Odstawienie leków przeciwdepresyjnych

Leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI) są obecnie jedną z najczęściej stosowanych grup leków psychotropowych. SSRI znajdują zastosowanie nie tylko w leczeniu depresji, ale i zaburzeń lękowych, obsesyjno-kompulsywnych, zaburzeń odżywiania się, kontroli impulsów i innych zaburzeń. Leki z grupy SSRI uchodzą za bezpieczne i dobrze tolerowane. Ogromna popularność tej grupy leków jest związana z rosnącą liczbą publikacji dotyczących ich działań ubocznych i innych problemów związanych z terapią.

Polecane wideo:

Zespół dyskontynuacji

Jednym z ze skutków ubocznych wywoływanych przez leki SSRI jest zespół dyskontynuacji. Problem ten dotyczy jednego na pięciu pacjentów, którzy próbują je odstawić. Zespół dyskontynuacji to również zespół odstawienny, choć ten termin odnosi się raczej do charakterystycznego zespołu objawów związanych z odstawieniem leków i substancji uzależniających, do których nie zalicza się leków przeciwdepresyjnych. W piśmiennictwie anglojęzycznym stosuje się odpowiednio nazwy: discontinuation syndrome i withdrawal syndrome. Kiedy występuje zespół dyskontynuacji?

  • Po nagłym odstawieniu leków przeciwdepresyjnych.
  • Po nagłym zmniejszeniu ich dawki.
  • W przypadku nieprzestrzegania zaleceń lekarskich, gdy leki przeciwdepresyjne są stosowane nieregularnie.

Objawy zespołu dyskontynuacji

Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 48 godzin od ostatniej dawki leku. Mogą pojawić się w trakcie leczenia zarówno trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (TLPD), jak i selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz lekami o innym mechanizmie działania, jak inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), mirtazapina – lek noradrenergiczny i swoiście serotoninergiczny (NaSSa) oraz inhibitory monoaminooksydazy (IMAO).
W większości przypadków objawy mają łagodny, krótkotrwały charakter, jednak są powodem dyskomfortu. Do objawów zespołu należą :

  • zaburzenia emocjonalne i nastroju przypominające nawrót depresji, lęk (zaburzenia lękowe), niepokój, drażliwość, rzadziej – hipomania lub zmiana fazy na maniakalną;
  • zaburzenia snu z żywymi, wyrazistymi marzeniami sennymi, koszmary senne lub bezsenność;
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka;
  • zaburzenia ruchowe: odczuwany niepokój i wzmożona aktywność ruchowa lub spowolnienie, drżenia mięśniowe, chwiejny chód, zaburzenia widzenia;
  • objawy grypopodobne: bóle mięśniowe, osłabienie;
  • zaburzenia neurosensoryczne: drętwienie i mrowienia skóry, bóle mięśniowe, odczucia prądu przechodzącego przez ciało;
  • zaburzenia wazomotoryczne: obfite poty, uderzenia gorąca.

Jak długo trwają objawy zespołu? Nasilenie objawów zespołu dyskontynuacji stopniowo maleje w czasie, aż do całkowitego ustąpienia. U około połowy pacjentów symptomy ustępują całkowicie w ciągu średnio 7 dni. Zdarza się jednak, że objawy utrzymują się przez kilka tygodni.

Jakie problemy stwarza zespół dyskontynuacji?

Objawy występujące po odstawieniu leku przeciwdepresyjnego mogą być nieprawidłowo diagnozowane jako np. infekcja wirusowa, schorzenia neurologiczne, nawrót depresji lub zaburzeń lękowych. Nieprawidłowa diagnoza może być następnie powodem wdrażania zbędnego procesu leczniczego.

Objawy zespołu dyskontynuacji pojawiają się w ciągu 24-72 godzin od odstawienia leku i ustępują całkowicie lub ulegają znacznemu złagodzeniu w ciągu 24 godzin po ponownym zastosowaniu leku. Nawrót depresji lub zaburzeń lękowych zazwyczaj zajmuje kilka tygodni. Jak często występuje ten zespół i jakie są czynniki ryzyka? Przypuszcza się, że pojedyncze objawy zespołu występują u wielu pacjentów. W jednym z badań (Coupland i współpracownicy) – co najmniej jeden z objawów występował u około 20% pacjentów przerywających leczenie przeciwdepresyjne. Nie wykazano, aby płeć, wiek lub rodzaj zaburzenia, z powodu którego zastosowano lek, miały istotne znaczenie dla wystąpienia objawów dyskontynuacyjnych.

Do czynników predysponujących należy dłuższy czas trwania terapii oraz właściwości farmakokinetyczne leków. Ryzyko to jest większe w przypadku leków o krótkim okresie biologicznego półtrwania, jak paroksetyna, sertralina i fluwoksamina, a mniejsze w przypadku fluoksetyny, która ma długi okres półtrwania.

Zapobieganie złemu samopoczuciu po odstawieniu leków antydepresyjnych

Dokładny patomechanizm zespołu nie jest znany. Może on wiązać się z dysregulacją w zakresie kilku układów neuroprzekaźnikowych: serotoniny, dopaminy, noradrenaliny, GABA, oraz wzmożeniem przekaźnictwa cholinergicznego.

Odstawienie leków przeciwdepresyjnych powinno być wspólną decyzją pacjenta i lekarza. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o możliwościach wystąpienia objawów takiego zespołu i ich charakterze. Odstawienie leków przeciwdepresyjnych powinno przebiegać stopniowo – dawka powinna być redukowana przez co najmniej kilkanaście dni.

Łagodny zespół zazwyczaj nie wymaga dodatkowego leczenia. Możliwe jest krótkotrwałe zastosowanie leków uspokajających i nasennych. Jeśli w przeszłości występowały objawy zespołu dyskontynuacji, należy poinformować o tym lekarza, który w przypadku kolejnej kuracji przeciwdepresyjnej powinien rozważyć zastosowanie leku o dłuższym okresie półtrwania.

Lekarz Agnieszka Jamroży, ponad rok temu

Bibliografia

  • Buczko W., (red.), Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0.
  • Janiec W., Kompendium farmakologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3944-3.
  • Neal M.J., Farmakologia w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3117-6.
  • Pużyński S., Leki przeciwdepresyjne, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2005, ISBN 83-85705-77-5.

Źródła zewnętrzne

Leczenie depresji

Komentarze (13)
~krystyna
~krystyna 6 dni temu

@~Aga: Odstawiłaś za szybko na pewno...albo w ogóle nie zmniejszałaś dawek...dlatego są tego skutki..takie leki odstawia sie przez kilkanaście tygodni a nie dni ..na dodatek brałaś przez dwa lata jak piszesz wiec powinnaś odstawiać stopniowo zmniejszając dawki a nie od razu...pozdrawiam...

Odpowiedz
~Kwis
~Kwis 4 miesiące temu

Początek artykułu brzydko napisany; może sugerować, że rośnie liczba wykrytych objawów ubocznych. Tymczasem artykuły lepiej opisują jak mało poważne są objawy odstawienne i jak łagodnie ustepują.

Odpowiedz
~and
~and ponad rok temu

Ja escitalopram po pól roku całej dawki 10 mg redukuję stopniowo, zawsze po obniżeniu odczuwam pogorszenie nastroju ale po kilku dniach się wyrównuje, poki co zatrzymałem sie na 2 mg, nie spieszy mi się, redukcja trwa kolejne pól roku i tak jest o wiele bezpieczniej, poza tym dieta, sport i suple leczą skuteczniej i jakoś się żyje powoli. Pozdrawiam walczących o siebie

Odpowiedz
~Tysia
~Tysia ponad rok temu

Od czasu kiedy przyjmowałam Mozarin i po jego odstawieniu, mam cudowne sny. Są tak realistyczne i ciekawe, do tego pamiętam je w całości.Dlatego też z przyjemnością idę spać bo nie wiem co mnie czeka a mąż i tak śpi osobno

Odpowiedz
robertski69
robertski69 ponad rok temu

myślę, że jeśli ktoś psychotropowe leki zażywa dłuższy okres czasu, a raczej w większości chorób przy których się je stosuje tak się zażywa to nie można zakończyć i zredukować leków w bardzo krótkim czasie. Leki takie powinno redukować się przez długi okres czasu.

Odpowiedz
~samba
~samba ponad rok temu

No to pięknie... Biorę kwetiapinę i lamotryginę. Dawka Kwetiapiny została poważnie zwiększona, a antydepresant...psychiatra odstawiła w jeden dzień, ale zeszłam z niego w 3, bo przeczuwałam kłopoty...po przeczytaniu artykułu, już wszystko jasne... pierwszy raz w życiu miałam PRZYMUS samobójczy. Opanowałam go. dalej było gorzej. Zero radości z życia, obojętność, rozdrażnienie, agresja, wycofywanie z aktywności, myśli rezygnacyjne, , problemy z mówieniem, nadwrażliwość na dźwięk, rozkojarzenie, spadek koncentracji, płaczliwość- w ciągu dwóch lat nie wylałam tylu łez co w przeciągu mijającego tygodnia, huśtawka emicjonalna..a śmiech sprawia ból... myślałam, że mam nawrót schizofrenii z objawami negatywnymi (czyli ubytkowymi). A tu się okazuje... głupie , nieprofesjonalne postawienie lęku..mimo to ulżyło mi po powyższej lekturze..

Odpowiedz
~Nick
~Nick ponad rok temu

Odstawiłem Sertralinę 3 tygodnie temu, i nadal odczuwam jej brak w moim organiźmie. Czasami pomaga przekrojenie tabletki na na 1/10 dawki i zażycie tejże śladowej ilości, jednak nie zawsze jest tak dobrze.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Leczenie depresji - farmakoterapia, psychoterapia, wsparcie bliskich
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Leczenie depresji - farmakoterapia, psychoterapia, wsparcie bliskich
Depresja i mania

Farmakoterapia przy depresji

Farmakoterapia przy depresji Odtwórz wideo

" z przyjmowania leków przeciwdepresyjnych. Jeśli chodzi o stan euforii, może się on pojawić w przypadku przyjęcia np. nielegalnych substancji psychotropowych (...) , a nie leków przeciwdepresyjnych. Zanim...

Leczenie nerwicy - metody, leki przeciwdepresyjne, psychoterapia, domowe sposoby

Jak leczyć nerwicę?

Jak leczyć nerwicę? Odtwórz wideo

depresji, szczególnie jeśli ma głęboką formę, to przede wszystkim farmakoterapia, czyli stosowanie leków przeciwdepresyjnych. W przypadku depresji (...) także oczywiście stosuje się psychoterapię, zazwyczaj równolegle...

Leczenie depresji - farmakoterapia, psychoterapia, wsparcie bliskich

Terapia depresji

Terapia depresji Odtwórz wideo

rezultaty u chorego. W leczeniu depresji najczęstsze jest leczenie za pomocą: leków przeciwdepresyjnych, fototerapii, psychoterapii

Ablacja - stosowanie, przygotowanie, zalecenia po zabiegu

Ablacja - jak przygotować się do zabiegu?

Ablacja - jak przygotować się do zabiegu? Odtwórz wideo

lekach. Przed ablacją może być konieczne okresowe zmodyfikowanie dawek leków, zmiana leków albo odstawienie ich na jakiś czas. Niektórzy pacjenci (...) muszą odstawić na pewien okres...

Interakcje międzylekowe

Niebezpieczne interakcje leków z suplementami ziołowymi

Niebezpieczne interakcje leków z suplementami ziołowymi

serotoninowego w trakcie stosowania leków przeciwdepresyjnych. Zobacz także: Oliwa świętojańska, czyli olej z dziurawca Gingko biloba Gingko biloba (...) Interakcje leków i suplementów Interakcje leków...

Włosy

Przyczyny łysienia u mężczyzn

Przyczyny łysienia u mężczyzn

przyjmowania leków m.in.: środków przeciwdepresyjnych, preparatów na reumatyzm, niektórych antybiotyków i niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków (...) oraz steroidów. Jest to...

Leki antydepresyjne - działanie, rodzaje

W których krajach ludzie łykają najwięcej antydepresantów?

. Co więcej w USA tylko około jedna trzecia osób z ciężką depresją bierze leki przeciwdepresyjne. W Korei Południowej, gdzie użycie leków przeciwdepresyjnych (...) skandynawskich, niezwykle wysokie...