Powikłania po szczepieniu

Ewentualne skutki uboczne szczepień są testowane na wielu etapach ich produkcji i użytkowania. Każda nowa szczepionka jest testowana klinicznie na tysiącach ochotników. Skutki uboczne szczepień są niezwykle rzadkie, występują średnio u jednej osoby na 10 lub 100 tysięcy, a nawet na milion. Z drugiej strony pojawia się pytanie, czy wiele szczepień w krótkim czasie, stosowanych szczególnie u noworodków, może osłabić organizm?

Polecane wideo:

1. Szczepienia a układ odpornościowy

Szczepienia nie powodują osłabienia organizmu, przeciwnie, mają na celu wzmocnienie odporności i ochronę przed niektórymi chorobami.

Układ odpornościowy to mechanizm obronny, którego zadaniem jest ochrona organizmu i zwalczanie niebezpiecznych dla zdrowia bakterii, wirusów i grzybów. Organizm walczy z infekcjami, produkując przeciwciała, które atakują mikroby.
Podobnie szczepionki pomagają walczyć z niektórymi chorobami, stymulując produkcję odpowiednich przeciwciał. Szczepienia wzmacniają system immunologiczny w walce przeciwko konkretnym infekcjom, nie osłabiając równocześnie zdolności do zwalczania infekcji, na które nie zostaliśmy zaszczepieni.

Według dostępnych badań podawanie wielu szczepionek w krótkim czasie nie wpływa negatywnie na układ odpornościowy. System immunologiczny jest niezwykle skuteczny i wydajny. Może reagować na miliony mikroorganizmów jednocześnie.

Poza tym równocześnie podaje się tylko te szczepionki, które zostały przebadane pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa podawania ich razem.

2. Dolegliwości po szczepieniu

Szczepienia to temat dość kontrowersyjny. Zdaje się, że zwolenników szczepień jest tyle samo, co ich przeciwników. Zasadniczo istnieją dwa rodzaje powikłań po szczepieniu. Są to:

  • poszczepienne odczyny, czyli prawidłowe, spodziewane reakcje organizmu. Zwykle mają one łagodny przebieg,
  • poszczepienne powikłania – są to nieprawidłowe, niepożądane reakcje organizmu na poprawnie podane szczepionki.

2.1. Odczyny poszczepienne

Odczyny poszczepienne są prawidłową reakcją naszego organizmu na szczepienie. Szczepionka ma za zadanie wywołać reakcję układu odpornościowego, która polega na wytworzeniu jak najlepszej pamięci odpornościowej. Jednak czasem wywołana reakcja jest nieprawidłowa. Oprócz nich mogą pojawić się także powikłania po szczepieniu.

Występują miejscowo lub dotyczą całego organizmu. Objawy po szczepieniu zależą od:

  • rodzaju wprowadzonego drobnoustroju,
  • rodzaju szczepionki (zabita-żywa, wielkość i kolejność dawki, miejsce podania),
  • wrażliwość osoby szczepionej.

Poszczepienne odczyny występują miejscowo i ogólnie. To, czy są częste i jaki mają charakter, zależy od rodzaju szczepionki i rodzaju drobnoustrojów. Zwykle pojawiają się one po 24-48 godzinach od podania szczepionki. Te miejscowe odczyny występują w miejscu wbijania igły w skórę i są to:

  • zaczerwienienie,
  • ból,
  • obrzęk,
  • naciek.

Dodatkowo mogą im towarzyszyć odczyny ogólne:

Odczyny poszczepienne, zarówno te miejscowe, jak i ogólne, nie są przeciwwskazaniem do szczepienia. Zwykle ustępują one same po 2-3 dniach i nie pozostawiają trwałych następstw neurologicznych. Drgawki, hipotonia mięśniowa, zapalenie mózgu, encefalopatia to powikłania poszczepienne, które mogą ujawnić się po dwóch dniach. Są one niebezpieczne i osoby, u których wystąpiły, powinny zgłosić się do lekarza.

2.2. Niepożądane objawy poszczepienne

Szczepionki niezwykle rzadko powodują działanie niepożądane. Wyróżniamy kilka typów skutków ubocznych szczepień:

1. Reakcje miejscowe, natychmiastowe (ból) lub długotrwałe (zmiany skórne), zapalenie węzłów chłonnych, które może wystąpić po szczepionce przeciw gruźlicy (BCG).

2. Reakcje ogólne: gorączka i ból głowy, które występują zazwyczaj po szczepionce przeciwko durowi brzusznemu, mogą również pojawić się na skutek szczepienia przeciwko krztuśćcowi i śwince.

3. Zaburzenia neurologiczne, które zwykle trudno odróżnić od objawów choroby pojawiającej się niezależnie od szczepienia. Neurologiczne skutki uboczne szczepień to m.in.:

  • konwulsje spowodowane przez bardzo wysoką gorączkę;
  • długotrwałe wycie i krzyki, które mogą pojawić się u niemowlaków między 3. a 6. miesiącem życia po 6 do 12 godzin od pierwszego zastrzyku szczepienia na krztusiec;
  • encefalopatia lub zapalenie mózgu to możliwe skutki uboczne szczepienia przeciwko krztuścowi lub odrze.
  • inne możliwe objawy to neuropatie, paraliże twarzy, zapalenie nerwu wzrokowego i Zespół Guillaina-Barrégo, których przypadki zostały zanotowane po szczepieniu na zapalenie wątroby typu B. Jednak nie jest do końca jasny związek między tymi objawami a szczepieniem.

4. Inne poważne skutki uboczne szczepień to:

W odniesieniu do poszczególnych rodzajów szczepionek można mówić o następujących niepożądanych objawów poszczepiennych:

Występują bardzo rzadko i mogą być spowodowane:

  • szczepieniem podskórnym zamiast śródskórnym – nieprawidłowe wykonanie szczepionki może spowodować powstanie głębokich nacieków, ropni i owrzodzeń,
  • zastosowanie szczepionek, które są przeterminowane lub źle przechowywane,
  • patologiczna reakcja ustroju na prawidłowo podaną szczepionkę: wstrząs anafilaktyczny, zapalenie mózgu, przewlekłe zapalenie stawów, itd.

Szczepienie ochronne zawsze wiąże się z ryzykiem pojawienia się powikłań poszczepiennych. Te jednak są stosunkowo niegroźne w porównaniu z ryzykiem zachorowania na chorobę, przeciw której było szczepienie. Dlatego warto szczepić siebie i swoją rodzinę. Najgroźniejsze są poszczepienne powikłania w obrębie układu nerwowego.

Powikłania po szczepionkach występują naprawdę rzadko i nie należy się nimi kierować, udając się na szczepienie. Pamiętajmy, że groźniejsze dla nas jest narażenie się na niebezpieczne choroby, przeciw którym możemy się zaszczepić.

3. Szczepienia u dzieci

Chociaż objawy towarzyszące szczepieniu dziecka, m.in. właśnie gorączka, są dosyć nieprzyjemne, zarówno dla dziecka, jak i dla rodziców (powodują pewien dyskomfort, głównie psychiczny), to jednak nie wolno pomijać obowiązkowych szczepień dla dzieci. Niemowlęta rodzą się z pewną pulą przeciwciał, inne dostają wraz z mlekiem matki. Ich działanie jest jednak tymczasowe. Dlatego też ważne jest, aby poprzez szczepienie „wyposażyć” dziecko w nowe przeciwciała i zwiększyć ich odporność na różnego rodzaju choroby.

Oprócz gorączki poszczepiennej u niemowlęcia mogą pojawić się także inne objawy po szczepieniu. Są to:

  • zaczerwienienie w miejscu wkłucia igły,
  • bolesność i tkliwość w miejscu wkłucia igły,
  • łagodne lub umiarkowane rozdrażnienie,
  • kapryśność dziecka.

Objawy po szczepieniu ustępują po kilku dniach. W rzadkich przypadkach może dojść do poważnych reakcji poszczepiennych u dziecka, do których zaliczamy m.in. świszczący oddech, trudności w oddychaniu, pokrzywkę, osłabienie, omdlenie, zawroty głowy oraz zaburzenia rytmu serca. Takie objawy pojawiają się zazwyczaj kilka minut lub kilka godzin po szczepieniu i wymagają interwencji lekarza. Mogą być one wynikiem uczulenia na konkretny składnik lub złej jakości szczepionki.

3.1. Przyczyny gorączki po szczepieniu u dziecka i jej leczenie

Pojawiająca się gorączka po szczepieniu jest znakiem, iż szczepionka została zaaplikowana prawidłowo oraz że układ odpornościowy pacjenta działa sprawnie. Świadczy to bowiem tym, że system odpornościowy walczy z drobnoustrojami zawartymi w szczepionce i przygotowuje organizm na infekcje mogące mieć miejsce w przyszłości. Szczepionki zawierają zabite lub żywe, ale o zmniejszonej zjadliwości szczepy drobnoustrojów chorobotwórczych. Organizm traktuje je jak ciało obce i uaktywniają się elementy układu odpornościowego, które niszczą je i zapamiętują. Organizm podwyższa także swoją temperaturę, w wyniku czego pojawia się gorączka. Wysoka temperatura pomaga zabić bakterie i wirusy, jak również zwiększa syntezę białych krwinek, przeciwciał oraz innych elementów biorących udział w zwalczaniu infekcji.

Objawy po szczepieniu mogą być dla dziecka nieprzyjemne, ale można próbować je w pewien sposób łagodzić. Przede wszystkim najważniejsze jest wsparcie emocjonalne dziecka przez rodziców. Należy przytulić dziecko po szczepieniu, aby miało poczucie bezpieczeństwa oraz wsparcia ze strony rodziców. Jeżeli w okolicach wkłucia igły pojawia się obrzęk i zaczerwienienie, zaleca się przykładanie lodu lub szmatki zwilżonej zimną wodą. Gdy pojawia się gorączka, należy stale monitorować jej wysokość oraz podawać dziecku dużą ilość płynów, aby nie dopuścić do odwodnienia organizmu. Nie zaleca się podawania żadnych leków dziecku w tym czasie. Jeżeli jednak jest to konieczne, niezbędna jest konsultacja z lekarzem.

Komentarze (26)
~smdvq
~smdvq

"Układ odpornościowy to mechanizm obronny, którego zadaniem jest ochrona organizmu i zwalczanie niebezpiecznych dla zdrowia bakterii, wirusów i grzybów". ale dlaczego nie zaznaczyliście, że to jest tekst z elementarza do pierwszej klasy? Gratuluje ominięcia powtórzenia słowa "obronny". Czy to wrodzona inteligencja, czy słownik synonimów panietu ło-fis 300? @Niemowlęta rodzą się z pewną pulą przeciwciał, inne dostają wraz z mlekiem matki. Ich działanie jest jednak tymczasowe. tymczasowo tak? dobre! zaklinaj dalej rzeczywistoś! i tak, jak myślałem -- ani słowa o możliwości podsunięcia lekarzowi papieru do podpisania i ani słowa o tym, że na każde szczepienie (czyli na głeboką ingerencję w ciało) opiekun MUSI wyrazić zgodę. po prostu walić po ryju i patrzeć czy równo puchnie.

Odpowiedz
~Gośka
~Gośka

Wiadomo, ze po każdej szczepionce, jak i po każdym innym farmaceutyku mogą nastąpić objawy niepożądane, choć rzadko to się zdarza. Jednak rozumiem rodziców, którzy się boją szczepień bo sama do nich należę, mimo że moje dziecko szczepione jest zgodnie z kalendarzem. Najbardziej dyskusyjną sprawą w moim najbliższym otoczeniu jest taka, czy szczepić dziecko szczepieniami zalecanymi. My z mężem szczepimy na pneumokoki ale nasi znajomi twierdzą, że napełniamy kieszenie koncernom farmaceutycznym. Jak jest naprawdę, nie wiem czy si ę dowiemy...

Odpowiedz
~Asia
~Asia

Ja po szczepionce na krztuscia i dur brzuszny miałam gorączke dochodzącą do 42°. Szczepionkę miałam podaną w wieku 17 lat, chodź powinnam w wieku 14 (wcześniej z powodu nawracającej się anginy nie podawali mi szczepionki) Miałam drgawki nie mogłam ruszyć ręką w którą miałam robiony zastrzyk. Wylądowałam w szpitalu gdzie nie zabardzo przejeli się moim stanem zdrowia. Silne drgawki oraz bardzo wysoka gorączka której nie dało się zbić żadnymi lekami utrzymywała się ponad tydzień. Myślałam, że mózg mi się ugotuje i umrę. Nie życzę nikomu takich skutków ubcznych. Minęło pół roku od podania szczepionki a nadal mam chorą wątrobę i jelita.

Odpowiedz
~Migea
~Migea

Ja szczepiłam szczepionkami sanepidowskimi i nie miał żadnych odczynów poszczepiennych, gorączki ani rumienia. Tyle, że lekarka dzieliła nam te szczepienia po 2 na raz a nie 3, tak by nie męczyc za bardzo dziecka i nie obciążać organizmu. Raz tylko poleciła podanie Milifenu po powrocie do domu, bo szczepienie było dość bolesne.

Odpowiedz
~K.W.
~K.W.

@~olenkove: czy mogłabyś napisać kiedy Twoja córka zachorowała i ile ma obecnie lat? Pytam, ponieważ moja 9,5 letnia córka też prawie sttracila już wzrok (1° pola widzenia) i lekarze nie potrafią znaleźć przyczyny choroby. Jako dziecko była szvzepiona i bardzo niepokoilo mnie to, że nie gaworzy, a mówić zaczęła jak miała 4,5 roku.

Odpowiedz
~Siwa0507
~Siwa0507

Moja córka była szczepionka na ospe i po Tygodniu dostała kilka dziwnych plamek. Dziś idę z nią do lekarza bo nie wiem czy coś ja ugryzlo czy dostała tych krostek po tym szczepieniu przeciwko ospie

Odpowiedz
~JakaJa
~JakaJa

@~martxi: Twoje zaszczepione dziecko nawet bardziej zagraża, jak się okazuje.. Ale do tego trzeba poczytać badania i opracowania, a nie bzdurnie powtarzać to co lekarze-łgarze z wypranymi na studiach mózgami powtarzają... A co do tej odporności - to chciałam Ci tylko powiedzieć, że Ty również stanowisz zagrożenie dla dzieci, bo już dawno wszystkie szczepienia co miałeś/miałaś nie chronią Cię, a nawet jeśli miałbyś/miałabyś wysoki poziom przeciwciał p. danej chorobie, to tak samo możesz zachorować, jak każde inna nieszczepiona czy zaszczepiona osoba. Szczepienie nie chroni przed zachorowaniem, jak się okazuje. Ono ma teoretycznie chronić przed powikłaniami. Ale i tutaj ta teoria się nie potwierdza, podobnież jak nie potwierdza sie teoria (kolejna) jakoby osoba zaszczepiona nawet jak zachoruje, nie zarażała innych. Co 'lepsza' - osoba po szczepieniu nawet osłabioną szczepionką może zakażać innych - m.in. dotyczy to wszystkich żywych szczepień tj MMR, wzw b, gruźlica, rotawirus, polio doustne, i inne.. Także nie pleć bzdur i się doucz.. A w powietrzu masz pierdylion innych wirusów i bakterii oraz pasożytów, czy grzybów, które mogą powodować dużo większe problemy i gorsze zachorowania, jak choćby wirus RSV, adenowirusy, enterowirusy i inne. . ale panikę się sieje bo są szczepienia i jest zysk...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kontrowersje wokół szczepień
najnowsze pytania

Artykuły Kontrowersje wokół szczepień
Kontrowersje wokół szczepień

Czy szczepić dziecko?

tego stanu. Wysunięto nawet teorię, że powszechne stosowanie szczepień ochronnych w bardzo wczesnym okresie życia jest przyczyną nadmiernej immunizacji (...) . Szczepienia dzieci Zauważono...

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienia w okresie rozwojowym

Przez długi okres sądzono, że szczepienia mogą powodować autyzm. Teza została obalona, ale nieprzychylna wieść rozniosła się i głośnym echem zbiera (...) plony. Wiele osób obawia się szczepień, unika ich u swoich dzieci,...

Kontrowersje wokół szczepień

Dlaczego ludzie rezygnują ze szczepień?

Wraz z rozpowszechnieniem się szczepień ochronnych problem chorób zakaźnych znacząco się zmienił. Dzięki nim wiele epidemii zostało zwalczonych (...) (poliomyelitis), a prorokuje się, że niebawem choroba ta będzie już całkowicie zażegnana....

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienia noworodków

kilku miesięcy. Dlatego najskuteczniejszą metodą, by uchronić noworodka przed chorobą, jest szczepienie ochronne. Pierwsze szczepienia noworodków wykonywane (...) są już po urodzeniu, a w okresie kilku najbliższych...

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienia niemowląt

Szczepienia dla niemowląt są skuteczną metodą zapobiegania chorobom zakaźnym już od najwcześniejszych lat życia. Często młode mamy zastanawiają (...) się, przeciwko jakim chorobom należałoby zaszczepić ich pociechy. Do obowiązkowych...

Kontrowersje wokół szczepień

Kalendarz szczepień dzieci

Szczepienia ochronne odgrywają kluczową rolę w profilaktyce wielu chorób, głównie tych zakaźnych. Na infekcje szczególnie narażone są małe (...) są jej powikłania. To dlatego państwo skumulowało tę profilaktykę w Programie...

Kontrowersje wokół szczepień

Kontrowersje wokół szczepień przeciwko wirusowi HPV

Kontrowersje wokół szczepień przeciwko wirusowi HPV

Refundowane szczepienia przeciw wirusowi HPV na pewno w najbliższej przyszłości nie zostaną przeprowadzone w Gdańsku - informuje tamtejszy magistrat (...) wspólnej kąpieli. Niestety nie ma na niego leku. Istnieją jednak szczepionki. Gdańsk...

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienia - podstawowe informacje

. Obecnie istnieje wiele kontrowersji w temacie szczepień ochronnych. Immunolog i pediatra, prof. dr hab. Adam Jankowski jest zdecydowanie za tym, aby szczepić dzieci. Według niego to ważny element ochrony...

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienia przeciw grypie

, noworodki oraz ludzie w podeszłym wieku. Najlepszym sposobem na grypę są szczepienia. Zawierają one antygeny i elementy wirusów typu A i B, zatem powodują (...) uodpornienie organizmu przeciwko grypie. Szczepienia...

Kontrowersje wokół szczepień

Rola układu odpornościowego

Wraz z nadejściem jesieni jednym z najpopularniejszych tematów jest wzmacnianie odporności. Chłodniejsze, deszczowe dni sprzyjają bowiem przeziębieniom. Aby nie dopuścić do spadku formy, należy zadbać o zdrową dietę i aktywność fizyczną. W przypadku...