Trwa ładowanie...

Najbardziej trujące rośliny w Polsce. "Halucynacje, a nawet uszkodzenia mózgu"

 Katarzyna Prus
09.05.2023 07:12
W Polsce uznawane za symbol maja. Konwalie są bardzo trujące
W Polsce uznawane za symbol maja. Konwalie są bardzo trujące (Getty Images)

Trujące rośliny, na które trzeba uważać szczególnie teraz, to nie tylko kojarzony z ciężkimi poparzeniami barszcz Sosnowskiego. - Bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia mogą być popularne kwiaty ogrodowe - ostrzega dr inż. Krzysztof Kapała z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

spis treści

1. Piękne i trujące

- Wiele popularnych w Polsce roślin, które często mamy w ogrodach lub możemy zetknąć się z nimi na łące, w parku czy lesie, ma toksyczne właściwości. W wielu przypadkach możemy nie zdawać sobie nawet z tego sprawy, bo kierujemy się ich pięknym wyglądem czy zapachem. Niestety to może być bardzo zdradliwe - zaznacza w rozmowie z WP abcZdrowie dr inż. Krzysztof Kapała z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

- Pamiętajmy, że niebezpieczne rośliny to nie tylko barszcz Sosnowskiego, kojarzony z ciężkimi poparzeniami, ale bardzo groźne dla zdrowia, a nawet życia mogą być na przykład popularne kwiaty ogrodowe.

Zobacz film: "Wysoki poziom trójglicerydów"

Dr Kapała podkreśla, że silnie trujące są między innymi delikatne i niepozorne konwalie uznawane w Polsce za symbol maja.

- Niestety owoce konwalii są bardzo trujące. Zawierają konwalatoksynę, która może prowadzić do poważnych zatruć objawiających się np. wymiotami, ale też w cięższych przypadkach, prowadzących do uszkodzenia wątroby, a nawet zgonu. W przypadku dzieci wystarczy zjedzenie nawet kilku owoców, żeby doszło do tragedii - zaznacza.

- Dlatego powinniśmy zawsze usuwać przekwitłe kwiatostany, żeby nie doszło do zawiązania owoców. Mają one intensywną pomarańczową barwę, co może skłonić dziecko do zerwania i zjedzenia - dodaje.

Ekspert ostrzega też przed innymi popularnymi roślinami ogrodowymi. Niebezpieczne mogą być: cis pospolity, bieluń dziędzierzawa, ziemowit jesienny, tulipan.

2. Śmiertelne zagrożenie o krok od domu

- Cis pospolity występuje bardzo często w polskich ogrodach, ale niestety wiele osób nie do końca zdaje sobie sprawę z jego trujących właściwości. Musimy pamiętać, że jego nasiona są niezwykle toksyczne, a ich zjedzenie może doprowadzić nawet do śmierci. Z kolei pomarańczowe osnówki otaczające nasiona są jadalne. Trzeba mieć tego świadomość, by nie doszło do fatalnego błędu - tłumaczy dr Kapała.

Nasiona cisu są toksyczne, ich zjedzenie może doprowadzić do zgonu
Nasiona cisu są toksyczne, ich zjedzenie może doprowadzić do zgonu (Getty Images)

Bardzo zdradliwe są także bieluń dziędzierzawa oraz ziemowit jesienny, który wyglądem przypomina krokusa.

- Ziemowit jesienny o pięknej fioletowej barwie zawiera kolchicynę, która jest silnie trująca i może prowadzić m.in. do bólów brzucha, wymiotów, a w większych dawkach nawet uszkodzenia wątroby. Nie dajmy się też zwieść zapachowi i pięknemu wyglądowi kwiatów bielunia dziędzierzawego, który zawiera związki o działaniu narkotycznym, co może wywołać halucynacje, a także w skrajnych przypadkach uszkodzenia mózgu - dodaje ekspert.

Bieluń dziędzierzawa może wywołać halucynacje i uszkodzić mózg
Bieluń dziędzierzawa może wywołać halucynacje i uszkodzić mózg (Getty Images)

Okazuje się, że niebezpieczne mogą być nawet tulipany, które w cebulkach i łodygach zawierają trujące alkaloidy oraz związki glikozydowe.

3. Groźne poparzenia

Jedną z najbardziej znanych trujących roślin w Polsce jest barszcz Sosnowskiego. Główny Inspektorat Sanitarny ostrzega, że na tę niezwykle niebezpieczną roślinę można się natknąć w wielu łatwo dostępnych miejscach, więc o poparzenie nietrudno. Rośnie on m.in. przy drogach, w parkach, na łąkach, obrzeżach lasów czy nad wodą.

Sok i olejki eteryczne barszczu Sosnowskiego zawierają toksyczne furanokumaryny, które pod wpływem promieniowania słonecznego powodują poważne zmiany skórne (wysypka, pęcherze, opuchlizna, zaczerwienienie, owrzodzenie).

Nie tylko barszcz Sosnowskiego jest silnie trującą rośliną
Nie tylko barszcz Sosnowskiego jest silnie trującą rośliną (Getty Images)

Po kontakcie z rośliną może dojść do nudności, wymiotów, bólów głowy, podrażnienia oczu i dróg oddechowych, a nawet wstrząsu anafilaktycznego. GIS ostrzega też, że toksyczne substancje zawarte w roślinie mogą też wpływać na powstawanie nowotworów skóry.

Co jednak bardzo istotne, do poparzenia może dojść nawet w przypadku, kiedy nie mieliśmy bezpośredniego kontaktu z rośliną, bo wydzielane przez barszcz Sosnowskiego olejki eteryczne mogą unosić się nawet na odległość kilkunastu metrów.

Choć do poparzeń najczęściej dochodzi latem, w sieci pojawia się coraz więcej ostrzeżeń, że barszcz już jest groźny. Jedna z internautek przestrzega, by uważać m.in. w Parku Skaryszewskim w Warszawie. Kilka dni temu poparzył się tam jej wnuczek. Choć nie precyzuje, że chodzi o barszcz Sosnowskiego, wskazuje na to silna reakcja alergiczna, która pojawiła się u chłopca.

Do poparzeń może dojść w parku
Do poparzeń może dojść w parku (facebook)

Jeśli zauważymy barszcz Sosnowskiego, powinniśmy zgłosić ten fakt, dzwoniąc pod całodobowy numer straży miejskiej 986.

Silne reakcje alergiczne na skórze może też wywołać sumak octowiec, który jest uprawiany w ogrodach jako roślina ozdobna, ale coraz częściej spotyka się okazy rosnące dziko.

Pęcherze i owrzodzenia na skórze mogą się także pojawić po kontakcie z popularnym wilczomleczem. Trujący jest jego sok, który może się znajdować w korzeniach, łodygach czy liściach. Zawiera on m.in. kwas euforbonowy, euforbinę i związki cyjanogenne. Ponadto może dojść do wymiotów, nudności i biegunki.

4. Trujące "jagody" i "natka pietruszki"

Wybierając się na wycieczkę do lasu, powinniśmy między innymi uważać na pokrzyk wilczą jagodę oraz wawrzynek wilczełyko. Zatrucie ich owocami jest śmiertelnie niebezpieczne.

- Owoce tych roślin bywają mylone z jagodami. Tymczasem ich zjedzenie może nieść ze sobą bardzo poważne skutki. Może dojść do silnego zatrucia, a także halucynacji czy, w cięższych przypadkach, problemów z tętnem, a nawet paraliżu. Do niebezpiecznego zatrucia może doprowadzić także wawrzynek wilczełyko - zwraca uwagę dr Kapała.

Ekspert ostrzega też przed tojadem (można spotkać podczas wycieczek w górach, a niektóre odmiany również w przydomowych ogrodach), który może doprowadzić np. do zaburzeń neurologicznych.

Takie reakcje może wywołać także szalej jadowity, czyli znana już w starożytności cykuta, używana jako trucizna. Problem w tym, że można go pomylić np. z natką pietruszki.

Szalej jadowity wyglądem przypomina pietruszkę
Szalej jadowity wyglądem przypomina pietruszkę (Getty Images)

Bardzo mylący może być także złotokap zwyczajny. Kwiaty, korzenie i nasiona tej rośliny zawierają toksyczną cytyzynę, która paraliżuje nerwy i może doprowadzić do śmierci. W tym przypadku nasiona można pomylić ze zwykłym groszkiem.

- Zasada w przypadku roślin jest taka sama jak w przypadku grzybów - nie znasz, nie zbieraj. Niestety wiele osób nie bierze pod uwagę zagrożenia. Niebezpieczne może być także zbieranie nieznanych ziół czy roślin i dodawanie ich do jedzenia. Moda na zdrowe odżywianie w tym wydaniu może skończyć się dramatycznie, więc powinna być zarezerwowana tylko dla osób, które mają niezbędną wiedzę i nie pomylą roślin - zaznacza dr Kapała.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze