Schizofrenia katatoniczna

Schizofrenia należy do grupy zaburzeń psychotycznych. Nie ma jednak jednorodnej postaci schizofrenii. Wyróżnia się wiele rodzajów zaburzeń schizofrenicznych, np. schizofrenię paranoidalną, schizofrenię hebefreniczną, schizofrenię rezydualną albo schizofrenię katatoniczną. Schizofrenia katatoniczna jako oddzielna jednostka chorobowa została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem F20.2. Objawy katatoniczne mogą przybrać charakter albo akinetyczny, albo hiperkinetyczny. Na czym polega katatonia i jak objawia się schizofrenia katatoniczna?

Polecane wideo:

Co to jest katatonia?

Termin „katatonii” odnosi się do zaburzeń w zakresie aktywności ruchowej. Cechą szczególną schizofrenii katatonicznej jest specyficzna motoryka, która przybiera postać bądź niezwykle pobudzonej, bądź uderzająco nieruchomej, przy czym oba te stany czasami występują naprzemiennie. Schizofrenia katatoniczna pojawia się nagle. W przypadku pobudzenia jednostka wydaje się niezwykle podniecona, wręcz dzika, energicznie przeciwstawia się wszelkim próbom uspokojenia jej. Uczucia są nieadekwatne, zaś pobudzeniu towarzyszą często zaskakująca energia i wytrzymałość, ustępujące jedynie pod wpływem silnych środków uspokajających.

Inna cecha tego rodzaju schizofrenii to stany osłupienia (stupor katatoniczny) i znieruchomienia. Osoby mogą być całkowicie nieruchome, przyjmując przy tym niewygodne pozycje i utrzymując je przez długie godziny. Jeśli ktokolwiek je poruszy, zamierają w nowej pozycji. Charakterystyczna jest także pewna statuetkowa, „woskowata” elastyczność. Po wyjściu ze stanu stuporu pacjenci relacjonują czasami doświadczenia halucynacji i urojeń, które koncentrują się wokół śmierci i destrukcji, a zawarte w nich ostrzeżenia przed poruszeniem się zmuszają niejako chorych do pozostania w stanie katatonii.

Rodzaje schizofrenii katatonicznej

Wyróżnia się dwie podstawowe postacie schizofrenii katatonicznej – hipokinetyczną i hiperkinetyczną. Tabela niżej prezentuje podstawowe objawy schizofreniczne dla tych dwóch rodzajów zaburzeń.

HIPOKINETYCZNA SCHIZOFRENIA KATATONICZNA HIPERKINETYCZNA SCHIZOFRENIA KATATONICZNA
powolne wykonywanie czynności; bezruch, sztywność katatoniczna – pozostawanie w jednej pozycji i opór przed zmianą ułożenia ciała; otamowanie myślenia, wolne odpowiadanie na pytania, cicha mowa, echolalia, echopraksja, echomimia; mutyzm – uporczywe milczenie; negatywizm czynny i bierny – pozbawiony uzasadnienia opór przed wypełnianiem poleceń lub reakcje przeciwne do sugestii;stan kataleptyczny, sztywność woskowata – pozostawanie w pozycji uformowanej przez inną osobę; osłupienie katatoniczne, akinezje;przymglenie świadomości szybkie wykonywanie czynności; pobudzenie katatoniczne – bezcelowa aktywność ruchowa; agresja, nadpobudliwość, krzyki, skoki, śpiewy, niszczenie mienia, zdzieranie z siebie ubrania, eksplozje energii; stereotypie ruchowe; perseweracje słowne, neologizmy; werbigeracje, echokineza; automatyczne wykonywanie poleceń; impulsywność, gwałtowne reakcje ruchowe

Schizofrenia katatoniczna na tle innych typów schizofrenii jest bardzo podatna na leczenie, a objawy ulegają szybkiej remisji. Czasami chory wymaga natychmiastowej opieki i interwencji medycznej ze względu na odmowę przyjmowania pokarmów, agresję i czynny opór. Niektórzy pacjenci zanieczyszczają się. Schizofrenia to najbardziej zagadkowe zaburzenie psychiczne, wokół którego narosło wiele nieprawdziwych mitów, np. że chorzy to potępieńcy, opętani, pomyleńcy, maniacy, wywrotowcy, ludzie nieprzewidywalni i niebezpieczni. Tymczasem wydaje się, że stereotypy i nieprawdziwe przekonania na temat „opętanych maniaków” stanowią raczej odzwierciedlenie lęku i ignorancji ludzi, którzy nie rozumieją i nie chcą zrozumieć prawdziwej natury schizofrenika.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.

Schizofrenia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie
Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Przyczyny schizofrenii

, nawet gdy wydaje się, że objawy są pod kontrolą. Źródła zachorowania na schizofrenię Przyczyny schizofrenii są wciąż obiektem wielu badań. Naukowcy (...) przyczyny schizofrenii Wśród...

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Właściciele kotów bardziej narażeni na choroby psychiczne

Właściciele kotów bardziej narażeni na choroby psychiczne

Nowe badania wykazały, że istnieje silny związek między posiadaniem kota a ryzykiem zachorowania na schizofrenię. Osoby, które posiadają koty (...) Psychiatrica Scandinavica". Ich wyniki wskazują, że wśród osób zarażonych pierwotniakiem...

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Schizofrenia rezydualna

Schizofrenia rezydualna została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F20.5. Inaczej ten typ zaburzeń (...) schizofrenicznych określa się jako schizofrenię przewlekłą niezróżnicowaną...

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Schizofrenia paranoidalna - objawy, urojenia a schizofrenia

Schizofrenia paranoidalna - objawy, urojenia a schizofrenia

. W przebiegu schizofrenii paranoidalnej dominują omamy i urojenia. Schizofrenia paranoidalna została ujęta jako odrębna jednostka nozologiczna (...) i omamów u chorego. Przeważają omamy słuchowe, rzadziej...

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Zaburzenia tożsamości

Zaburzenia tożsamości

Schizofrenia jest ciężkim zaburzeniem psychicznym, związanym z błędnym postrzeganiem rzeczywistości. Choroba ta jest kojarzona z omamami słuchowymi oraz irracjonalnymi zachowaniami.

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Objawy schizofrenii - symptomy, mity, życie z chorobą

Objawy schizofrenii - symptomy, mity, życie z chorobą

. W ich przypadku pierwsze objawy schizofrenii występują najczęściej w wieku dwudziestu kilku lat lub bezpośrednio po ukończeniu 30. roku życia. Przyczyny (...) Schizofrenia jest poważnym schorzeniem...

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Zespół urojeniowy

należy różnicować z osobowością paranoiczną, ze schizofrenią (szczególnie paranoidalną) oraz zespołem paranoidalno-depresyjnym, w przebiegu którego oprócz (...) schizofrenicznymi. I dużo w tym racji, bowiem zaburzenia...

Schizofrenia – przyczyny, przebieg, leczenie

Leczenie schizofrenii

Do połowy lat 50. leczenie schizofrenii polegało głównie na izolacji chorych od otoczenia. Pacjentów schizofrenicznych przetrzymywano na oddziałach (...) wpływu neuroleptyków. Interwencje społeczne i leczenie...