RBBB, czyli blok prawej odnogi pęczka Hisa - co to jest i kiedy trzeba to leczyć?

RBBB to skrót oznaczający blok prawej odnogi pęczka Hisa. Jest to zaburzenie pracy serca, polegające na częściowym upośledzeniu zdolności przewodzenia impulsów elektrycznych wewnątrz serca.

Mięsień sercowy zbudowany jest w dużej mierze z kardiomiocytów - komórek mięśniowych, które mają zdolność tworzenia tzw. układów bodźcotwórczo-przewodzących. Dzięki temu serce pracuje w odpowiednim rytmie, a ewentualne nieprawidłowe skurcze są szybko regulowane. Można powiedzieć, że kardiomiocyty działają jak naturalny rozrusznik.

Pęczkiem Hisa nazywa się część układu przedsionkowo-komorowego serca. Dzieli się na dwie odnogi, z czego każda z nich rozchodzi się do dwóch różnych komór. O bloku można mówić, kiedy prawa komora nieprawidłowo przesyła impulsy do kolejnych części serca.

Wyróżnia się następujące rodzaje bloków:

• blok lewej odnogi pęczka Hisa (to nazwane jest LBBB)
• całkowity blok prawej odnogi (RBBB)
• niepełny blok prawej odnogi (IRBBB)

Dodatkowo blok prawej komory można podzielić na bloki jedno-, dwu- i trójwiązkowe.

Blok prawej odnogi pęczka Hisa pojawia się częściej u ludzi starszych. Większość przypadków to bloki niepełne, całkowite dotyczą jedynie 3% populacji. Ryzyko pojawienia się RBBB u osób poniżej 30 roku życia jest bardzi niskie, a jeśli już występuje, dotyczy osób wyjątkowo aktywnych fizycznie - najczęściej pojawia się podczas przyspieszenia akcji serca.

Przyczyny pojawiania się RBBB nie są do końca znane, blok nie daje także żadnych wyraźnych objawów. Często może towarzyszyć innym zaburzeniom pracy serca i być ich objawem. Do tych schorzeń zalicza się:

• choroba wieńcowa
• zawał serca
• wrodzone wady serca
• powiększenie prawej komory serca (na skutek chorób takich jak astma czy POChP)

Zarówno RBBB jak i LBBB może być wywołane także nadmiernym uruchamianiem się rozrusznika serca.

Jeśli blok prawej odnogi pęczka Hisa towarzyszy innej jednostce chorobowej, najczęściej nie daje objawów, a wszystkie dolegliwości związane są z danym schorzeniem.

Jeśli jednak poza RBBB chory nie ma żadnych innych problemów z układem sercowo-naczyniowym, wówczas na skutek pojawiania się bloku może wystąpić:

• duszność
• szybsza męczliwość
• kołatania serca

RBBB jest łatwy do wykrycia i nie wymaga wielu spejcalistycznych metod. Najczęściej blok prawej odnogi pęczka Hisa widać podczas badania EKG lub przy wykorzystaniu metody Holtera. W ten sposób jednocześnie można sprawdzić, czy istnieją także inne dolegliwości ze strony mięśnia sercowego.

W wykryciu RBBB pomaga także echo serca i badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa.

Aby stwierdzić blok prawej odnogi pęczka Hisa, badanie EKG musi wykazać wydłużenie czasu trwania zespołu QRS oraz zmiany w jego zapisie. W przypadku niepełnego bloku nie występuje wydłużenie czasu.

Jeśli RBBB wynika z innej choroby układu sercowego, leczenie będzie opierać się na wyeliminowaniu przyczyny jego powstawania. Szczególną uwagę swojemu zdrowiu muszą poświęcić pacjenci, u których RBBB związane jest z chorobą niedokrwienną serca.

Jeśli jednak blok nie towarzyszy żadnym innym zmianom w mięśniu sercowym, nie wymaga wówczas leczenia.

Wszystko, co pacjent musi robić, to regularne kontrole u kardiologa i wykonywanie EKG.

W przypadku niepokojących objawów, takich jak omdlenia czy niewydolność serca, a także jeśli zespół QRS jest bardzo wydłużony (przekracza 150ms), wówczas lekarz może podjąć decyzję o wszczepieniu stymulatora.

RBBB samo w sobie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia czy życia i nie przeszkadza w uprawianiu sportów.