Napój, który napędza raka wątroby. Każda szklanka podnosi ryzyko
Picie napojów słodzonych cukrem może przyczyniać się do rozwoju aż dwóch rodzajów nowotworów wątroby – takie wnioski płyną z badania kanadyjskich i amerykańskich naukowców. Badacze przyglądali się też temu, jak na nasz organizm wpływają sztuczne słodziki.
Do powszechnie znanych czynników ryzyka raka wątroby zalicza się m.in. zakażenia wirusami HBV i HCV, nadmierne spożycie alkoholu, palenie tytoniu czy zaburzenia metaboliczne (otyłość, cukrzycę oraz stłuszczeniową chorobę wątroby – MASLD). W świetle najnowszych dowodów, do tej niebezpiecznej listy należy oficjalnie dopisać napoje słodzone cukrem (tzw. SSBs).
Ryzyko wyższe nawet o 15 procent
W nowym badaniu naukowcy przeanalizowali dane z 11 prospektywnych badań kohortowych (jednego z Europy i 10 z USA). Objęły one 1 518 411 uczestników, których stan zdrowia śledzono średnio przez niemal 18 lat.
Pięć nietypowych objawów świadczących o raku wątroby
Każda dodatkowa puszka słodzonego napoju lub szklanka wypita w ciągu dnia wiązała się z 10 proc. wyższym ryzykiem raka wątrobowokomórkowego (HCC). Z kolei ryzyko wystąpienia wewnątrzwątrobowego raka dróg żółciowych wzrastało aż o 15 proc.
Badanie wykazało, że codzienne picie napojów typu "zero" lub "diet" nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka wątroby.
– Potrzebujemy wysokiej jakości długoterminowych badań, aby dokładnie przeanalizować wpływ sztucznych słodzików na ryzyko raka, co nie oznacza automatycznie, że są one w pełni bezpieczne – tonuje jednak nastroje dr Xuehong Zhang, współautor analizy i prodziekan ds. badań na Yale School of Nursing.
Cukier niszczy metabolizm i wywołuje stany zapalne
Dlaczego cukier w płynie jest tak niebezpieczny dla wątroby? Kolejne analizy potwierdzają jego niszczycielski wpływ na układ metaboliczny. Metaanalizy z ostatnich lat jednoznacznie łączą napoje słodzone z plagą otyłości oraz cukrzycą typu 2. Z kolei słynne badanie Framingham Heart Study wykazało bezpośredni związek między ich piciem a stłuszczeniem wątroby.
– To wysoce prawdopodobne, że spożycie cukru prowadzi do otyłości i stanów zapalnych w organizmie, co z kolei może odgrywać rolę w rozwoju raka wątroby – zauważa dr Namrata Vijayvergia z Fox Chase Cancer Center w Filadelfii.
Naukowcy wskazują też na inne mechanizmy: wysoka dawka fruktozy bezpośrednio uszkadza komórki wątroby, a nadmiar cukru negatywnie wpływa na mikrobiom jelitowy, który zaczyna produkować szkodliwe związki chemiczne zatruwające organizm.
Słodziki pod lupą, ale bez twardych dowodów
Wpływ sztucznych słodzików na zdrowie wciąż budzi dyskusje. Choć w 2023 r. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) sklasyfikowała popularny aspartam jako substancję prawdopodobnie rakotwórczą dla ludzi (grupa 2B), zrobiono to na podstawie ograniczonych dowodów.
– Dowody nie były wystarczająco silne, aby wyciągnąć ostateczne wnioski, dlatego temat ten wciąż budzi emocje w świecie nauki – przyznaje dr Longgang Zhao, współautor badania z Yale School of Nursing. Co ciekawe, wcześniejsze badanie z 2022 r. wykazało negatywny związek słodzików z rakiem wątroby wyłącznie u osób, które już chorowały na cukrzycę. To sugeruje, że kluczowe mogą być schorzenia współistniejące pacjenta.
Jak lekarze powinni edukować pacjentów?
Szacuje się, że nawet 35 proc. przypadków najczęstszego raka wątroby (HCC) nie znajduje wyjaśnienia w dotychczas znanych czynnikach ryzyka. Słodzone napoje mogą być tym brakującym elementem układanki. Ponieważ ich spożycie na świecie jest ogromne, rezygnacja z nich to najprostszy krok do poprawy zdrowia.
Eksperci medyczni są zgodni: jeśli zamiana zwykłej coli na wersję ze słodzikiem ma pomóc pacjentowi w zrzuceniu wagi i unormowaniu poziomu cukru, jest to krok uzasadniony. Dr Zhang przypomina jednak o szerszym kontekście:
– Wiemy, że aż 60 proc. przypadków raka wątroby można skutecznie zapobiec. Kluczem jest utrzymywanie prawidłowej masy ciała, aktywność fizyczna, niepalenie tytoniu, ograniczenie alkoholu i ogólne dbanie o zdrowy styl życia – podsumowuje badaczka.
Źródło: medscape.com
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
