Nalewka z mniszka lekarskiego – na co pomaga? Jak stosować i kiedy?

Nalewka z mniszka lekarskiego jest napojem alkoholowym o właściwościach prozdrowotnych. To zasługa wyjątkowego surowca, jakim jest mniszek lekarski. Można ją zrobić zarówno na spirytusie, jak i na wódce, z kwiatów, liści i korzenia mniszka. Roślina jest wykorzystywana również do przyrządzania naparów i odwarów.

Mniszek lekarski (mniszek pospolity) to wieloletnia pospolita bylina, która należy do rodziny astrowatych. Można ją spotkać niemal wszędzie: na łąkach, trawnikach i w ogrodach, ale i w pobliżu jezdni, na drogach czy pastwiskach. Kwitnie na przełomie kwietnia i maja. Surowcem zielarskim są zarówno płatki kwiatów, jak i łodygi oraz korzenie.

Mniszek a mlecz – jak odróżnić

Co ważne, mniszek lekarski, który jest bardzo pożyteczną rośliną, bywa nazywany mleczem, który jest chwastem. Czym się różnią? Otóż:

• łodygi mniszka lekarskiego nie mają liści. Na mleczu pojawiają się drobne listki,
• mniszek lekarski rozwidla się tuż przy ziemi, a na każdej łodydze wyrasta jeden kwiatostan. W przypadku mlecza od jednej łodygi odchodzą pędy poboczne,
• gdy rośliny przekwitną, mniszek lekarski staje się lekki jak puch, który po dmuchnięciu się rozwiewa (stąd jego nazwa zwyczajowa dmuchawiec).

Mniszek lekarski to roślina bardzo cenna zasobna w cenne substancje o działaniu prozdrowotnym i leczniczym. Zawiera między innymi:

• inulinę (to prebiotyk, polisacharyd wspierający naturalną mikroflorę jelit), substancje gorzkie (laktony seskwiterpenowe, trójterpeny),fitosterole,
• witaminę A i C oraz witaminy z grupy B,
• flawonoidy, karotenoidy.

Mniszek obfituje również w wiele składników mineralnych, takich jak sole potasu, magnezu, krzemu i żelaza oraz inne związki działaniu przeciwgrzybiczym, przeciwzapalnym i przeciwwirusowym.

Mniszek lekarski może być spożywany w postaci nie tylko nalewki, ale i miodu, herbaty (naparu z kwiatów, liści i korzenia) czy syropu. Nalewkę można przygotować samodzielnie od podstaw.

Produkty takie jak syrop z mniszka lekarskiego czy miód z mniszka lekarskiego o wielu właściwościach leczniczych można kupić w aptece, sklepie zielarskim bądź ze zdrową żywnością. Mniszek można stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, wykonując specjalne okłady z naparów.

Nalewka z mniszka lekarskiego wykazuje wiele właściwości zdrowotnych i leczniczych. To dlatego jest wskazana przy:

• zaburzeniach trawienia, problemach z żołądkiem,
• dysfunkcji wątroby, woreczka żółciowego, chorobach pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych i trzustki,
• zaburzeniach metabolizmu,
• braku apetytu,
• niedokrwistości,
• chorobach nerek oraz pęcherza, ale i innych elementów układu moczowego (ponieważ mniszek ma działanie moczopędne). Wspiera przy kamicy moczowej, w przewlekłym zapaleniu kłębuszków nerkowych, moczowodów i pęcherza moczowego,
• obrzękach,
• chorobach skóry,
• objawach reumatyzmu,
• żylakach nóg i odbytu (hemoroidy).

Co leczy korzeń mniszka lekarskiego, oprócz wyżej wymienionych dolegliwości? Wskazaniem do stosowania rośliny może być dna moczanowa oraz miażdżyca.

Jak zrobić nalewkę z mniszka lekarskiego? Istnieje wiele przepisów na tę nalewkę, które uwzględniają różne surowce i odmienne proporcje. Napój można bowiem, jak wspomniano, przygotować zarówno na spirytusie, jak i na wódce, a nawet na winie. Wykorzystać można różne części rośliny (kwiaty, liście, korzeń). Zamiast zwykłego cukru można użyć miodu.

Najpopularniejsze receptury to przepis na:

• nalewka z mniszka lekarskiego na spirytusie (z kwiatów),
• nalewka z liści mniszka lekarskiego,
• nalewka z mniszka lekarskiego na wódce (z kwiatów),
• nalewka z mniszka lekarskiego z miodem,
• nalewka z kwiatów mniszka na winie.

Jak się robi nalewkę z mniszka lekarskiego? Aby zrobić trunek w najpopularniejszej wersji, jaką jest nalewka z kwiatów mniszka lekarskiego na spirytusie, należy przygotować:

• 150 kwiatów mniszka lekarskiego (oczyszczone, ale niepłukane, pozbawione części zielonej, co oznacza, że trzeba wyskubać same płatki. Ważne, aby po zebraniu rozłożyć je na jasnej powierzchni, by pozbyć się owadów),
• 0,5 l spirytusu 70%,
• 0,25 l wody,
• łyżkę miodu rozpuszczonej w szklance wody
• 3 plasterki cytryny

Płatki włóż do dużego słoja, zalej wodą i spirytusem. Odstaw na 2 tygodnie, maksymalnie 3. Po tym czasie zlej nalewkę, odciśnij płatki, dodaj wodę z miodem. Przelej do butelki, odstaw na miesiąc (by nalewka mogła się wyklarować).

Jak stosować nalewkę z mniszka lekarskiego? Zasadniczo należy sięgać po nią w miarę potrzeby. Profilaktycznie zaleca się łyżkę stołową dziennie. Leczniczo, warto stosować 2 łyżki stołowe 3 razy dziennie.

Nalewkę z mniszka lekarskiego można stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Stosowana zewnętrznie, nalewka przynosi ulgę pacjentom zmagającym się z reumatyzmem oraz chorobami skórnymi.

Doustne przyjmowanie prozdrowotnej mikstury, zawierającej flawonoidy i kwas kawowy może działać też przeciwzapalnie.

Nalewka na bazie mniszka lekarskiego wspomaga trawienie, stymuluje wydzielanie żółci. Polecana jest przede wszystkim pacjentom cierpiącym na schorzenia woreczka żółciowego i wątroby.

Warto wspomnieć również o tym, że roślina działa jak naturalny diuretyk, czyli substancja, która zwiększa produkcję moczu i wydalanie nadmiaru płynów z organizmu. Diuretyki to inaczej leki moczopędne.

Stosowanie nalewki czy syropu z mniszka lekarskiego może być niezwykle pomocne w przypadku osób borykających się:

• z kamicą nerkową
• z nawracającymi infekcjami dróg moczowych.

Przeciwwskazaniami do stosowania nalewki z mniszka lekarskiego, a konkretnie z kwiatów tej rośliny są:

• niedrożność dróg żółciowych,
• niedrożność jelit,
• ropniak pęcherzyka żółciowego,
• nadwrażliwość na którykolwiek ze składników nalewki z kwiatów mniszka lekarskiego,
• przewlekła zgaga,
• wrzody żołądka i dwunastnicy.

Po nalewkę z mniszka lekarskiego na spirytusie nie powinny sięgać również dzieci, kobiety ciężarne, kobiety karmiące piersią, osoby niespożywające alkoholu.

Korzeń mniszka lekarskiego – przeciwwskazania

Herbaty z korzenia mniszka lekarskiego czy nalewki z korzenia mniszka lekarskiego nie powinny stosować osoby zmagające się z niedrożnością jelit lub niedrożnością dróg żółciowych. Produkty nie są również wskazane w przypadku osób z wrzodami żołądka i dwunastnicy. Naparów, herbat czy nalewek z korzenia rośliny nie powinny także spożywać kobiety ciężarne czy te w okresie laktacji.

A jakie działania niepożądane może powodować nalewka na spirytusie z mniszka lekarskiego?

W niektórych przypadkach, zastosowanie nalewki ze spirytusu i mniszka lekarskiego może skutkować pewnymi skutkami ubocznymi. U osób uczulonych na tę pospolitą roślinę leczniczą z astrowatych, może wystąpić reakcja alergiczna, w postaci:

• wysypki,
• swędzenia skóry,
• obrzęku skóry,
• problemów z oddychaniem,
• rumienia wielopostaciowego.

Na skutek spożycia domowej nalewki niektóre osoby mogą doświadczać objawów takich jak mdłości, wymioty, ból brzucha lub rozwolnienie. Z uwagi na fakt, że mniszek pospolity klasyfikowany jest jako surowiec goryczowy (zawierający w swoim składzie związki gorzkie), niektóre osoby mogą uskarżać się po jego spożyciu na nadkwaśność, zgagę czy niestrawność.

Przed przyrządzeniem domowej nalewki na bazie mniszka lekarskiego, warto zapoznać się z najważniejszymi informacjami na temat dawkowania czy przechowywania tej mikstury.

Jak długo można przechowywać nalewkę z mniszka lekarskiego i w jakich warunkach?

Domową nalewkę na spirytusie z mniszka lekarskiego najlepiej przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, z dala od bezpośredniego promieniowania słonecznego i źródeł ciepła. Ważne jest również przechowywanie nalewki w szczelnie zamkniętych pojemnikach, aby zapobiec utracie alkoholu i ewentualnemu zepsuciu.

Do przechowywania nalewki z korzenia mniszka lekarskiego czy nalewki z kwiatów mniszka lekarskiego doskonale nadają się butelki z ciemnego szkła. Dobrym wyborem będą także szczelnie zamykane słoiki na nalewkę.

Czas leżakowania prozdrowotnego napoju może wynosić nawet kilka lat. Po otwarciu nalewkę warto spożyć w ciągu ośmiu miesięcy.

Czy nalewka z mniszka lekarskiego może być stosowana w połączeniu z innymi lekami?

Nalewka z mniszka lekarskiego, potocznie nazywana nalewką z mleczy nie powinna być łączona z następującymi lekami:

• środki wykazujące działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne – łączenie ibuprofenu, naproksenu czy ketoprofenu z nalewką na bazie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Skutkiem stosowania nalewki i napojów alkoholowych mogą być również zdarzenia sercowo-naczyniowe, wrzody żołądka, krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego;
• środki farmakologiczne o działaniu przeciwdepresyjnym – pacjenci pod żadnym pozorem nie powinni łączyć selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD) z mniszkową nalewką na spirytusie. Napój alkoholowy może nasilać działania uboczne tych leków, a także powodować u pacjentów senność, zawroty głowy, problemy z koordynacją, depresję oddechową;
• leki o działaniu przeciwlękowym i uspokajającym – stosowanie nalewki w połączeniu z benzodiazepinami, np. diazepamem, lorazepamem czy alprazolamem może nasilać działania uspokajające, powodować senność, dezorientację;
• leki antyhistaminowe – środki wykazujące działanie przeciwhistaminowe (szczególnie te I generacji) w połączeniu z alkoholową nalewką z mniszka mogą powodować działanie uspokajające. Połączenie tych substancji może skutkować także zawrotami głowy.
• leki przeciwbakteryjne – preparaty lecznicze o działaniu przeciwbakteryjnym takie jakmetronidazol i tinidazol w połączeniu z napojami alkoholowymi np. nalewką z mniszka, nalewką z glistnika czy nalewką z kozłka lekarskiego mogą powodować nudności, wymioty, tachykardię i zmiany ciśnienia krwi.

Czy istnieją jakieś badania naukowe potwierdzające skuteczność nalewki z mniszka lekarskiego?

Badania specjalistów potwierdzają, że mniszek lekarski jako roślina może wykazywać potencjalne właściwości obniżające poziom lipidów we krwi. Roślina ta charakteryzuje się także działaniem antyoksydacyjnym, co wskazuje na możliwość ochrony organizmu przed stresem oksydacyjnym związanym z miażdżycą.

Istnieją również badania kliniczne, ukazujące korzystny wpływ mniszka lekarskiego na stany zapalne w organizmie. Stosowanie rośliny może być pomocne w przypadku takich dolegliwości jak reumatoidalne zapalenie stawów.

Czy nalewka z mniszka lekarskiego jest dostępna w aptekach, czy trzeba ją samodzielnie przygotować?

Zarówno apteki internetowe, jak i sklepy oferujące swoim klientom zdrową żywność czy suplementy diety, nie mają w swojej ofercie nalewki z mniszka lekarskiego na bazie spirytusu. Alkoholową nalewkę trzeba przyrządzić samodzielnie, w domowym zaciszu.