Trwa ładowanie...

Rentgen – badanie RTG, wskazania i przeciwwskazania

Rentgen to jednostka dawki promieniowania jonizującego, aparat emitujący promieniowanie rentgenowskie, a także wynik badania radiologicznego, czyli zdjęcie RT. To również potoczne określenie technik i urządzeń, które wykorzystują promieniowanie rentgenowskie. Co warto o nim wiedzieć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

spis treści

1. Co to jest rentgen?

Rentgen jest pojęciem, które najczęściej odnosi się do prześwietlenia. To szybkie, proste i nieinwazyjne badanie radiologiczne i jedna z najbardziej popularnych technik obrazowania wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie. To podstawowa metoda wykorzystywana w diagnostyce wielu schorzeń. Badanie rentgenowskie polega na krótkotrwałym napromieniowaniu ciała promieniami rentgenowskimi. To rodzaj promieniowania jonizującego. Przeprowadza się je w celu zobrazowania zmian i nieprawidłowości wewnątrz organizmu. Zdjęcie RTG przedstawia precyzyjny obraz narządów wewnętrznych prześwietlanego obszaru ciała.

Podstawą otrzymania wyniku, czyli zdjęcia RTG, jest zróżnicowana zdolność tkanek do pochłaniania promieniowania (widoczna jest w postaci różnych odcieni szarości). I tak kości, z uwagi na wysoką zawartość wapnia, absorbują dużą ilość promieniowania. Na zdjęciu jawią się jako niezaczernione, jasne miejsca. Dokładnie odwrotnie zostają zobrazowane tkanki miękkie. Czasem w celu lepszego zobrazowania ewentualnych patologii podaje się środek cieniujący, czyli kontrast.

Musisz to wiedzieć

2. Wskazania do rentgena

Badanie rentgenowskie ma szerokie zastosowanie. Pozwala na wykrycie różnych nieprawidłowości i zmian: zapalnych, pourazowych, zwyrodnieniowych, jak również nowotworowych w wielu różnych narządach. Na podstawie wykonanego prześwietlenia możliwe jest postawienie diagnozy bądź wykluczenie choroby.

Wskazania do wykonania badania RTG są różne i liczne. To na przykład:

  • rentgen zęba (rentgen pantomograficzny, cefalometryczny lub punktowy) to badanie kluczowe, wykonywane podczas leczenia kanałowego czy ortodontycznego, przed ekstrakcją zęba, przy diagnozowaniu próchnicy oraz stanów zapalnych zębów,
  • rentgen kręgosłupa wykonuje się przy podejrzeniu zmian zwyrodnieniowych, pourazowych, zapalnych, jak również w celu oceny wad postawy. RTG kręgosłupa (szyjnego, lędźwiowo-krzyżowego) wykonuje się zwykle w przypadku nasilonych dolegliwościach bólowych,
  • rentgen klatki piersiowej. Rentgen płuc to podstawowe badanie diagnostyczne w pulmonologii. Wykonuje się przy podejrzeniu zapalenia płuc, odmy, płynu w opłucnej, gruźlicy czy zmian nowotworowych,
  • RTG jamy brzusznej wykonuje się w przypadku ostrych dolegliwości bólowych, przy podejrzeniu perforacji, niedrożności oraz stanów zapalnych,
  • rentgen zatok. W celach diagnostycznych zwykle wykonuje się kilka zdjęć pod różnymi kątami. Dzięki temu możliwe jest zobrazowanie zatok położonych w różnych rejonach twarzoczaszki. To projekcja Watersa (inaczej: potyliczno-bródkowa), projekcja Caldwella (inaczej: potyliczno-czołowa), projekcja podstawy czaszki czy projekcja boczna,
  • rentgen kolana. Badanie jest wykonywane w przypadku podejrzenia uszkodzenia stawu kolanowego, jak również przy nieokreślonych bólach zogniskowanych w jego obrębie.

3. Przeciwwskazania i środki ostrożności

RTG wykonuje się wyłącznie z polecenia lekarza wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to konieczne. Ponieważ żadna dawka promieniowania rentgenowskiego nie jest obojętna dla zdrowia, przeciwwskazany jest rentgen w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, z uwagi na ryzyko uszkodzenia płodu. W przypadku wysokiej konieczności stosuje się specjalne środki ostrożności. Na wszelki wypadek kobiety w wieku rozrodczym powinny poddawać się RTG w pierwszej połowie cyklu.

Ponieważ u dzieci i młodzieży działanie szkodliwego promieniowania jest o wiele większe niż u dorosłych, w ich przypadku badanie RTG jest wykonywane jedynie w sytuacjach, kiedy jest to absolutnie konieczne. Należy pamiętać, że szczególnie niebezpieczna może być częsta ekspozycja na promieniowanie. Badanie powinno być zlecane przez lekarza jedynie w uzasadnionych przypadkach. Zabronione jest RTG bez skierowania. Co istotne skierowanie na RTG, zarówno w ramach NFZ jak i odpłatne, nie posiada ściśle określonej liczby dni, po których ustaje jego ważność.

Przygotowania i przebieg badania RTG

Badanie RTG zwykle nie wymaga specjalnego przygotowania. Zazwyczaj wystarczy wyłącznie zdjęcie ozdób: kolczyków, spinek, łańcuszków czy pasów zawierających elementy metalowe. Wyjątkiem jest diagnostyka przewodu pokarmowego oraz odcinka lędźwiowo-krzyżowego. W przypadku rentgena jamy brzusznej oraz prześwietlenia kręgosłupa lędźwiowego należy być na czczo, zadbać o dietę lekkostrawną. Dobę przed badaniem należy również zażyć preparat przeczyszczający. Badanie RTG jest bezbolesne i trwa zwykle kilka minut. Po zakończonym rentgenie pacjent otrzymuje zdjęcie lub jego zapis na płycie. W późniejszym terminie dołącza się do niego opis diagnostyczny.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.