Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Objawy szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi, to nowotwór złośliwy, wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (monoklonalne) białko. Białko to nosi nazwę białka M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem, nieco częściej chorują mężczyźni. Szczyt zachorowania przypada po 60 roku życia.

1. Ryzyko zachorowania


Etiologia choroby nie jest znana, prawdopodobnie wpływ na rozwój choroby ma narażenie na promieniowanie jonizujące i narażenie zawodowe na benzen i azbest. Rozwój choroby jest wieloetapowy, u niektórych pierwszym etapem jest gammapatia monoklonalna o nieustalonym znaczeniu.

Przyczyny powstawania szpiczaka

Szpiczak mnogi jest nowotworem złośliwym szpiku kostnego. Ze względu na to, że wywodzi się z plazmocytów, komórek szpiku kostnego (będących...

2. Objawy szpiaczaka mnogiego

Objawy szpiczaka są spowodowane zniszczeniem tkanek przez naciek nowotworowy oraz przez substancje wydzielane przez plazmocyty. Należą do nich:

  • ból kostny - w szpiczaku dochodzi do nacieczenia i zniszczenia tkanki kostnej, co jest przyczyną dolegliwości. Zwykle szpiczak lokalizuje się w kościach płaskich, rzadziej w kościach długich. Najczęściej występuje w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, miednicy, żebrach, czaszce i kościach długich. Jest to objaw najczęstszy. Ból może występować także w nocy i w spoczynku;
  • zaburzenia neurologiczne - które powstają w wyniku złamania kompresyjnego kręgu i ucisku na struktury rdzenia kręgowego lub przez ucisk samego guza. Powstają także objawy neuropatii obwodowej (mrowienia, osłabienie siły mięśniowej);
  • objawy zwiększonego stężenia wapnia – między innymi zaburzenia działania nerek pod postacią wielomoczu lub kamicy; spadek łaknienia, nudności, wymioty, zaparcia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, kamica dróg żółciowych; osłabienie siły mięśni, ból głowy;
  • spadek odporności i zwiększone ryzyko zachorowań – spowodowane wyparciem przez białko monoklonalne innych immunoglobulin; infekcje dotykają głównie układu oddechowego i moczowego;
  • uszkodzenie nerek - stwierdzane u 30% pacjentów w chwili rozpoznania choroby. Spowodowane jest przez łańcuchy lekkie oraz przez zaburzenia gospodarki wapiennej i gospodarki kwasem moczowym;
  • objawy nadmiernej lepkości - pojawiają się, gdy stężenie białka M jest wysokie i polegają na zatykaniu naczyń o najmniejszym kalibrze. Objawiać się może zaburzeniami świadomości, zaburzeniami widzenia, upośledzeniem słuchu, bólami głowy, sennością;
  • rzadko powiększenie wątroby, śledziony i węzłów chłonnych;
  • objawy towarzyszące niedokrwistości - męczliwość, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, bladość skóry i śluzówek, zaburzenia rytmu serca.

3. Przebieg choroby

U 10% chorych przebieg choroby jest powolny i nie wymaga leczenia (postać tląca szpiczaka), jednak u większości szpiczak mnogi przechodzi w białaczkę plazmatyczną, która przebiega niekorzystnie.

Rozpoznanie stawiane jest na podstawie kryteriów małych i dużych. Najczęściej występują trzy objawy – obecność białka M w surowicy lub moczu, zwiększona liczba plazmocytów w szpiku, zmiany osteolityczne w kościach.

W badaniach laboratoryjnych występuje często anemia, wzrost OB powyżej 100mm/h, może być stwierdzony podniesiony poziom kwasu moczowego oraz wapnia. W elektroforezie białek surowicy lub moczu stwierdza się obecność białka monoklonalnego M (w małym odsetku szpiczaka białko M nie występuje, jest to tak zwana postać niewydzielająca szpiczaka).

4. Stadia zaawansowania klinicznego szpiczaka mnogiego

  • stadium I - mała masa nowotworu – występuje, gdy spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy <3,0mmol/l, białko M w klasie IgG <50g/l, w klasie IgA <30g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem < 4g/24h; RTG kości bez zmian lub obecne 1 ognisko;
  • stadium II - pośrednia masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom wapnia w surowicy 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG 50 – 70 g/l, w klasie IgA 30 – 50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem 4 – 12 g/24h; RTG kości – nieliczne ogniska osteolityczne;
  • stadium III - duża masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina < 8,5 mg/dl, poziom wapnia w surowicy >3,0mmol/l, białko M w klasie IgG >70 g/l, w klasie IgA >50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem > 12g/24h; RTG kości - liczne ogniska osteolityczne.

W rozpoznaniu różnicowym należy wykluczyć inne gammapatie monoklonalne, hipergammaglobulinemię, nowotwory, które mogą powodować przerzuty do kości (rak prostaty, nerki, piersi, płuc) oraz tło infekcyjne (na przykład w przebiegu mononukleozy lub różyczki).

Leczenie szpiczaka jest uzależnione od zaawansowania choroby i jej przebiegu. Postać o powolnym przebiegu nie wymaga leczenia. W postaci aktywnej u chorych zakwalifikowanych wykonuje się przeszczepianie krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej. U pozostałych pacjentów stosuje się chemioterapię. Równocześnie stosowane jest wspomagające leczenie szpiczaka, mające na celu zapobieganie niewydolności nerek, przeciwdziałanie osteolizie kości i powikłaniom hiperkalcemii. Prowadzone jest leczenie niedokrwistości, zaburzeń krzepnięcia oraz leczenie przeciwbólowe. Rokowanie zależy od zaawansowania choroby i odpowiedzi na leczenie.

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2
  • Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak mnogi - kompleksowa diagnostyka i terapia, Górnicki, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-29-5
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szpiczak mnogi - najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

podbrzusze

dracena88 • ostatni post 39 minut temu

3
Artykuły Szpiczak mnogi
Szpiczak mnogi

Co to są gammapatie monoklonalne?

(...) Podstawy hematologii, Czelej, Lublin 2003, ISBN 83-88063-94-4, Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN...

Szpiczak mnogi

Dwa leki w walce z nowotworami krwi

Trwają badania nad skutecznością połączenia dwóch leków w terapii nowotworów hematologicznych. Wyniki pierwszej fazy badań są bardzo obiecujące. Działanie leków na nowotwory krwi W swoich badaniach naukowcy postanowili sprawdzić skuteczność terapii...

Szpiczak mnogi

Immunomodulatory w leczeniu szpiczaka mnogiego

Przeprowadzone niedawno badania wykazały, że białko, które było podstawowym mediatorem wad wrodzonych wywoływanych przez lek składający się z reszty ftalimidowej oraz glutarimidowej może znaleźć zastosowanie w leczeniu szpiczaka mnogiego. Choroba ta jest...

Szpiczak mnogi

Nabyta oporność na leki u pacjentów ze szpiczakiem mnogim

Najnowsze badania mogą okazać się przełomem w zrozumieniu oporności na leki i indywidualizacji leczenia pacjentów, u których zdiagnozowano szpiczaka mnogiego. Nabyta oporność na leki to główny problem w leczeniu niektórych postaci raka, dlatego lekarze wiążą duże nadzieje z prowadzonymi badaniami. Badania nad nabytą opornością na leki Szpiczak mnogi to nieuleczalny nowotwór szpiku kości. Mimo iż pacjenci cierpiący na tę chorobę początkowo dobrze reagują na chemioterapię, z czasem wytwarza się u nich...

Szpiczak mnogi

Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (czyli monoklonalne) białko, które nazywane jest białkiem M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Niektóre objawy kliniczne i zmiany w badaniach podstawowych mogą nasunąć podejrzenie szpiczaka mnogiego, a ich obecność ... ). Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2, Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak...

ADHD

Objawy ADHD

Objawy ADHD

Objawy ADHD z reguły zauważane są przez osoby z otoczenia dziecka w momencie, kiedy rozpoczyna ono naukę w szkole podstawowej, czyli około 7. roku życia. Jednak zazwyczaj symptomy charakterystyczne dla tego zespołu pojawiają się dużo wcześniej. Niektóre...

Nerwica

Objawy nerwicy

Nerwice dotykają coraz więcej osób w sile wieku. Codzienny pośpiech, stresująca praca, obowiązki domowe, rodzinne i towarzyskie sprawiają, że niektóre sytuacje zaczynają wywoływać irracjonalny lęk, który odbiera niezależność i powoduje znaczący dyskomfort....

Ortoreksja

Objawy ortoreksji

Wiele słyszy się o anoreksji, czyli jadłowstręcie psychicznym, bulimii czy tanoreksji – uzależnieniu od opalania, ale niewiele wiadomo na temat ortoreksji, czyli obsesji na p

Anemia (niedokrwistość)

Objawy anemii

Przyczyny anemii Anemia ma wielei różnych postaci, różne przyczyny, które wymagają różnych metod leczenia. Jednak można wśród nich wyodrębnić trzy podstawowe grupy: anemia niedoborowa (np. z powodu niedoboru żelaza), anemia wtórna (w przebiegu chorób...

Żylaki

Objawy żylaków

Dolegliwości związane z obecnością żylaków nie zawsze korelują z ich wielkością na podudziach. Bardzo często zdarzają się sytuacje, kiedy pacjenci mający niewielkie i nieliczne żylaki skarżą się na bardzo silne i dokuczliwe bóle. Są też tacy, którzy...