Nie żyje Patrick Steward. Grał pomimo groźnej choroby mózgu

Aktor zmarł 28 października w swoim domu w Los Angeles w wieku 86 lat. Informację o jego śmierci przekazała następnego dnia rzeczniczka Kelly Bush Novak, podkreślając, że aktor odszedł po "krótkiej i poruszającej drodze" z chorobą Alzheimera oraz otępieniem z ciałami Lewy’ego (LBD).

Jego bliski przyjaciel sir Ian McKellen nazwał go "najbardziej szanowanym i kochanym aktorem swojego pokolenia po obu stronach Atlantyku", dodając, że mówił to, co myślał i czuł.

– Nosił serce na dłoni, co czyniło go człowiekiem, na którym można było polegać, którego można było podziwiać, a w moim przypadku – kochać – wspominał Patricka Stewarta odtwórca roli Gandalfa. William Shatner, jego poprzednik na mostku kapitańskim USS Enterprise, napisał, że Stewart przyniósł do wszystkiego, co robił, "inteligencję, wdzięk i głębokie poczucie człowieczeństwa" oraz "reprezentował to, co w nas najlepsze". Oficjalne konto "Star Trek" nazwało go "kapitanem jak żaden inny", a Royal Shakespeare Company określiła go mianem "giganta sceny i ekranu".

Jak wyjaśnia w rozmowie z Los Angeles Times prof. dr Keith Vossel, neurolog z UCLA, współwystępowanie choroby Alzheimera i otępienia z ciałami Lewy’ego jest zjawiskiem częstym, które znacząco przyspiesza postęp spadku funkcji poznawczych i ruchowych u pacjentów.

Otępienie z ciałami Lewy’ego to druga po chorobie Alzheimera najczęstsza forma otępienia degeneracyjnego. Wynika z gromadzenia się w mózgu białka zwanego alfa-synukleiną, co uszkadza komórki nerwowe odpowiedzialne za myślenie, pamięć i ruch.

Nazwa pochodzi od nazwiska Friedricha H. Lewy'ego, neurologa, który odkrył ją na początku XX wieku. Wśród znanych osób cierpiących na to schorzenie byli m.in. Robin Williams i Casey Kasem. Dr Vossel podkreśla, że schorzenie jest często niezdiagnozowane z powodu nakładania się symptomów z chorobą Alzheimera. Jedynym sposobem na pełne i jednoznaczne potwierdzenie obu schorzeń jednocześnie jest badanie histopatologiczne po śmierci.

Podczas gdy choroba Alzheimera atakuje głównie pamięć oraz język i wiąże się częściej z apatią i depresją, otępienie z ciałami Lewy’ego charakteryzuje się dynamiczniejszym i odmiennym przebiegiem.

Początki choroby często objawiają się zaburzeniami fazy REM (krzyk, wymachiwanie kończynami podczas snu), sztywnością mięśni, drżeniem oraz spowolnieniem ruchowym. Pacjenci często doświadczają halucynacji (np. dostrzegania postaci w cieniu), trudności z orientacją w przestrzeni i rozwiązywaniem problemów oraz silnego lęku. Cechą charakterystyczną są gwałtowne zmiany poziomu przytomności i jasności umysłu w ciągu tej samej doby.

LBD występuje najczęściej u osób w wieku od 70 do 80 lat i częściej dotyka mężczyzn. Jest to choroba postępująca i nieuleczalna – od momentu diagnozy pacjenci żyją średnio od 6 do 8 lat do czasu, gdy wymagają całodobowej opieki. Chociaż brak na nią leku, farmakoterapia pomaga łagodzić symptomy, a aktywność i sprawność układu krążenia mogą spowolnić tempo rozwoju choroby.

Poza aktorstwem Stewart był niezwykle zaangażowany społecznie – w 2007 r. został ambasadorem organizacji Refuge, walcząc przeciwko przemocy domowej, której osobiście był świadkiem w dzieciństwie, a także angażował się w ochronę praw zwierząt. Ponadto był wielkim fanem piłki nożnej i ukochanego klubu Huddersfield Town, w którym pełnił m.in. funkcję kanclerza Uniwersytetu w Huddersfield.

Jeszcze w wywiadzie udzielonym w lipcu z okazji 60-lecia "Star Trek" Patrick Stewart zadeklarował, że nie zamierza przechodzić na aktorską emeryturę: – Nie potrafię sobie wyobrazić oficjalnego przejścia na emeryturę. Zawsze i na zawsze będę aktorem – mówił w tym wywiadzie.

– Jego śmierć to łamiące serce przypomnienie o niszczycielskim wpływie, jaki otępienie wywiera na ludzi i rodziny na całym świecie – tak aktora pożegnała we wpisie na Facebooku Michelle Dyson, dyrektor generalna Alzheimer’s Society.

Źródło: Los Angeles Times, BBC.