Przeszczep wątroby - wskazania, przeciwwskazania, powikłania

Odpowiednimi kandydatami do przeszczepu wątroby są ludzie cierpiący na przewlekłe choroby wątroby, mający szanse na przeżycie roku mniejsze niż 90%. Choroby wątroby kwalifikujące do tego zabiegu chirurgicznego to między innymi:

• wirusowe zapalnie wątroby typu B i C;
• ciężkie zatrucia;
• ostra niewydolność wątroby;
• rak wątroby;
• poalkoholowa marskość wątroby;
• choroby metaboliczne (np. skrobiawica);
• pierwotna lub wtórna żółciowa marskość wątroby;
• inne choroby wątroby, które doprowadzają do zniszczenia miąższu wątroby i znacznego ograniczenia jego funkcji.

Niestety jest to jedna z najdroższych procedur chirurgicznych. Obecność 3 chirurgów, anestezjologa i nawet do 4 pielęgniarek, jest wymagana podczas jednego zabiegu operacyjnego. Przebieg operacji jest skomplikowany (liczne zespolenia tkanek i zakładane szwy), a czas trwania waha się od 4 do 18 godzin. Poza tym dużym problemem jest także znalezienie odpowiedniego dawcy wątroby.

Przeszczepu wątroby nie wykonuje się między innymi w przypadku:

• zakażania wirusem HIV i innych przewlekłych zakażeń;
• niewydolności układu krążenia;
• niewydolności układu oddechowego;
• alkoholizmu, narkomanii, niektórych zaburzeń psychicznych;
• pozawątrobowego ogniska nowotworu;
• przerzutów do wątroby.

Istnieją 2 typy powikłań przeszczepienia narządu wątroby: pochodzenia wątrobowego i te związane z funkcją całego organizmu. Do przyczyn wątrobowych należy niepodjęcie przez nową wątrobę funkcji, zakrzepica oraz niedrożność dróg żółciowych. Wśród przyczyn ogólnoustrojowych możemy wyróżnić zakrzepicę, niewydolność nerek, niewydolność krążeniowo-oddechową, zakażenie ogólnoustrojowe. Ponadto pacjent przez całe życie będzie musiał przyjmować leki immunosupresyjne, które osłabią reakcję organizmu na obcy narząd. Przyjmowanie leków immunosupresyjnych związane jest z większą podatnością na infekcje i choroby zakaźne.

W przypadku usunięcia części płata wątroby istnieje możliwość jego odtworzenia. Proces regeneracji możliwy jest dzięki zdolnościom proliferacyjnym i multipotencjalnym komórek wątroby. Jeżeli narząd jest zniszczony w wyniku działania substancji hepatotoksycznych lub w wyniku działania wirusów hepatotropowych, zdolności regeneracyjne wątroby są minimalne, a często nie dochodzi do regeneracji. Jednak dawcy mają zawsze zdrowe organy, więc w ich przypadku usunięty fragment ulega regeneracji.

Źródła

1. Miniaturowa wątroba z laboratorium
2. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
3. Dyszkiewicz W., Jemielity M., Wiktorowicz K. Transplantologia w zarysie, AM Poznań, Poznań 2009, ISBN 978-83-60187-84-5
4. Pęczak L., Rowiński W., Wałaszewski J. Transplantologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2746-2