Przepona - czym jest, przepuklina, oddychanie

Przepona to główny mięsień oddechowy (szeroki, ale cienki). Stanowi dolną ścianę jamy klatki piersiowej i przegrodę, która oddziela ją od jamy brzusznej. Przepona jest zbudowana z części mięśniowej i ścięgnistej. Część mięśniową można dodatkowo podzielić (według kryterium miejsca mocowania przepony) na część żebrową, lędźwiową i mostkową. Aktywność przepony jest niezależna od twojej woli, ale możesz na nią oddziaływać innymi grupami mięśni, które pracują m.in. wtedy, gdy śpiewasz.

Przepona spełnia ważne funkcje w procesie oddychania i wydalania zbędnych resztek pokarmów. Mięsień ten bierze udział w procesie wymiany gazowej – umożliwia wdychanie i wydychanie powietrza, wpływając na zmianę objętości klatki piersiowej. Z kolei w momencie wypróżniania przepona kurczy się, co powoduje zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej.

Skutkiem nieprawidłowej pracy przepony jest przepuklina rozworu przełykowego, na którą częściej cierpią kobiety. O wystąpieniu tej choroby mówi się wówczas, gdy żołądek przesunie się do góry i jego część przedostanie się z jamy brzucha do jamy klatki piersiowej.  Dzieje się tak wtedy, gdy rozwór przełykowy (miejsce przejścia przełyku przez przeponę) rozluźni się. W konsekwencji przepona nie może utrzymać żołądka we właściwym dla niego położeniu.

Dotychczas nie ustalono przyczyny przepukliny. Istnieje jednak podejrzenie, że jej pojawienie się ma związek z urazem jamy brzusznej, otyłością, zaparciami i podnoszeniem bardzo ciężkich przedmiotów. W grupie ryzyka znajdują się osoby, które wkroczyły w piątą dekadę życia, i te, które palą papierosy.

Objawy przepukliny to ból w klatce piersiowej, zgaga i wymioty. Chory skarży się na pieczenie pod mostkiem i gorzkie odbijania. Ma duszności i nadmiernie się poci. Dolegliwości chorobowe pojawiają się po kilkudziesięciu minutach od spożytego posiłku. Wstępną diagnozę stawia się już na podstawie wywiadu lekarskiego. Dla jej potwierdzenia wykonuje się m.in. badanie endoskopowe, prześwietlenie RTG i EKG z próbą wysiłkową. Leczenie przepukliny ma złagodzić dolegliwości i zapobiec powikłaniom, takim jak owrzodzenia i rak przełyku.

Jak oddychać przeponą?

Oddychanie jest procesem naturalnym, warto jednak przykładać wagę do tego, by oddychać prawidłowo. Długi i spokojny oddech to recepta na życie w zdrowiu fizycznym i psychicznym oraz opóźnienie procesów starzenia się. Kiedy bierzesz głęboki wdech, do organizmu dostaje się aż 10 razy więcej powietrza niż wskutek płytkiego oddechu!

Aby ćwiczyć oddychanie przeponą, usiądź na podłodze i skrzyżuj nogi. Wyprostuj plecy, a dłonie połóż na kolanach. Wdychając powietrze, napełnij brzuch maksymalnie tak, aby kształtem przypominał napompowany balon. Następnie powoli wypuszczaj powietrze. Oddychanie przeponowe warto ćwiczyć codziennie. Należy wykonać minimum 10 takich wdechów i wydechów każdego dnia.

Oddychanie przeponowe dla kobiet w ciąży

Oddychanie przeponowe odgrywa bardzo ważną rolę w czasie porodu. Odpowiedni oddech pomoże złagodzić dolegliwości bólowe i dotleni dziecko. Warto o nim pamiętać w czasie akcji porodowej, zwłaszcza gdy pojawia się ból powodowany skurczami i odruchowo oddech kobiety staje się płytszy. W efekcie do komórek organizmu matki dostaje się niewielka ilość tlenu, a ona traci siły. Podczas porodu kobieta powinna oddychać powoli: krótko wdychać powietrze nosem i długo wypuszczać je ustami. W czasie oddychania powinien unosić się brzuch, nie klatka piersiowa.

• Czy nad przeponą mogą pojawiać się zrosty? - odpowiada lek. Małgorzata Horbaczewska
• Jak mieć płaski brzuch przy nisko osadzonej przeponie? - odpowiada lek. Łukasz Wroński

Kobieta powinna zacząć praktykować oddychanie przeponą już w czasie ciąży. Ćwiczenia oddechowe może wykonywać z partnerem. Jedno z nich odbywa się w pozycji stojącej przy lekko ugiętych w kolanach nogach. Kobieta i partner stają twarzą od siebie. Mężczyzna jedną dłoń kładzie na przeponie przyszłej matki, a drugą na jej biodrze. W taki sam sposób kobieta układa ręce na ciele mężczyzny (układ kończyn górnych służy kontrolowaniu prawidłowego przebiegu ćwiczenia). Następnie trzeba zrobić 30 wdechów i wydechów, zwracając uwagę na to, jak pracuje przepona.