Scyntygrafia dróg żółciowych - przygotowanie do zabiegu, wskazania, skutki uboczne

By wykonać scyntygrafię dróg żółciowych należy podać dożylnie radioaktywną substancję, która trafia do wątroby i żółci, którą narząd wydziela. Substancja rozprzestrzenia się wszędzie tam, gdzie dociera żółć – do dróg żółciowych, pęcherzyka żółciowego, jelit. Następnie nad brzuchem pacjenta umieszcza się urządzenie badające radioaktywność i uzyskuje się „obraz” wątroby, dróg żółciowych, pęcherzyka – miejsca, gdzie dotarła wstrzyknięta substancja wraz z żółcią. Badanie to trwa przynajmniej dwie godziny.

Jeśli wstrzyknięta substancja nie zostanie wykryta w wątrobie, oznaczać to może, że jakaś choroba jest z nią związana. Jeśli pojawi się w wątrobie, a nie przechodzi do dróg żółciowych, oznaczać całkowite zablokowanie dróg wyprowadzających żółć z wątroby. Jeśli substancja zostanie wykryta w jelitach, a nie ma jej w pęcherzyku, najprawdopodobniej pojawiły się kamienie lub guzy, które blokują przejście. Jeśli zaś substancja pojawia się poza badanymi narządami, najprawdopodobniej gdzieś jest przeciek.

To badanie wykonuje się, gdy inne badania względem pęcherzyka żółciowego nic nie wykazują. Może być w nim użyty także hormon, cholecystokinina, który wydzielany jest po posiłku. Powoduje to wydzielanie żółci przez pęcherzyk. Jeśli ilość żółci jest mniejsza, może to sugerować chorobę narządu. Pęcherzyk żółciowy może nie być widoczny z powodu jakiejś choroby. Jednakże nie zawsze brak jego widoczności oznacza, że przyczyną dolegliwości pacjenta jest jego zablokowanie. Gdy wprowadzony zostanie cholecystokinina, u zdrowych osób obserwuje się czasem zmniejszone wydzielanie żółci. Nie zawsze oznacza to chorobę. Poza tym scyntygrafia nie przyniesie dobrych wyników jeśli poziom bilirubiny jest wyższy niż 15-20 mg%.

Scyntygrafia dróg żółciowych może powodować kilka efektów ubocznych. Rzadko występują reakcje na podawane substancje. Dawka promieniowania radioaktywnego jest niska, a substancja radioaktywna usuwana jest wraz z kałem.

Inne metody badania pęcherzyka żółciowego to USG lub tomografia komputerowa, a także nowsze – rezonans magnetyczny i endoskopowe USG. Cholangiografia, zarówno przez skórę lub endoskopowo, to procedura radiologiczna, w której barwnik jest wprowadzany do pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, a następnie wykonywane są zdjęcia rentgenowskie.

Źródła

1. Cholescyntygrafia
2. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
3. Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
4. Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9