Rękawowa resekcja żołądka – przebieg operacji, wskazania, dieta

Rękawowa resekcja żołądka (sleeve gastrectomy, gastric sleeve surgery), nazywana także mankietową, to jeden z typów operacji bariatrycznej o charakterze restrykcyjnym. U większości chorych metoda ta pozwala na uzyskanie zadowalającego spadku masy ciała.

Utrata wagi może wynosić nawet 80% w ciągu pierwszych kilkunastu miesięcy po zabiegu. Efektem jest jednak nie tylko pozytywna zmiana wyglądu i samopoczucia, ale i zdrowia. Operacja sleeve gastrectomy pozwala kontrolować cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, stężenie cholesterolu czy zespół bezdechu sennego.

Rękawowa resekcja żołądka polega na usunięciu około 85% narządu. Odcięty za pomocą tzw. staplerów fragment jest usuwany, pozostawia się jedynie jego fragment, który jest cienką rurą. Pojemność żołądka po operacji wynosi około 150 ml. Zmniejszenie jego objętości sprawia, że jednorazowo można przyjąć niewielką ilość pokarmu, co prowadzi do utraty masy ciała.

Najczęściej beriatryczną operację żołądka wykonuje się laparoskopowo, dzięki czemu po zabiegu pozostają mniejsze rany pooperacyjne, a te szybciej się goją. Co ważne, pacjenci są krócej hospitalizowani, a pełnię aktywności zawodowej mogą odzyskać w stosunkowo niedługim czasie.

Rękawową resekcję żołądka przeprowadza się u osób, które bezskutecznie walczą z masą ciała i zdiagnozowano u nich:

• otyłość olbrzymią (BMI >40),
• otyłość zaawansowaną - II stopnia (BMI>35), gdy współtowarzyszą jej co najmniej dwie choroby bezpośrednio wynikające z otyłości. To na przykład nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroba wieńcowa, bezdech senny, czy zaburzenia lipidowe.

Ważny jest także wiek (pacjent powinien być w wieku od 18 do 60 lat) oraz nieskuteczność innych form terapii. W leczeniu otyłości najpierw zaleca się zmianę stylu życia i nawyków żywieniowych. Jeśli działania okażą się nieskuteczne, stosuje się farmakoterapię. Dopiero gdy ta nie przynosi rezultatów, możliwe staje się zakwalifikowanie pacjenta do operacji zmniejszenia żołądka.

Wskazaniem do rękawowej resekcji żołądka jest także wcześniejsze leczenie za pomocą regulowanej opaski żołądka lub niemożność regularnego odbywania wizyt kontrolnych.

U osób bardzo otyłych i tych, u których utrata masy ciała jest niewystarczająca, mankietowa resekcja żołądka bywa pierwszym etapem kilkuetapowego leczenia operacyjnego otyłości. Następnie stosuje się inne metody stosowane podczas operacji bariatrycznych, na przykład ominięcie żołądkowo-jelitowe czy wyłączenie dwunastnicze.

Przed operacją zmniejszenia żołądka pacjent musi wykonać wiele badań. To badania laboratoryjne, ale także:

• badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego,
• USG lub tomografia komputerowa (TK) brzucha,
• EKG oraz echokardiografię serca,
• RTG klatki piersiowej
• spirometria.

Podlega też szczegółowej ocenie przedoperacyjnej, w której uwzględnia się stan zdrowia i odżywienia, masę ciała i powikłania otyłości.

Pacjenci, którzy mają zostać poddani rękawowej resekcji żołądka często pytają lekarzy o to, ile trwa operacja usunięcia żołądka metodą laparoskopową. Otóż, tego rodzaju zabieg operacyjny przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym i trwa od 90 do 120 minut.

Częściowe wycięcie żołądka wiąże się z tym, że pacjent po zabiegu musi pozostać jeszcze przez jakiś czas w szpitalu. W większości przypadków zabiegi bariatryczne przeprowadzane z użyciem technik małoinwazyjnych przyspieszają hospitalizację. Zazwyczaj trwa ona od 3 do 6 dni.

Operacja rękawowej resekcji żołądka metodą laparoskopową jest jednym z najskuteczniejszych zabiegów chirurgicznych leczenia otyłości. Laparoskopowe zmniejszenie żołądka polega na usunięciu dna, trzonu i fragmentu części przedodźwiernikowej tego narządu oraz wytworzeniu niewielkiego fragmentu w kształcie rękawa. Pozostawiony fragment może pomieścić zwykle od 150 do 250 ml pokarmu. Przed rozpoczęciem zabieg pacjentowi zostaje podane znieczulenie ogólne.

Ile kosztuje rękawowa resekcja żołądka? Średni koszt zabiegu wykonywanego prywatnie wynosi około 20 000 zł. Po uzyskaniu skierowania operacja zmniejszenia żołądka może być refundowana przez NFZ, czyli przeprowadzona nieodpłatnie.

Zabieg operacyjny przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym i trwa około 90-120 minut. Po zabiegu chory musi pozostać kilka dni w szpitalu.

Operacja zmniejszenia żołądka jest skuteczną metodą redukcji masy ciała pod warunkiem przestrzegania zaleceń dietetycznych zarówno zaraz po zabiegu, jak i w późniejszym okresie. Oznacza to, że po operacji konieczne jest odpowiednie postępowanie, inaczej problem otyłości powróci.

Przeciwwskazania do przeprowadzenia operacji zmniejszenia żołądka to:

• choroba wrzodowa,
• żylaki przełyku,
• choroby zapalne przewodu pokarmowego w aktywnej fazie,
• ciężkie choroby układu krążeniowo-oddechowego uniemożliwiające znieczulenia chorego,
• anomalie w budowie układu pokarmowego,
• ciąża,
• choroby psychiczne (każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie).

Jak każdy zabieg operacyjny rękawowa resekcja żołądka również niesie ze sobą ryzyko powikłań.

Do najczęściej występujących należy:

• infekcja rany operacyjnej,
• krwawienie z miejsca odcięcia fragmentu żołądka,
• niedrożność lub owrzodzenia miejsca zespolenia,
• nieszczelność i przeciek w miejscu odcięcia fragmentu żołądka,
• niewydolność oddechowa,
• zapalenie otrzewnej,
• zatorowość płucna,
• kamica żółciowa,
• zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych,
• zespół przeciążenia cukrem,
• niedobory składników odżywczych,
• przepuklina w bliźnie pooperacyjnej.

Operacji zmniejszenia żołądka nie przeprowadza się przy podejrzeniu, że chory po zabiegu nie będzie stosował się do zaleceń dietetycznych.

Operacja zmniejszenia żołądka ze względu na bardzo dobre opinie oraz efekty działania, jest obecnie jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów na świecie. Zabieg ten wiąże się z niewielką ilością powikłań, obniża ryzyko wystąpienia u pacjenta wrzodów żołądka, nie wymaga zespoleń. Jakie są inne korzyści z zabiegu częściowego usunięcie żołądka?

Wykonanie rękawowej resekcji żołądka powoduje redukcję masy ciała. W przeciągu pierwszych 6-12 miesięcy po wykonaniu operacji, pacjenci tracą około 50-60 procent nadwagi. Kolejną korzyścią mankietowej resekcji żołądka jest fakt, iż po jej wykonaniu zostaje zahamowane wydzielanie greliny, co skutkuje zmniejszonym uczuciem głodu.

Powrót do aktywności po wykonanej resekcji żołądka może trwać nawet kilka tygodni. Pacjenci powinni zdawać sobie sprawę, że bezpośrednio po operacji mogą pojawić się nieprzyjemne dolegliwości w obrębie jamy brzusznej. Wielu pacjentów uskarża się na bóle jamy brzusznej, z tego powodu czasami konieczne jest zastosowanie środków o działaniu przeciwbólowym.

Wycięcie żołądka – co dalej

Przez pierwsze 14-21 dni od wykonania zabiegu pacjent musi przestrzegać specjalnej diety płynnej. Dopiero po upłynięciu określonego czasu można wrócić do „normalnego” żywienia. Efekty rękawowej resekcji żołądka są niezwykle spektakularne. Największy spadek kilogramów można zaobserwować w pierwszych 6-8 miesiącach po wykonanej resekcji rękawowej żołądka.