Przełom w badaniach nad HPV. Jak wzmocnić skuteczność szczepionek?

Najczęściej występujący szczep HPV16 odpowiada za ponad połowę przypadków raka szyjki macicy i aż 90 proc. raków gardła związanych z tym wirusem. Choć istnieje skuteczna szczepionka profilaktyczna Gardasil-9, działa ona tylko wtedy, gdy podana zostanie przed kontaktem z wirusem. Dlatego od lat prowadzone są badania nad szczepionkami terapeutycznymi, które można by stosować u osób już zakażonych HPV. Niestety, ich skuteczność w dotychczasowych próbach klinicznych była ograniczona.

Naukowcy odkryli, dlaczego szczepionki terapeutyczne przeciw HPV działają słabiej, niż oczekiwano. Winne są białka wirusa – E6 i E7 – które zmuszają komórki wokół guza do produkcji interleukiny-23 (IL-23). To białko blokuje limfocyty T, czyli komórki odpornościowe odpowiedzialne za niszczenie raka. W efekcie guz może rosnąć mimo reakcji układu odpornościowego.

– Aby wyeliminować raka, limfocyty T muszą się rozmnażać i niszczyć zakażone komórki. Jednak IL-23 uniemożliwia im skuteczne działanie, przez co guz nadal rośnie – podkreślił główny autor badań prof. W. Martin Kast, cytowany w materiałach prasowych.

W badaniach na myszach wykazano, że zablokowanie IL-23 znacznie poprawia skuteczność szczepionek eksperymentalnych – limfocyty T łatwiej rozpoznają i niszczą komórki nowotworowe, a leczenie daje lepsze wyniki. Dodatkowo naukowcy podkreślają, że leki neutralizujące IL-23 są już zatwierdzone przez FDA do leczenia łuszczycy, co może przyspieszyć ich zastosowanie także w terapii onkologicznej.

Odkrycie daje nadzieję nie tylko pacjentom z nowotworami wywołanymi przez HPV, ale także chorym na inne typy raka, takie jak rak pęcherza czy jąder, w których również obserwuje się podwyższone stężenia IL-23.

Źródło: PAP