaniająco i nawilżająco
• napar do podmywania stref intymnych, który łagodzi podrażnienia i tonuje świąd odbytu.

Jak przygotować herbatę z czarnej malwy? Wystarczy do kubka wsypać 2 łyżeczki kwiatu malwy i zalać szklanką wrzącej wody (około 200 ml). Odstawić pod przykryciem na około 10 minut. Pić szklankę naparu 2 razy dziennie rano i wieczorem.

Brak jest informacji na temat tego, jakie skutki uboczne są związane ze stosowaniem kwiatów malwy czarnej. Wiadomo z kolei, że istnieją przeciwwskazania do jej stosowania. To: ciąża i karmienie piersią, nadwrażliwość na kwiaty malwy.

Ponadto, ponieważ stosowanie roślinnych surowców śluzowych może opóźniać lub zmniejszać wchłanianie leków, zalecane zachowanie jest co najmniej 2-godzinnego odstępu.

Czarna malwa a poronienia i ciąża

Choć czarna malwa nie ma właściwości poronnych, nie zaleca się jej stosowania w okresie ciąży.