Objawy szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi, to nowotwór złośliwy, wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (monoklonalne) białko. Białko to nosi nazwę białka M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem, nieco częściej chorują mężczyźni. Szczyt zachorowania przypada po 60 roku życia.

Polecane wideo:

1. Ryzyko zachorowania


Etiologia choroby nie jest znana, prawdopodobnie wpływ na rozwój choroby ma narażenie na promieniowanie jonizujące i narażenie zawodowe na benzen i azbest. Rozwój choroby jest wieloetapowy, u niektórych pierwszym etapem jest gammapatia monoklonalna o nieustalonym znaczeniu.

Przyczyny powstawania szpiczaka

Szpiczak mnogi jest nowotworem złośliwym szpiku kostnego. Ze względu na to, że wywodzi się z plazmocytów, komórek szpiku kostnego (będących...

2. Objawy szpiaczaka mnogiego

Objawy szpiczaka są spowodowane zniszczeniem tkanek przez naciek nowotworowy oraz przez substancje wydzielane przez plazmocyty. Należą do nich:

  • ból kostny - w szpiczaku dochodzi do nacieczenia i zniszczenia tkanki kostnej, co jest przyczyną dolegliwości. Zwykle szpiczak lokalizuje się w kościach płaskich, rzadziej w kościach długich. Najczęściej występuje w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, miednicy, żebrach, czaszce i kościach długich. Jest to objaw najczęstszy. Ból może występować także w nocy i w spoczynku;
  • zaburzenia neurologiczne - które powstają w wyniku złamania kompresyjnego kręgu i ucisku na struktury rdzenia kręgowego lub przez ucisk samego guza. Powstają także objawy neuropatii obwodowej (mrowienia, osłabienie siły mięśniowej);
  • objawy zwiększonego stężenia wapnia – między innymi zaburzenia działania nerek pod postacią wielomoczu lub kamicy; spadek łaknienia, nudności, wymioty, zaparcia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, kamica dróg żółciowych; osłabienie siły mięśni, ból głowy;
  • spadek odporności i zwiększone ryzyko zachorowań – spowodowane wyparciem przez białko monoklonalne innych immunoglobulin; infekcje dotykają głównie układu oddechowego i moczowego;
  • uszkodzenie nerek - stwierdzane u 30% pacjentów w chwili rozpoznania choroby. Spowodowane jest przez łańcuchy lekkie oraz przez zaburzenia gospodarki wapiennej i gospodarki kwasem moczowym;
  • objawy nadmiernej lepkości - pojawiają się, gdy stężenie białka M jest wysokie i polegają na zatykaniu naczyń o najmniejszym kalibrze. Objawiać się może zaburzeniami świadomości, zaburzeniami widzenia, upośledzeniem słuchu, bólami głowy, sennością;
  • rzadko powiększenie wątroby, śledziony i węzłów chłonnych;
  • objawy towarzyszące niedokrwistości - męczliwość, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, bladość skóry i śluzówek, zaburzenia rytmu serca.

3. Przebieg choroby

U 10% chorych przebieg choroby jest powolny i nie wymaga leczenia (postać tląca szpiczaka), jednak u większości szpiczak mnogi przechodzi w białaczkę plazmatyczną, która przebiega niekorzystnie.

Rozpoznanie stawiane jest na podstawie kryteriów małych i dużych. Najczęściej występują trzy objawy – obecność białka M w surowicy lub moczu, zwiększona liczba plazmocytów w szpiku, zmiany osteolityczne w kościach.

W badaniach laboratoryjnych występuje często anemia, wzrost OB powyżej 100mm/h, może być stwierdzony podniesiony poziom kwasu moczowego oraz wapnia. W elektroforezie białek surowicy lub moczu stwierdza się obecność białka monoklonalnego M (w małym odsetku szpiczaka białko M nie występuje, jest to tak zwana postać niewydzielająca szpiczaka).

4. Stadia zaawansowania klinicznego szpiczaka mnogiego

  • stadium I - mała masa nowotworu – występuje, gdy spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy
  • stadium II - pośrednia masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom wapnia w surowicy 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG 50 – 70 g/l, w klasie IgA 30 – 50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem 4 – 12 g/24h; RTG kości – nieliczne ogniska osteolityczne;
  • stadium III - duża masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG >70 g/l, w klasie IgA >50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem > 12g/24h; RTG kości - liczne ogniska osteolityczne.

W rozpoznaniu różnicowym należy wykluczyć inne gammapatie monoklonalne, hipergammaglobulinemię, nowotwory, które mogą powodować przerzuty do kości (rak prostaty, nerki, piersi, płuc) oraz tło infekcyjne (na przykład w przebiegu mononukleozy lub różyczki).

Leczenie szpiczaka jest uzależnione od zaawansowania choroby i jej przebiegu. Postać o powolnym przebiegu nie wymaga leczenia. W postaci aktywnej u chorych zakwalifikowanych wykonuje się przeszczepianie krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej. U pozostałych pacjentów stosuje się chemioterapię. Równocześnie stosowane jest wspomagające leczenie szpiczaka, mające na celu zapobieganie niewydolności nerek, przeciwdziałanie osteolizie kości i powikłaniom hiperkalcemii. Prowadzone jest leczenie niedokrwistości, zaburzeń krzepnięcia oraz leczenie przeciwbólowe. Rokowanie zależy od zaawansowania choroby i odpowiedzi na leczenie.

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2
  • Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak mnogi - kompleksowa diagnostyka i terapia, Górnicki, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-29-5
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka
Szpiczak mnogi

Przyczyny powstawania szpiczaka

Przyczyny powstawania szpiczaka

mnogiego mogą pojawić się także objawy neurologiczne, takie jak neuropatia obwodowa i zespół ucisku rdzenia kręgowego. Szpiczak mnogi to nowotwór (...) . To właśnie dlatego szpiczak...

Szpiczak mnogi

Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

w badaniach podstawowych mogą nasunąć podejrzenie szpiczaka mnogiego, a ich obecność skłania do dalszej diagnostyki. Objawy (...) szpiczaka mnogiego Do...

Szpiczak mnogi

Leczenie szpiczaka mnogiego

Leczenie szpiczaka mnogiego

Szpiczak mnogi, nazywany również szpiczakiem plazmocytowym, to nowotwór złośliwy, który stanowi 14% wszystkich nowotworów krwi. Choroba (...) opóźnienie w diagnozie. Szpiczak mnogi to choroba ludzi...

Szpiczak mnogi

Gdzie leczymy szpiczaka?

Gdzie leczymy szpiczaka?

, nieuzasadnione chudnięcie. Najlepszym miejscem profesjonalnego leczenia szpiczaka mnogiego jest jeden z dużych ośrodków specjalizujących się w przypadkach (...) . Leczeniem szpiczaka mnogiego...

Szpiczak mnogi

Szpiczak - jak leczyć?

Szpiczak - jak leczyć?

Według danych statystycznych, 1-2% osób chorych na nowotwór zmaga się ze szpiczakiem mnogim. Obecnie dostępne są nowe metody leczenia tej choroby (...) terapeutyczne w leczeniu szpiczaka mnogiego...

Szpiczak mnogi

Co to jest szpiczak mnogi?

, anemia. Diagnostyka szpiczaka mnogiego obejmuje przede wszystkim badanie krwi (proste badanie OB pozwala na wyeliminowanie podejrzenia (...) Szpiczak mnogi jest bardzo groźnym nowotworem układu krwiotwórczego....

Szpiczak mnogi

Immunomodulatory w leczeniu szpiczaka mnogiego

ftalimidowej oraz glutarimidowej może znaleźć zastosowanie w leczeniu szpiczaka mnogiego. Choroba ta jest obecnie nieuleczalna. Badania (...) nowotworowych krwi. Na całym świecie leki te są głównym elementem...

Szpiczak mnogi

Styl życia vs. szpiczak

Styl życia vs. szpiczak

na pewną diagnozę. Zalecenia co do zdrowego stylu życia w przebiegu szpiczaka mnogiego nie odbiega zbytnio od zaleceń dla ludzi zdrowych, nie dotkniętych (...) po to, aby utrzymać układ kostno-stawowy w jak najlepszej...

Przeszczep komórek macierzystych izolowanych z krwi obwodowej

Autotransplantacja

Autotransplantacja

szpiczaka mnogiego. Do czego jest potrzebna autotransplantacja w przypadku pacjentów z tych nowotworem złośliwym układu krwiotwórczego? Chemioterapia (...) w czasie chemioterapii. Autotransplantacja w leczeniu szpiczaka...