Niskie ciśnienie i wysoki puls - przyczyny, objawy i leczenie

Niskie ciśnienie i wysoki puls są nieprawidłowością, która sprawia, że pojawia się wiele nieprzyjemnych objawów, takich jak apatia, brak koncentracji, szum w uszach, osłabienie organizmu, uporczywe bóle głowy, szybkie męczenie się, a nawet zaburzenia widzenia i rytmu pracy serca, odczuwane jako kołatanie serca czy kłucie w okolicy mostka.

Dzieje się tak, ponieważ prawidłowa praca układu krążenia jest jednym filarów dobrego samopoczucia, a wszelkie odstępstwa od normy mogą wywoływać zarówno dyskomfort, jak i niepokojące bądź dokuczliwe objawy.

Jakie powinno być prawidłowe ciśnienie i puls?

Ciśnienie krwi jest wypadkową pracy serca i wypełnienia naczyń krwionośnych. Definiują je dwie wartości: ciśnienie skurczowe i ciśnienie rozkurczowe (pacjenci określają je jako „górne” i „dolne” lub „pierwsze” i „drugie”). I tak:

• norma dla ciśnienia rozkurczowego wynosi 60-89 mmHg,
• norma dla ciśnienia skurczowego wynosi od 100-139 mmHg.

Optymalne ciśnienie krwi mierzone w czasie spoczynku - u zdrowego człowieka - powinno wynosić 120/80 mm Hg. Odczyty powyżej to nadciśnienie, zaś poniżej - niedociśnienie (hipotonia).

Z kolei puls, czyli tętno, to częstość uderzeń serca na minutę wyczuwalna na tętnicach. Choć są to wartości szacunkowe, zależne od wielu czynników, za normę uznaje się odczyt w granicach wartości od 60 do 80 uderzeń na minutę (tętno spoczynkowe).

Prawidłowe tętno jest dobrze wyczuwalne, na szyi, na tętnicy promieniowej, czyli na wewnętrznej stronie nadgarstka po stronie kciuka, w pachwinach, pod kolanami, na wierzchu stopy. Zbyt niski lub zbyt wysoki puls mają negatywny wpływ na organizm i świadczą o nieprawidłowej pracy mięśnia sercowego.

Ciśnienie i puls to parametry, które są od siebie zależne, warunkują siebie nawzajem. Za niskiemu ciśnieniu krwi zwykle towarzyszy wysoki puls. Dlaczego tak się dzieje? Sytuację obserwuje się w momencie spadku ciśnienia, kiedy organizm aktywuje mechanizmy regulacyjne. Wówczas serce, próbując zwiększyć przepływ krwi, przyspiesza pracę. Dochodzi do wzrostu wartości tętna.

Niskie ciśnienie i wysoki puls mogą wskazywać na wiele zaburzeń, głównie w obrębie układu krwionośnego. Mogą być objawem:

• odwodnienia organizmu, które pojawia się wskutek zbyt małej podaży płynów, wymiotów i biegunki, wysokiej gorączki ze zlewnymi potami, nadmiernego pocenia się. Typowe objawy odwodnienia to wzmożone pragnienie, zmniejszone wydalanie moczu, suchość śluzówek i skóry,
• nerwicy, której głównymi objawami są zaburzenia lękowe i poczucie znacznego napięcia. Takie dolegliwości, zwłaszcza jeśli mają charakter przewlekły, mogą być przyczyną wysokiego pulsu u osób, u których rozpoznano nieprawidłowości układu krążenia,
• chorób tarczycy. To niedoczynność i nadczynność hormonalna. W nadczynności tarczycy utrzymuje się we krwi podwyższone stężenie hormonów przez nią wytwarzanych, w niedoczynności zbyt niskie stężenie. Niedoczynność tarczycy zwykle powoduje wysoki puls i niskie ciśnienie, a nadczynność – wysoki puls i wysokie ciśnienie krwi,
• choroby kory nadnerczy,
• choroby serca: zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, wady zastawek serca, zapalenie serca, choroby infekcyjne dotyczące mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego. W chorobach serca i arytmiach występują takie objawy jak duszności, zła tolerancja wysiłku, omdlenia, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy,
• stosowania leków: moczopędnych, obniżających ciśnienie krwi, leków nasennych, przeciwbólowych i rozkurczowych,
• wstrząsu, który niezależnie od przyczyny jest stanem zagrożenia życia. Wymaga interwencji natychmiastowej pomocy lekarskiej.

Gdy niskie ciśnienie i wysoki puls są skutkiem odwodnienia, kluczowe stają się płyny i elektrolity (sód, potas, magnez). By je uzupełnić, sprawdza się woda i napoje izotoniczne, zarówno takie, które można kupić w aptekach, jak i zrobione samodzielnie (wystarczy woda, miód/cukier, cytryna i sól). W sytuacji silnego odwodnienia konieczne jest zgłoszenie się do szpitala i dożylna podaż płynów.

Gdy przyczyną patologii są inne choroby, wskazana jest wizyta u lekarza POZ lub kardiologa, ponieważ może być konieczne włączenie leków podnoszących ciśnienie krwi lub preparatów antyarytmicznych, stabilizujących wartości tętna. Czasem niezbędne jest wykonanie badań laboratoryjnych z krwi i moczu oraz EKG.

Gdy odnotowuje się niskie ciśnienie i wysoki puls oraz obserwuje takie objawy jak ból w klatce piersiowej, omdlenie, zawroty głowy, duszność, poty, należy zgłosić się do lekarza lub na pogotowie. Nie wolno tego bagatelizować, ponieważ bardzo niskie ciśnienie i wysoki puls mogą skutkować groźnymi powikłaniami.