Odgrywa znaczącą rolę w rozwoju raka. Potwierdzili to polscy naukowcy

Amoniak to związek, który występuje naturalnie w organizmach żywych, głównie w wątrobie i jelitach. Jest wynikiem rozkładu aminokwasów i białek. Przez to, że w wysokich stężeniach jest toksyczny, musi być sprawnie neutralizowany (w wątrobie i nerkach przekształcany do mocznika).

Ponadto związek wykorzystywany jest w przemyśle chemicznym, m.in. do wytwarzania nawozów, środków czyszczących oraz do produkcji tworzyw sztucznych. Obecny jest również w niektórych produkach spożywczych (wyroby piekarnicze, napoje typu cola, sosy) i w kosmetykach (farby do włosów).

Teraz badacze z Instytutu PAN udowodnili, że amoniak odgrywa znaczącą rolę w procesie rozwoju nowotworu.

Zobacz także: Czujesz charakterystyczny zapach? To może być objaw uszkodzonej wątroby

Wyniki badań polskich naukowców zostały opublikowane w czasopiśmie "Cancer Research" i jest to ważny krok dla rozwoju wiedzy o nowotworach.

Badacze odkryli i opisali, jak nowotwory, wykorzystując amoniak, bronią się przed układem odpornościowym. Związek gromadzi się w mikrośrodowisku guza i hamuje działanie ważnych związków układu odpornościowego – komórek NK i limfocytów T – odpowiadających za obronę zdrowych komórek organizmu przed patogenami i komórkami nowotworowymi. Amoniak czyni je mniej skutecznymi w walce z nowotworem. Co więcej, związek wpływa na obniżenie poziomu perforyn – białka odpowiedzialnego za niszczenie komórek nowotworowych przez układ odpornościowy.

– Pokazaliśmy, że amoniak obniża w komórkach cytotoksycznych ilość perforyny – białka odpowiedzialnego za niszczenie komórek nowotworowych przez układ odpornościowy. Perforyna jest elementem ziaren cytotoksycznych uwalnianych przez komórki NK i limfocyty T, uszkadza błony komórkowe komórek nowotworowych, jednak w obecności amoniaku traci swoją skuteczność – tłumaczy kierowniczka badania dr hab. Magdalena Winiarska.

Amoniak może być więc postrzegany jako przeszkoda dla skutecznego przeprowadzenia immunoterapii nowotworów, w tym leczenia opartego na przeciwciałach monoklonalnych oraz komórkach CAR-T i CAR-NK.

Zobacz także: Pachną benzyną lub piwem. Uważaj, to objaw chorych płuc, raka

Przeanalizowanie i opisanie mechanizmu działania amoniaku i jego wpływu na nowotwór otwiera nowe możliwości opracowania skutecznych, innowacyjnych terapii.

– Amoniak to tylko jeden z wielu puzzli, które składają się na pełen obraz mechanizmów umożliwiających rozwój komórek nowotworowych. Jednak dzięki badaniom podstawowym coraz lepiej poznajemy złożony obraz funkcjonowania ludzkiego organizmu w stanie zdrowia i choroby. A dzięki temu – możemy skuteczniej leczyć. Bez badań podstawowych nie będzie nowych terapii – wyjaśniła Magdalena Winiarska.

Polscy naukowcy Instytutu PAN współpracowali z wieloma kluczowymi ośrodkami w Polsce i za granicą: z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym, Politechniką Wrocławską, Międzynarodowym Instytutem Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie, Leibniz Research Centre for Working Environment and Human Factors w Niemczech, University of Pennsylvania w Stanach Zjednocznych.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: PAP, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN