Przyczyny niskiego ciśnienia krwi – hipotonia pierwotna, odwodnienie, leki, choroby ogólnoustrojowe, hipotonia ortostatyczna

Ciśnienie krwi zależy od dwóch podstawowych czynników: stopnia rozszerzenia naczyń, którymi płynie krew i ilości płynów ustrojowych. Im bardziej elastyczne ściany tętnic, tym bardziej mogą się kurczyć, przyspieszając przepływ krwi przez naczynie i podwyższając jej ciśnienie.

U osób z hipotonią pierwotną, tętnice są zwykle mało elastyczne, co skutkuje przewlekłymi niskimi wartościami ciśnienia. Organizm przyzwyczaja się jednak bez problemu do takich wartości i pacjenci nie cierpią na żadne dolegliwości z nimi związane.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy ciśnienie 105/65 jest zbyt niskie? - odpowiada dr n. med. Anna Błażucka
• O czym świadczy niskie ciśnienie krwi? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski
• Dlaczego mam niskie ciśnienie? - odpowiada dr n. med. Izabela Dereń-Wagemann

Zupełnie inaczej, czują się chorzy, u których z różnych powodów dochodzi do nagłego spadku wartości ciśnienia.

Jedną z najczęstszych przyczyn obniżonego ciśnienia krwi jest odwodnienie, czyli stan niedoboru wody w ustroju.

Dochodzi do niego podczas biegunek, wymiotów, krwotoków a także przy oparzeniach. Odwodnienie może być także efektem stosowania niektórych leków w zbyt dużych dawkach.

Chodzi tu głównie o leki moczopędne, zwłaszcza z grupy diuretyków pętlowych, wśród których można wymienić furosemid. Jest to lek stosowany często do zwalczania obrzęków.

Oprócz wspomnianych wyżej leków moczopędnych, wpływających na ilość płynów ustrojowych w organizmie, inne leki mogą wpływać na stopień rozszerzenia naczyń. Leki z grupy nitratów, stosowanych np. w chorobie niedokrwiennej serca, powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych i wskutek tego obniżenie ciśnienia krwi.

Regulacja objętości płynów zatrzymywanych i wydalanych z organizmu, jak i stopnia rozszerzenia naczyń krwionośnych jest zależna od wielu mechanizmów. Na ich przebieg mają wpływ przede wszystkim czynniki wydzielane przez różne gruczoły, głównie nadnercza i tarczycę.

Dlatego też w przypadku wielu chorób ogólnoustrojowych dotyczących tych narządów, może dochodzić do spadków ciśnienia krwi. Należą tu m.in. niedoczynność tarczycy – hipotyreoza czy niedoczynność kory nadnerczy – choroba Addisona.

Dodatkowo objawy takie może wywołać niedoczynność przysadki mózgowej. Hormony przez nią produkowane wpływają na funkcjonowanie gruczołu tarczowego czy nadnerczy.

Do obniżenia ciśnienia krwi mogą prowadzić także choroby serca. W przypadku jego niewydolności, serce nie ma wystarczającej siły skurczu, żeby wtłaczać krew do naczyń pod odpowiednim ciśnieniem. Jeśli pacjent z kolei cierpi na arytmię, to praca serca może być tak nieskoordynowana, że również nie jest ono w stanie zapewnić odpowiedniego ciśnienia.

Hipotonia ortostatyczna polega na nagłym obniżeniu ciśnienia krwi po przyjęciu pozycji stojącej z pozycji siedzącej, a zwłaszcza leżącej. Jest ona często związana z wiekiem, ale także stosowaniem leków, głównie moczopędnych czy przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych. Warto podkreślić, że pacjenci z hipotonią ortostatyczną w pozycji siedzącej czy leżącej mają prawidłowe lub wręcz podwyższone wartości ciśnienia.

Źródła

1. Pod red. P. Gajewski, Interna Szczeklika - podręcznik chorób wewnętrznych, Medycyna Praktyczna, 2014