Trwa ładowanie...
Przejdź na WP

Płyny ustrojowe - czym są i jakie pełnią funkcje

Człowiek w niemal 70 procentach składa się z wody, a więc płynów. Szacuje się, że dorosły człowiek, w zależności od wielu czynników, ma w sobie od 45 do 65 procent wody w przeliczeniu na całkowitą masę ciała. Płyny krążą w naszym organizmie non stop, ale czy wiemy, co dokładnie jest nazywane płynami ustrojowymi?

Zobacz film: "Jak działa żołądek?"

1. Co to są płyny ustrojowe

Płyny ustrojowe to wodny roztwór substancji elektrolitowych i nieelektrolitowych, znajdujących się w naszym organizmie. Są to najogólniej mówiąc, wszystkie płyny, które przepływają przez organizm człowieka, od krwi aż po łzy czy mocz. Jest ich naprawdę wiele, a każdy z nich ma nieco inną funkcję.

Płyny ustrojowe mogą zmieniać swój skład. Dzieje się to na skutek czynników zewnętrznych, jednak nasz organizm stale walczy o to, aby zachować względną równowagę i zadbać o to, aby nasze środowisko wewnętrzne było ciągle takie samo. Ten proces, jak i całe zjawisko, nazywane jest homeostazą. To inaczej wrodzona zdolność organizmu do zachowania stałego środowiska wewnętrznego. Zapobiega to wahaniom flory bakteryjnej i nieprawidłowej pracy wielu układów i narządów.

2. Rodzaje płynów ustrojowych

Wśród płynów ustrojowych wyróżnia się kilka podstawowych grup, choć wewnątrz nich istnieje także o wiele więcej substancji, które wspólnie tworzą wodne środowisko w naszym organizmie.

2.1. Ślina

Ślina bierze udział w procesie trawienia, jest jego począkowym (wstepnym) etapem. Produkowana jest przez gruczoły ślinowe. Jej zadaniem jest wstępne rozłożenie pokarmów w jamie ustnej i ułatwienie przetransportowania ich dalej, w stronę przełyku, a później żołądka.

Ślina pomaga przełknąć jedzenie i ułatwia zmianę konsystencji pokarmu na bardziej płynną, "papkowtą". Dlatego też produkowana jest już na myśl o jedzeniu - mózg prowokuje gruczoły do jej wytwarzania, aby przygotować jamę ustną na przyjęcie pokarmów.

Zapobiega też rozwojowi próchnicy i chorób dziąseł.

2.2. Płyn mózgowo-rdzeniowy

Mózg znajduje się w czaszce i jest otoczony trzema oponami – twardą, pajęczą i miękką. Przestrzeń pomiędzy nimi wypełnia płyn mózgowo-rdzeniowy. Jest bezbarwny i przejrzysty. Płyn chroni tkankę nerwową mózgu i rdzenia przed urazami mechanicznymi. Dodatkowo wyrównuje zmiany ciśnienia wewnątrz czaszki i odżywia mózg.

7 błędów, przez które narażamy się na problemy z trawieniem
7 błędów, przez które narażamy się na problemy z trawieniem [7 zdjęć]

Błędem, który często popełniamy, jest przejadanie się. Zbyt duża ilość jedzenia przyjmowanego w małym...

zobacz galerię

2.3. Soki trawienne

To duża grupa płynów ustrojowych, do której zaliczają się:

  • sok żołądkowy
  • sok jelitowy
  • sok trzustkowy
  • żółć wątrobowa

Zalicza się do nich także ślinę. Ich podstawowym zadaniem jest rozkład pokarmów to takiego stopnia, aby mogły opuścić organizm w formie stolca. Dzięki nim także wyodrębnione zostają także składniki odżywcze, które później wchłaniają się do krwi przez jelita. Sole zawarte w żołądku rozkładają przede wszystkim cukry i tłuszcze - jest to odpowiednio amylaza i lipaza.

Żółć produkowana jest w wątrobie. Jej zadaniem jest udział w trawieniu tłuszczów, a także wsparcie metabolizowania pokarmów.

2.4. Krew

Jest tkanką łączną płynną, która krąży w naczyniach krwionośnych lub jamach ciała, pełniąc różnego rodzaje funkcje. Transportuje tlen i dwutlenek węgla, witaminy, substancje pokarmowe, wydalnicze i hormony. Bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, chroni organizm przed drobnoustrojami chorobotwórczymi, reguluje temperaturę ciała i pomaga w procesie homeostazy.

Krew jest bardzo ważnym płynem ustrojowym, gwarantującym prawidłowy przepływ tlenu i funkcjonowanie całego organizmu. Jeśli utracimy jej za dużo (np. na skutek wypadku), konieczna jest transfuzja.

2.5. Limfa

Limfa jest płynem ustrojowym, zwanym inaczej chłonką. Składa się przede wszystkim z osocza. Ma lekko żółte zabarwienie, ponieważ bierze udział w transporcie tłuszczów pokarmowych. Jej głównym zadaniem jest jednak wspieranie procesów odpornościowych organizmu.

Płyny ustrojowe są niezbędne do funkcjonowania organizmu
Płyny ustrojowe są niezbędne do funkcjonowania organizmu (123rf)

2.6. Łzy

Łzy to roztwór soli fizjologicznej, który uwalniany jest z naszych oczu z wielu powodów. Zadaniem łez jest ochrona i nawilżenie powierzchnię oka, a także oczyszczanie go z wszelkich pyłków i zanieczyszczeń. Zawierają także białka, które działają bakteriobójczo. Łzy uwalniane są na skutek kontaktu z drażniącą substancją lub pod wpływem emocji.

Zobacz też:

2.7. Mocz

Mocz jest jedną z końcowych faz przemiany materii. Wraz z nim toksyczne substancje i resztki są uwalniane z organizmu. Wytwarzany jest w nerkach w procesie filtracji. On również jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, ponieważ pomaga oczyścić go z toksyn.

3. Jaką funkcję pełnią płyny ustrojowe

W zależności od rodzaju, główne zadanie każdego z płynów ustrojowych jest nieco inne. Jednak wspólnie wspierają one prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu i zapewniają jego nawodnienie. To dzięki nim odbywa się wiele procesów naprawczych i metabolicznych. Bez nich trawienie byłoby znacznie utrudnione, a serce mogłoby nie dostawać dostatecznej ilości tlenu.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy