RLS to nie tylko mrowienie w nogach. Jak leczyć zespół niespokojnych nóg?
Zespół niespokojnych nóg (RLS) to schorzenie, które potrafi całkowicie zepsuć noc: w nogach pojawia się przymus poruszania, mrowienie, "ciągnięcie", a sen co chwilę jest przerywany. Coraz lepiej wiadomo, że u wielu chorych w centrum problemu leży niedobór żelaza, zwłaszcza w mózgu.
W tym artykule:
Objawy RLS
Zespół niespokojnych nóg (RLS) objawia się silnym przymusem poruszania nogami, zwłaszcza podczas siedzenia, leżenia i przed snem. Chorzy opisują trudne do nazwania, bardzo nieprzyjemne doznania: mrowienie, kłucia, pieczenie, swędzenie, drętwienie czy uczucie ciężkości i niepokoju głęboko w łydkach. Dolegliwości wyraźnie nasilają się wieczorem i w nocy, osiągając szczyt między północą a wczesnym rankiem, a ustępują po poruszeniu nogami lub chodzeniu. Często towarzyszą im okresowe, mimowolne ruchy kończyn w czasie snu, które mogą wybudzać pacjenta i prowadzić do przewlekłego niewyspania.
Metody leczenia
Przez lata podstawą leczenia były leki działające na układ dopaminowy. Dawały szybką poprawę, ale wiązały się z dużym ryzykiem tzw. augmentacji – u około 20 proc. chorych po pewnym czasie objawy nasilały się, zaczynały pojawiać się wcześniej w ciągu dnia i obejmować inne części ciała. Z tego powodu nowe wytyczne Amerykańskiego Stowarzyszenia Medycyny Snu (AASM) przestały rekomendować je jako leki pierwszego wyboru.
Współczesne podejście do leczenia RLS opiera się przede wszystkim na wyrównaniu niedoboru żelaza – w formie tabletek lub wlewów dożylnych, w zależności od wyników badań – oraz na stosowaniu leków z grupy alfa-2-delta ligandów, m.in. gabapentyny i pregabaliny. Jeśli mimo takiej terapii dolegliwości nadal są bardzo nasilone, lekarz może rozważyć włączenie leków opioidowych, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach i przy ścisłej, regularnej kontroli.
Nawyki, które ratują jelita
Gdy objawy są łagodne, pierwszym krokiem są zwykle metody niefarmakologiczne. Lekarze zalecają odstawienie lub wyraźne ograniczenie alkoholu i kawy, unikanie późnych, ciężkich posiłków, wprowadzenie stałych godzin snu oraz prostych ćwiczeń relaksacyjnych przed pójściem do łóżka – rozciągania, ciepłej kąpieli, technik oddechowych. U części osób już takie zmiany potrafią zmniejszyć dolegliwości, u innych stanowią ważne uzupełnienie leczenia farmakologicznego.
Źródło: "Treatment of restless legs syndrome and periodic limb movement disorder: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline" w: "Journal of Clinical Sleep Medicine"
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
