Plaster na wątrobę, ratunek dla stawów. Wystarczy jeden szot na dzień

W mediach społecznościowych nie brakuje przepisów na tzw. wellness shots, czyli niewielkie porcje napojów przygotowywanych z produktów kojarzonych ze zdrową dietą. Jednym z popularniejszych połączeń jest sok z cytryny, kurkuma, szczypta świeżo mielonego czarnego pieprzu i oliwa z oliwek extra virgin.

Każdy z tych składników ma określone właściwości odżywcze, które mogą przyczynić się do poprawy funkcjonowania organizmu. Warto jednak pamiętać, że nie są one lekiem, ale dodatkowym elementem diety.

Pierwszym składnikiem popularnego shotu jest sok z cytryny. To przede wszystkim źródło witaminy C, która wykazuje działanie antyoksydacyjne, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i bierze udział w produkcji kolagenu. Pomaga również organizmowi lepiej przyswajać żelazo pochodzące z produktów roślinnych.

Cytryna zawiera także kwas cytrynowy. Może on zwiększać ilość cytrynianów w moczu, co ma znaczenie w profilaktyce niektórych rodzajów kamieni nerkowych.

Kolejnym składnikiem koktajlu jest kurkuma. Przyprawa ta zawiera kurkuminę, czyli związek o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych.

Kurkumina była wielokrotnie analizowana pod kątem wpływu na organizm. Badania dotyczyły m.in. bólu i chorób stawów. W przeglądzie sześciu badań obejmujących 259 osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów pacjenci przyjmujący kurkuminę zgłaszali mniejsze dolegliwości bólowe. Z kolei analiza 17 badań dotyczących choroby zwyrodnieniowej stawów również wskazywała na poprawę w zakresie bólu.

To nie wszystko. Kurkumina zdaniem naukowców może wpływać korzystnie na pracę wątroby. W randomizowanym badaniu opublikowanym w 2024 r. w "American Journal of Clinical Nutrition" 80 osób z niealkoholowym prostym stłuszczeniem wątroby przez 24 tygodnie otrzymywało 500 mg kurkuminy dziennie albo placebo. W grupie stosującej kurkuminę odnotowano istotne zmniejszenie wskaźnika odzwierciedlającego zawartość tłuszczu w wątrobie. W porównaniu z placebo uczestnicy stracili również średnio 2,6 kg masy ciała, a ich BMI obniżyło się średnio o 1 kg/m².

To nie jedyne takie wyniki. W randomizowanym badaniu z udziałem pacjentów z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby osoby przyjmujące przez osiem tygodni 1000 mg fitosomalnej kurkuminy dziennie znacznie częściej uzyskiwały poprawę obrazu wątroby w USG. Poprawę odnotowano u 75 proc. osób przyjmujących kurkuminę i tylko 4,7 proc. w grupie kontrolnej. W grupie kurkuminy obniżyły się również poziomy ALT i AST, czyli enzymów wykorzystywanych w ocenie stanu wątroby.

Dodatek świeżo mielonego czarnego pieprzu w koktajlu nie jest przypadkowy. Zawiera on piperynę, która również wykazuje właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Najważniejsze jest jednak to, że piperyna może znacząco zwiększać biodostępność kurkuminy. Innymi słowy, sprawia, że organizm może wchłonąć jej więcej.

Warto jednak zaznaczyć, że należy zachować ostrożność przy stosowaniu suplementów zawierających kurkuminę i piperynę, ponieważ mogą one doprowadzić do znacznego zwiększenia poziomu tej pierwszej we krwi.

Czwartym składnikiem jest oliwa z oliwek extra virgin. Dostarcza ona przede wszystkim jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza kwasu oleinowego oraz polifenoli o działaniu przeciwutleniającym. Oliwa jest jednym z filarów diety śródziemnomorskiej. W dużym badaniu PREDIMED dieta śródziemnomorska wzbogacona oliwą extra virgin była związana z korzystnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy.

W tym shocie oliwa ma jeszcze jedno praktyczne znaczenie: kurkumina jest rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego obecność tłuszczu może sprzyjać jej przyswajaniu.

Do podstawowego połączenia soku z cytryny, kurkumy, pieprzu i oliwy często dodaje się także imbir. Zawarte w nim związki są badane pod kątem działania przeciwzapalnego, a sam imbir może wspierać trawienie i pomagać łagodzić nudności.

Jeśli napój jest zbyt kwaśny lub ostry, można dodać niewielką ilość miodu. Popularne są także wersje z pieprzem cayenne, wodą kokosową lub niewielką ilością soku pomarańczowego.

Źródła: The Lancet, BMJ, Nutrition