Pigułki antykoncepcyjne trójfazowe

Tabletki antykoncepcyjne trójfazowe należą do grupy doustnych preparatów hormonalnych, dobieranych indywidualnie przez lekarza. Są to środki, które najbardziej przypominają fizjologiczne wahania hormonów podczas prawidłowego cyklu miesięcznego. Ich stosowanie jednak wymaga ścisłej samokontroli, ponieważ nie można pomylić kolejności żadnej z trzech grup tabletek oznaczonych różnymi kolorami.

Skład i stosowanie tabletek antykoncepcyjnych

Tabletki hormonalne w antykoncepcji

Antykoncepcja hormonalna blokuje wytwarzanie hormonów kierujących dojrzewaniem komórki jajowej.

Opakowanie zawiera 21 tabletek, które są oznaczone trzema różnymi kolorami w zależności od dawki hormonów. Pochodne estrogenów występują w identycznym stężeniu we wszystkich seriach lub najwyższym w serii środkowej, natomiast pochodne progesteronu są w stężeniach rosnących.

Zobacz film: "Jak długo trwa stosunek seksualny?"

Przyjmowanie należy rozpocząć w pierwszym dniu cyklu i zażywać kolejne pigułki antykoncepcyjne przez 21 dni codziennie, zgodnie z ruchem strzałek na opakowaniu. Należy ściśle przestrzegać kolejności zażywanych tabletek, by zapewnić sobie maksimum bezpieczeństwa. Po przyjęciu ostatniej tabletki, należy zrobić siedmiodniową przerwę, podczas której powinno wystąpić krwawienie (w 2-3 dniu bez tabletki). Kolejne opakowanie rozpoczynamy zawsze tego samego dnia tygodnia.

Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej

W przypadku pominięcia dawki tabletki antykoncepcyjnej:

  • gdy upłynęło poniżej 12 godzin - należy przyjąć ją jak najszybciej, a kolejne tabletki stosować o stałej porze - działanie jest zachowane.
  • gdy upłynęło powyżej 12 godzin - należy przyjąć pominiętą tabletkę jak najszybciej (nawet jeśli to oznacza podwójną dawkę), a kolejne dawki stosować o stałej porze, przez tydzień stosować dodatkową metodę antykoncepcji.

Po poronieniu w pierwszym trymestrze pigułkę można przyjąć natychmiast. Jeśli poronienie nastąpi w drugim trymestrze, zażywania tabletek nie można rozpocząć przed upływem 28 dni.

Działanie tabletek antykoncepcyjnych

Mechanizm działania polega na zahamowaniu wydzielania gonadotropin. Tabletki antykoncepcyjne trójfazowe, podobnie jak inne środki doustnej antykoncepcji hormonalnej, hamują owulację, zwiększają gęstość śluzu szyjkowego, tworząc barierę dla plemników oraz powodują ścieńczenie endometrium.

Dzięki cyklicznej zmianie stężenia gestagenu w tabletkach, następuje częściowa odnowa błony śluzowej macicy, naśladując w ten sposób fizjologiczny cykl miesięczny kobiety. Dzięki poprawie regularności cyklu miesiączkowego i zmniejszeniu obfitości krwawienia, pigułki antykoncepcyjne przyczyniają się do spadku ryzyka niedokrwistości z niedoboru żelaza. Leki te zmniejszają również częstość występowania ciąży pozamacicznej, torbieli jajnika, stanów zapalnych miednicy mniejszej, gruczolakowłókniaków w obrębie piersi, raka endometrium i jajnika oraz nasilenie trądziku.

Wskazania do przyjmowania trójfazowych tabletek antykoncepcyjnych

Tabletki trójfazowe są proponowane kobietom, które źle znosiły terapię jednofazową (plamienia, nadmierne krwawienia). Środek ten jest też przeznaczony dla osób dojrzałych, mających za sobą pierwszy poród. W okresie okołomenopauzalnym regulują one częściowo zaburzoną gospodarkę hormonalną. Należy również rozważyć tę metodę w przypadku młodych kobiet (o regularnych cyklach), ponieważ wprowadzają one jedynie niewielkie zmiany w gospodarce hormonalnej.

Skutki uboczne tabletek antykoncepcyjnych

Preparaty trójfazowe charakteryzują się dobrą tolerancją, a częstość występowania skutków ubocznych jest niższa niż przy środkach jednofazowych. Związane to jest z wahaniami progesteronu podobnymi do tych, jakie występują w naturalnym cyklu. Przez kilka pierwszych miesięcy (do momentu ustabilizowania się gospodarki hormonalnej) mogą wystąpić dolegliwości, jak przy innych doustnych środkach hormonalnych. Zaliczamy do nich: tkliwość i powiększenie gruczołów sutkowych, plamienia w środku cyklu, nadciśnienie, bóle głowy, depresje, zmiany wagi ciała, nudności, wzdęcia, zmniejszenie libido, ból oczu przy noszeniu soczewek kontaktowych, przebarwienia skóry nasilające się pod wpływem UV (nie zanikające wraz z ustabilizowaniem poziomu hormonów).

U niektórych osób może dodatkowo wystąpić trądzik i zaburzenia łojotokowe, hirsutyzm, ostuda, grzybica pochwy. Wysoki poziom estrogenów odpowiada za takie działania uboczne, jak: wzrost ryzyka nowotworu sutka, wzrost krzepliwości krwi, negatywny wpływ na wątrobę.

Wady trójfazowych tabletek antykoncepcyjnych

Mimo że u wielu kobiet ta metoda antykoncepcji hormonalnej nie powoduje działań ubocznych, to niestety skuteczność tych preparatów jest mniejsza, ryzyko błędu jest większe, a najistotniejszym faktem jest większe stężenie estrogenów. Osoby, korzystające z tej metody, muszą skrupulatnie przestrzegać kolejności zażywanych pigułek, ponieważ błąd, może doprowadzić do owulacji i zapłodnienia. Należy również przestrzegać regularnych wizyt u ginekologa (co pół roku).

Kto nie może stosować trójfazowych tabletek antykoncepcyjnych?

Przeciwwskazania do zażywania antykoncepcyjnych tabletek trójfazowych są podobne, jak dla innych preparatów dwuskładnikowych. Nie można ich zażywać w przypadku nadwrażliwości na któryś ze składników, w chorobach wątroby, chorobie zakrzepowo-zatorowej, zaburzeniach metabolizmu lipidów, cukrzycy, przy nowotworze hormonozależnym, niekontrolowanym nadciśnieniu, przy krwawieniu z dróg rodnych o nieznanej etiologii, podczas ciąży i laktacji.

Tą metodę antykoncepcji wykluczają również opryszczka ciężarnych w wywiadzie, nietolerancja fruktozy i galaktozy. Lek należy natychmiast odstawić i udać się do lekarza, gdy wystąpi jeden z poniższych stanów: zaburzenia widzenia, nawracająca depresja, nagły lub przedłużający się ból głowy o charakterze migrenowym, znaczne zwiększenie ciśnienia krwi.

U kobiet cierpiących na migrenę zwiększa się ryzyko udaru mózgu. Terapię należy przerwać podczas długiego unieruchomienia oraz cztery tygodnie przed planowanym zabiegiem operacyjnym i wznowić dwa tygodnie po nim.

Wymioty i biegunka obniżają skuteczność tej metody antykoncepcji. Inną przyczyną jej zawodności jest interakcja z lekami - rifampicyną, gryzeofulwiną, barbituranami, fenytoiną, doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, tetracyklinami.

Iwona Leleń, ponad rok temu

Bibliografia

  • Skałba P. Endokrynologia ginekologiczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3166-9
  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Czajkowski K., Jakimiuk A. (red.), Kliniczna endokrynologia ginekologiczna i niepłodność, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-31-2
  • Słomko Z. Leki w ginekologii, Springer PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-86637-71-4

Tabletki antykoncepcyjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Tabletki antykoncepcyjne
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Tabletki antykoncepcyjne
Tabletki antykoncepcyjne

Jak przyjmować tabletki antykoncepcyjne?

Tabletki antykoncepcyjne są najpopularniejszą metodą antykoncepcji. To także bardzo skuteczna i prosta forma zabezpieczenia przed ciążą (...) . Wiele kobiet zadaje sobie pytanie, czy tabletki antykoncepcyjne...

Tabletki antykoncepcyjne

Co robić w przypadku spóźnionej tabletki?

Pigułki antykoncepcyjne są bardzo popularnym środkiem antykoncepcyjnym wśród kobiet. Należą one do grupy środków antykoncepcyjnych hormonalnych. Antykoncepcja hormonalna jest jedną z najskuteczniejszych...

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki pięciofazowe

Na rynku dostępne są już pięciofazowe tabletki antykoncepcyjne. Są to pigułki zawierające dwa hormony, a więc są one tzw. tabletkami złożonymi (...) tabletki pozbawione substancji czynnych, tzw. tabletki...

Tabletki antykoncepcyjne

Płodność po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych

Płodność po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych

jajeczkowania. Tabletki nie blokują jednak owulacji na stałe... Owulacja po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych Gdy zachodzi potrzeba odstawienia (...) tabletki hormonalnej, ze względu na pojawienie...

Tabletki antykoncepcyjne

Pigułki antykoncepcyjne a postrzeganie mężczyzn przez kobiety

czy chłopięcej. Gdy kobiety zażywają tabletki antykoncepcyjne, nie mają dni płodnych. Nie doświadczają zatem zmian hormonalnych i zmiany upodobań w męskiej urodzie. Mimo że zmiana jest subtelna, może wpływać na postrzeganie...

Tabletki antykoncepcyjne

Za wcześnie wzięta pigułka antykoncepcyjna

Hormonalne metody antykoncepcji stale zyskują nowe zwolenniczki. Szczególnie popularne są pigułki antykoncepcyjne, które są jedną z najskuteczniejszych form zapobiegania ciąży. Przyjmowanie hormonalnych środków doustnych jako formy antykoncpecji...

Tabletki antykoncepcyjne

Niepokojące objawy przy stosowaniu pigułek antykoncepcyjnych

się, że więcej niż 1 % kobiet przyjmujących tabletki antykoncepcyjne skarży się między innymi na: obrzęki, skurcze podbrzusza, mdłości, wymioty, drażliwości piersi, infekcje intymne, ból pleców, plamienia międzymiesiączkowe. Objawy...

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne a odchudzanie

Tabletki antykoncepcyjne a odchudzanie

Tabletki antykoncepcyjne nie są obojętne dla organizmu kobiety. Te najnowsze powodują minimalne skutki uboczne. Czasem zdarza się jednak, że gdy pigułki są źle dobrane, mogą stać się przyczyną kilku dodatkowych kilogramów....

Tabletki antykoncepcyjne

Doustna antykoncepcja

za dojrzewanie komórek jajowych i owulację. Tabletki antykoncepcyjne można podzielić na jednoskładnikowe oraz dwuskładnikowe. Tabletki: jednoskładnikowe (...) kobiety przyjmujące tabletki...