Płyny ustrojowe w organizmie człowieka

Ciało dorosłego człowieka w prawie 70 proc. składa się z wody. Całkowita ilość wody w organizmie stanowi od 45 do 65 proc. całkowitej masy ciała. Znajduje się we krwi, chłonce oraz tkankach. Najmniej jest jej w kościach i tkance tłuszczowej, a najwięcej w mózgu i jelitach. Woda to główny składnik płynów ustrojowych.

1. Płyny ustrojowe – definicja

Czym jest płyn ustrojowy? To roztwór wodny substancji elektrolitowych i nieelektrolitowych. Znajdują się wśród nich krew, ślina, łzy, płyn mózgowo- rdzeniowy, żółć, sok żołądkowy, sok trzustkowy, mocz oraz limfa. Płyny różnią się między sobą składem substancji organicznych, czyli elektrolitowych, i tych nieorganicznych.

Zmiany zachodzące w składzie płynów ustrojowych są głównie uwarunkowane od czynników zewnętrznych, ale organizm wciąż dąży do utrzymania stałości środowiska wewnętrznego – to zjawisko nazywamy homeostazą. Jest to wrodzona zdolność do zachowania stałego środowiska wewnętrznego bez względu na działania czynników zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych, które próbują ją zakłócić.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

2. Rodzaje płynów ustrojowych

2.1. Ślina

Jest produkowana przez gruczoły ślinowe. Często zawiera jednak wydzieliny z innych gruczołów, takie jak np. resztki pokarmowe, płyn dziąsłowy, bakterie, wirusy oraz grzyby.

Ślina pełni niezwykle ważną rolę w organizmie człowieka. Bierze udział w trawieniu pokarmów, ochrania przed bakteriami chorobotwórczymi czy zapobiega tworzeniu się próchnicy. Jej wytwarzanie jest pobudzane i hamowane przez wiele bodźców, np. widok jedzenia lub silny stres.

11 naturalnych metod na zwiększenie odporności
11 naturalnych metod na zwiększenie odporności [11 zdjęć]

Ludzki organizm nieustannie jest atakowany przez wirusy i bakterie. Dlaczego niektórzy ludzie chorują...

zobacz galerię

2.2. Płyn mózgowo-rdzeniowy

Mózg znajduje się w czaszce i jest otoczony trzema oponami – twardą, pajęczą i miękką. Przestrzeń pomiędzy nimi wypełnia płyn mózgowo-rdzeniowy. Jest bezbarwny i przejrzysty. Płyn chroni tkankę nerwową mózgu i rdzenia przed urazami mechanicznymi. Dodatkowo wyrównuje zmiany ciśnienia wewnątrz czaszki i odżywia mózg.

2.3. Soki trawienne

Zaliczamy do nich m.in. sok żołądkowy, jelitowy, trzustkowy, żółć oraz ślinę. To wydzieliny zawierające enzymy trawienne powodujące rozkładanie się pożywienia, czyli chemiczną przeróbkę pokarmu. Ślinianki produkują ślinę, znajdująca się w żołądku lipaza rozpoczyna proces trawienia tłuszczów. Amylaza z kolei trawi cukry. W wątrobie produkowana jest żółć.

2.4. Krew

Jest tkanką łączną płynną, która krąży w naczyniach krwionośnych lub jamach ciała, pełniąc różnego rodzaje funkcje. Transportuje tlen i dwutlenek węgla, witaminy, substancje pokarmowe, wydalnicze i hormony. Bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, chroni organizm przed drobnoustrojami chorobotwórczymi, reguluje temperaturę ciała i pomaga w procesie homeostazy.

2.5. Limfa

Inaczej chłonka. Składa się głównie z osocza krwi. Ma lekko żółtawy kolor – jest to związane z faktem, że limfa bierze udział w transporcie tłuszczów pokarmowych. Pełni również bardzo ważną rolę w mechanizmach obronnych organizmu.

Płyny ustrojowe w organizmie człowieka
Płyny ustrojowe w organizmie człowieka (Zdjęcie krwi / Shutterstock)

2.6. Łzy i mocz

Łzy oczyszczają, chronią i nawilżają powierzchnię rogówki i spojówki gałek ocznych. Składają się głównie z wody, niewielkiej ilości soli oraz białek, które działają bakteriobójczo. Mocz z kolei jest płynem, który wytwarzany jest w nerkach i wydalany z organizmu, ponieważ zawiera szkodliwe i bezwartościowe dla organizmu substancje uboczne powstałe w procesie przemiany materii.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy