Osobowość wieloraka

Osobowość wieloraka to jedno z najbardziej tajemniczych zaburzeń konwersyjnych. Osobowość wieloraka doczekała się wielu pojęć-substytutów, np. dysocjacyjne zaburzenie osobowości (ang. Dissociative Identity Disorder, DID), osobowość mnoga (ang. Multiple Personality), osobowość naprzemienna, rozdwojenie osobowości albo rozdwojenie jaźni. Zaburzenie manifestuje się obecnością przynajmniej dwóch osobowości w jednym ciele. Zwykle poszczególne osobowości nie zdają sobie sprawy z istnienia pozostałych. Wbrew obiegowym opiniom osobowość wieloraka nie jest zaburzeniem osobowości. Osobowość mnogą zalicza się do szerokiej grupy zaburzeń lękowych, a dokładniej zaburzeń dysocjacyjnych.

Zobacz film: "Kiedy należy zgłosić się do psychiatry?"

Zagadka osobowości mnogiej

Osobowość wieloraka to niezwykle rzadko diagnozowane zaburzenie. Do tej pory rozpoznano około 200 przypadków zachorowania na dysocjacyjne zaburzenie osobowości. Współcześni psychologowie i psychiatrzy nie zdołali jak dotąd zrozumieć ani zbadać dokładnie zagadki osobowości wielorakiej. Pierwsze wzmianki dotyczące osobowości naprzemiennej wiążą się z osobą Billy’ego Milligana, którego w latach 70. XX wieku oskarżono o napad z bronią w ręku i gwałt. W czasie procesu sądowego okazało się, że oskarżony cierpi na poważne zaburzenia psychiczne, a jego psychiatra udowodnił, że w Billym istnieją aż 24 różne osobowości. Skąd bierze się rozdwojenie jaźni?

Przyczyn osobowości wielorakiej dopatruje się w głębokim urazie przeżytym w czasie wczesnego dzieciństwa. Trauma powoduje dezintegrację ego. Osoba nie potrafi uwewnętrzniać zdarzeń zewnętrznych, nie umie wbudowywać doświadczeń w obręb własnej percepcji, ma poczucie emocjonalnego rozregulowania, które może być tak ekstremalnie nasilone, iż prowadzi do dysocjacji (rozszczepienia) osobowości. Najczęściej pacjenci z diagnozą osobowości naprzemiennej to ofiary molestowania seksualnego, gwałtu albo długotrwałej przemocy fizycznej i psychicznej. Sposobem radzenia sobie z trudnymi emocjami przez dziecko staje się zepchnięcie wspomnień poza świadomość, z których z czasem może powstać alternatywna osobowość.

Osobowość wieloraka to termin, który budzi wiele kontrowersji. Jedni naukowcy twierdzą, że takie zaburzenie faktycznie istnieje, inni poddają to w wątpliwość. Jeszcze inni dopatrują się przyczyn dziwacznego zachowania osoby z powyższą diagnozą w opętaniu. Nie ma jednak wątpliwości, że osobowość wieloraka jest fascynującym zagadnieniem medycznym. Osobowość wieloraka jest zaburzeniem dysocjacyjnym, co oznacza, że osoba w sposób nieświadomy przejawia szereg nieprzyjemnych dolegliwości fizycznych, które ułatwiają jej ucieczkę od trudnych myśli i uczuć. Przykładem zaburzenia dysocjacyjnego może być utrata wzroku bez żadnej organicznej przyczyny.

W zaburzeniach dysocjacyjnych w nieoczekiwanym momencie może dojść do utraty kontroli nad sobą, do nagłej zmiany zachowania albo całkowitej zmiany poczucia tożsamości. Wszystko to jest jakby mechanizmem obronnym przed czymś, co jest głęboko skrywane w nieświadomości osoby. Mogą to być m.in. koszmarne wspomnienia z dzieciństwa, które osoba jako dziecko wyparła.

Terapia osobowości wielorakiej

Poszczególne osobowości zwykle nie wiedzą o istnieniu „współtowarzyszy” i mogą różnić się między sobą wiekiem, płcią, talentami, umiejętnościami, kompetencjami, orientacją seksualną, wiedzą. Każda osobowość ma odrębny iloraz inteligencji, inne wspomnienia, ciśnienie krwi, własną tożsamość, ostrość wzroku, temperament, a nawet uczulenia. Może się zdarzyć, że w jednej postaci człowiek biegle mówi w obcym języku, a w drugiej odsłonie przejawia niezwykły talent muzyczny. Osobowość mnoga pojawia się najczęściej w dzieciństwie lub wieku młodzieńczym. Statystycznie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. W danym momencie ujawnia się tylko jeden rodzaj osobowości. Badania neurologiczne wskazują na różnice w pracy mózgu u poszczególnych osobowości w jednym ciele.

Osobowość naprzemienna wymaga leczenia farmakologicznego i psychologicznego. Najlepsze efekty przynosi praca psychoterapeuty z osobowością gospodarza, z którą jednostka najsilniej się identyfikuje. Psychoterapia ma na celu integrację (zespolenie) poszczególnych osobowości w jedną. Chory musi nauczyć się żyć z chorobą, zrozumieć ją i zaakceptować. Chodzi też o to, by zdemaskować potencjalne przyczyny zaburzenia. Najczęściej choroby nie da się całkiem wyleczyć. W każdym momencie może dojść do ponownej dysocjacji osobowości. Psychoterapia ma jednak redukować prawdopodobieństwo nawrotu osobowości mnogiej.

psycholog Kamila Krocz, psycholog Paulina Stolorz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4.
  • Jarema M., Psychiatria w praktyce, Medical Education, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62510-06-1.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-95-7.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria – praktyczny przewodnik kliniczny, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-151-8.

Zaburzenia osobowości

Komentarze (10)
~ggg
~ggg ponad rok temu

@~ggg: Chociaż myślałam, że istnieją obydwie te rzeczy: opętania, ale osobowość wieloraka też. W każdym razie, wasze komentarze, Www i Darq, skłoniły mnie do przymyśleń ;) Tak swoją drogą: nawet, jeśli jest taka choroba, to właśnie dobrze by było na wszelki wyadek sprawdzić, czy to nie jest opętanie. Jeśli by się okazało, że tak - to egzorcyzmy. A jeśli choroba, to leczenie. Krótko mówiąc - nie zamykać się tylko na tą opcję, że to z psychiką jest coś nie tak. Bo problem może leżeć w sferze duchowej właśnie... więc na wszelki wypadek trzeba to sprawdzić. Przepraszam za chaotyczny sposób pisania, ciężko się skupić o tej porze ;)

Odpowiedz
~ggg
~ggg ponad rok temu

@~www: Zgadzam się z Tobą. Nauka i religia się nie wykluczają; skoro Bóg stworzył świat i reguły w nim panujące, to znaczy że wiara jest logiczna ;) Dobrze, że istnieją jeszcze tacy ludzie jak Ty - tak jakoś cieplej się na sercu robi czytając tego typu komentarze :)

Odpowiedz
~www
~www ponad rok temu

I da się "wyleczyć" całkowicie. To nieprawda, że to niemożliwe, tak samo jak że jest rozpad osobowości. Tylko do tego potrzebne są szczera spowiedź, egzorcyzmy i powrót do Boga oraz do praktyki modlitewnej i do kościoła. To nie tylko możliwe, ale konieczne.

Odpowiedz
~www
~www ponad rok temu

@~darq: I żeby uściślić: też jestem osobą uczoną, nawet bardzo. Ceniącą naukę. Ale nie zamykam rozumienia rzeczy, człowieka i zjawisk w wąskich.ramkach, bo dobrze wiem, że życie jest dużo bardziej skomplikowane. I nie da się wszystkiego tak łatwo pogrupować, zwłaszcza ludzi. Do tego trzeba dużego doświadczenia, pokory i bardzo dobrego zmysłu obserwacji. A duchowość człowieka jest nie mniej rzeczywista niż psychika, tylko trzeba umieć ją rozgraniczyć. Zapewniam, że w opętaniu nie ma nic fascynującego. Coś takiego mógł napisać tylko ktoś nieodpowiedzialny.

Odpowiedz
~www
~www ponad rok temu

@~darq: To samo miałam napisać. Najgorzej to być ekspertem tylko ze swojej dziedziny i się w niej zamknąć, nie widząc nic po bokach. Jak koń jadący z klapkami na oczach. Tak, ta osobowość mnoga to z całą pewnością opętanie, tylko trzeba nie być ignorantem i chcieć zrozumieć rzeczywistość duchową. Która wiąże się z umysłem właśnie, ale już wykracza poza ramy psychologii. Nie da się człowieka sklasyfikować według tabelek, zbyt wiele w życiu widziałam i słyszałam od ludzi. Jeśli ktoś takiej osobie poda leki, zamiast odesłać ją do egzorcysty, tam gdzie powinna trafić, to nie tylko zrobi jej wielką krzywdę, ale przyczyni się do jej śmierci. Tak, śmierci. Warto o tym pomyśleć, drodzy Państwo psycholodzy. Z całym szacunkiem, ale warto poznać świat znacznie lepiej, zanim zacznie się kogoś leczyć.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia osobowości
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Tiki

~Londis • ostatni post 5 godzin temu

2

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia osobowości
Zaburzenia osobowości

Zaburzenia dysocjacyjne - zdjęcie

Zaburzenia dysocjacyjne - zdjęcie

Zaburzenia te związane są z występowaniem dwóch odrębnych osobowości u jednej osoby. Obie osobowości nie są zależne od siebie.

Zaburzenia osobowości

Objawy paranoi

Objawy paranoi

Paranoja to ciężkie zaburzenie psychiczne. Ludzie, których dotknęła, nie potrafią normalnie żyć. Pojawiające się u nich urojenia uniemożliwiają funkcjonowanie w społeczeństwie. Chorym wydaje się, że ktoś ich śledzi, że ukochana osoba...

Zaburzenia osobowości

Borderline, czyli świat zmiennych emocji

Borderline, czyli świat zmiennych emocji

, pożądaniem i porzuceniem jednocześnie, poczuj wewnętrzny ból, którego i tak nikt nie zrozumie. Na rozstaju dróg… Pograniczne zaburzenie osobowości. Statystycznie co pięćdziesiąty człowiek ma osobowość...

Zaburzenia osobowości

Osobowość dyssocjalna

Praca z dzieckiem z ADHD i jego środowiskiem jako jednostka chorobowa została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.2. Zaburzenia osobowości o charakterze dyssocjalnym...

Zaburzenia osobowości

Osobowość histrioniczna

Osobowość histrioniczna albo inaczej histrioniczne zaburzenia osobowości zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (...) pustka. Histrioniczne zaburzenia...

Zaburzenia osobowości

Syndrom jerozolimski - dziwne zaburzenie psychiczne

Syndrom jerozolimski - dziwne zaburzenie psychiczne

opisał je w 1937 roku Heinz Herman -psychiatra mieszkający na terenach dzisiejszego Izraela. Zaburzenie to swoją nazwę zawdzięcza  innemu (...) cierpiących na zaburzenia psychiczne, ani fanatyków religijnych. W przeważającej...

Zaburzenia osobowości

Ikony "Gwiezdnych wojen" oczami psychiatrów

Ikony "Gwiezdnych wojen" oczami psychiatrów

Leię - jej zachowanie oceniają jako wykazujące cechy histrionicznego zaburzenia osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany przesadną emocjonalnością, teatralnymi gestami czy staraniami o zwrócenie na...

Zaburzenia osobowości

Osobowość zależna

Zaburzenie osobowości zależnej (ang. Dependent Personality Disorder) określano dawniej jako asteniczne zaburzenie osobowości. Inne nazwy osobowości zależnej to zaburzenie...