Schizofrenia katatoniczna

Schizofrenia należy do grupy zaburzeń psychotycznych. Nie ma jednak jednorodnej postaci schizofrenii. Wyróżnia się wiele rodzajów zaburzeń schizofrenicznych, np. schizofrenię paranoidalną, schizofrenię hebefreniczną, schizofrenię rezydualną albo schizofrenię katatoniczną. Schizofrenia katatoniczna jako oddzielna jednostka chorobowa została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem F20.2. Objawy katatoniczne mogą przybrać charakter albo akinetyczny, albo hiperkinetyczny. Na czym polega katatonia i jak objawia się schizofrenia katatoniczna?

1. Co to jest katatonia?

Termin „katatonii” odnosi się do zaburzeń w zakresie aktywności ruchowej. Cechą szczególną schizofrenii katatonicznej jest specyficzna motoryka, która przybiera postać bądź niezwykle pobudzonej, bądź uderzająco nieruchomej, przy czym oba te stany czasami występują naprzemiennie. Schizofrenia katatoniczna pojawia się nagle. W przypadku pobudzenia jednostka wydaje się niezwykle podniecona, wręcz dzika, energicznie przeciwstawia się wszelkim próbom uspokojenia jej. Uczucia są nieadekwatne, zaś pobudzeniu towarzyszą często zaskakująca energia i wytrzymałość, ustępujące jedynie pod wpływem silnych środków uspokajających.

Inna cecha tego rodzaju schizofrenii to stany osłupienia (stupor katatoniczny) i znieruchomienia. Osoby mogą być całkowicie nieruchome, przyjmując przy tym niewygodne pozycje i utrzymując je przez długie godziny. Jeśli ktokolwiek je poruszy, zamierają w nowej pozycji. Charakterystyczna jest także pewna statuetkowa, „woskowata” elastyczność. Po wyjściu ze stanu stuporu pacjenci relacjonują czasami doświadczenia halucynacji i urojeń, które koncentrują się wokół śmierci i destrukcji, a zawarte w nich ostrzeżenia przed poruszeniem się zmuszają niejako chorych do pozostania w stanie katatonii.

Polecane wideo:

2. Rodzaje schizofrenii katatonicznej

Wyróżnia się dwie podstawowe postacie schizofrenii katatonicznej – hipokinetyczną i hiperkinetyczną. Tabela niżej prezentuje podstawowe objawy schizofreniczne dla tych dwóch rodzajów zaburzeń.

HIPOKINETYCZNA SCHIZOFRENIA KATATONICZNA HIPERKINETYCZNA SCHIZOFRENIA KATATONICZNA
powolne wykonywanie czynności;
bezruch, sztywność katatoniczna – pozostawanie w jednej pozycji i opór przed zmianą ułożenia ciała;
otamowanie myślenia, wolne odpowiadanie na pytania, cicha mowa, echolalia, echopraksja, echomimia;
mutyzm – uporczywe milczenie;
negatywizm czynny i bierny – pozbawiony uzasadnienia opór przed wypełnianiem poleceń lub reakcje przeciwne do sugestii;
stan kataleptyczny, sztywność woskowata – pozostawanie w pozycji uformowanej przez inną osobę;
osłupienie katatoniczne, akinezje;
przymglenie świadomości
szybkie wykonywanie czynności;
pobudzenie katatoniczne – bezcelowa aktywność ruchowa;
agresja, nadpobudliwość, krzyki, skoki, śpiewy, niszczenie mienia, zdzieranie z siebie ubrania, eksplozje energii;
stereotypie ruchowe;
perseweracje słowne, neologizmy;
werbigeracje, echokineza;
automatyczne wykonywanie poleceń;
impulsywność, gwałtowne reakcje ruchowe

Schizofrenia katatoniczna na tle innych typów schizofrenii jest bardzo podatna na leczenie, a objawy ulegają szybkiej remisji. Czasami chory wymaga natychmiastowej opieki i interwencji medycznej ze względu na odmowę przyjmowania pokarmów, agresję i czynny opór. Niektórzy pacjenci zanieczyszczają się. Schizofrenia to najbardziej zagadkowe zaburzenie psychiczne, wokół którego narosło wiele nieprawdziwych mitów, np. że chorzy to potępieńcy, opętani, pomyleńcy, maniacy, wywrotowcy, ludzie nieprzewidywalni i niebezpieczni. Tymczasem wydaje się, że stereotypy i nieprawdziwe przekonania na temat „opętanych maniaków” stanowią raczej odzwierciedlenie lęku i ignorancji ludzi, którzy nie rozumieją i nie chcą zrozumieć prawdziwej natury schizofrenika.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.

Schizofrenia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Schizofrenia
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Schizofrenia
Schizofrenia

Schizofrenia paranoidalna

Schizofrenia paranoidalna

Schizofrenia paranoidalna to postać schizofrenii, z którą przeciętny człowiek utożsamia sobie obraz osoby cierpiącej na zaburzenia (...) schizofreniczne. W przebiegu choroby dominują omamy i urojenia. Schizofrenia...

Schizofrenia

Schizofrenia rezydualna

Schizofrenia rezydualna została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F20.5. Inaczej ten typ zaburzeń (...) schizofrenicznych określa się jako schizofrenię przewlekłą niezróżnicowaną...

Schizofrenia

Przyczyny schizofrenii

jeszcze zależą zaburzenia schizofreniczne i kto jest najbardziej narażony na chorobę? Epidemiologia schizofrenii Według (...) statystyk, schizofrenia jest chorobą psychiczną, na którą cierpi...

Schizofrenia

Fakty o zdrowiu - Olej z ryb może zapobiegać schizofrenii?

Fakty o zdrowiu - Olej z ryb może zapobiegać schizofrenii?

z tłuszczów ryb zmniejsza o jedną czwartą liczbę zaburzeń psychicznych, m.in. schizofrenii. Tłuszcze zawierają kwasy omega-3, które odgrywają znaczącą (...) rolę w transmisji neuroprzekaźników w mózgu. Schizofrenia...

Schizofrenia

Objawy schizofrenii

Objawy schizofrenii

Schizofrenia jest poważnym schorzeniem psychicznym, które w pewien sposób zamyka człowieka na świat. Osoba, która cierpi na nią, często czuje (...) dla zwykłego człowieka. Często bywają mylone z negatywnymi skutkami dojrzewania (pierwsze...

Schizofrenia

Zespół urojeniowy

schizofrenicznymi. I dużo w tym racji, bowiem zaburzenia treści myślenia to jeden z głównych objawów pozytywnych schizofrenii. Zaburzenia urojeniowe (...) się najczęściej jako objaw wytwórczy w obrazie klinicznym schizofrenii....

Schizofrenia

Leczenie schizofrenii

Do połowy lat 50. leczenie schizofrenii polegało głównie na izolacji chorych od otoczenia. Pacjentów schizofrenicznych przetrzymywano na oddziałach (...) się z uroków każdego dnia. Spis treści Farmakoterapia...

Schizofrenia

Zdrowe kwasy tłuszczowe chronią przed objawami schizofrenii

Zdrowe kwasy tłuszczowe chronią przed objawami schizofrenii

oddziaływania na zdrowie fizyczne, dieta bogata w kwasy tłuszczowe korzystnie wpływa też na zdrowie psychiczne i zapobiega występowaniu objawów schizofrenii (...) kwasów Omega-3 na zdrowie młodych ludzi, u których udowodniono wysokie...

Schizofrenia

Zaburzenia tożsamości

Zaburzenia tożsamości

Schizofrenia jest ciężkim zaburzeniem psychicznym, związanym z błędnym postrzeganiem rzeczywistości. Choroba ta jest kojarzona z omamami słuchowymi oraz irracjonalnymi zachowaniami.

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby