Skręcenie stawu - przyczyny i leczenie

Uszkodzenie stawu następuje zazwyczaj w wyniku niewłaściwego postawienia nogi na podłożu, wskutek upadku czy podczas wypadków komunikacyjnych. Uraz stawu skokowego bądź kolanowego objawia się silnym bólem uniemożliwiającym ruch, powstaje obrzęk oraz krwiak.

Skręcenie stawu można podzielić na:

• skręcenia lekkie, charakteryzujące się minimalnym krwiakiem i obrzękiem okolicy stawu, brakiem ruchów patologicznych i niewielkiego stopnia upośledzeniem czynności stawu;
• skręcenia średnie – objawy bardziej nasilone niż w skręceniu lekkim, występują niewielkiego stopnia ruchy patologiczne;
• skręcenia ciężkie – silny ból i obrzęk, duża niestabilność stawu.

Uszkodzenia stawów częściej występują u osób otyłych. Urazom sprzyjają poza tym takie czynniki, jak: słaba kondycja fizyczna, noszenie niewłaściwego obuwia (np. szpilki), wypadki, jazda na łyżwach lub deskorolce, uprawianie sportów kontaktowych. Na stawy niekorzystnie wpływają zbyt intensywne treningi sportowe.

Urazy stawu skokowego, zwane potocznie „skręceniem kostek”, dotykają głównie ludzi młodych, zwłaszcza tych, którzy uprawiają sport. Lekkoatleci czy piłkarze bardzo często narzekają na tego rodzaju urazy. Do skręceń stawów dochodzi bardzo często u osób, które pragną z dnia na dzień poprawić swoją kondycję. Niewłaściwie dobrany trening może doprowadzić u nich do zbytniego obciążenia stawu, a w konsekwencji do jego skręcenia.

Wszelkie urazy w obrębie stawu mogą przyczynić się do rozwoju zmian zwyrodnieniowych, prowadzą do osłabienia stawu, przez co jest on narażony na kolejne skręcenia.

W lekkich urazach stosuje się okłady wysychające, okłady z lodu, bandaż elastyczny. Przy skręceniach średnich i ciężkich – unieruchomienie w gipsie. Czas unieruchomienia skręconego stawu wynosi zazwyczaj 3 tygodnie. W tym czasie więzadła stawowe powinny ulec wygojeniu. W przypadku poważnego urazu stawu oraz gdy dodatkowo doszło do złamania kości, stosuje się leczenie operacyjne. Nowoczesną metodą leczenia urazów stawu kolanowego jest artroskopia. Zabieg przeprowadza się bez otwierania stawu. Metoda ta gwarantuje szybki powrót pacjenta do pełnej sprawności fizycznej. Już w dniu zabiegu chory może powrócić do domu.

Jeżeli doszło do poważnego uszkodzenia stawów, niezbędna jest rehabilitacja, która polega na wykonywaniu określonych ćwiczeń ruchowych. Rehabilitacja zazwyczaj trwa do 8 tygodni. Niektóre ciężkie urazy wymagają dłuższego leczenia.

Aby zapobiegać skręceniom stawów, należy uważnie kupować buty. Właściwy dobór obuwia jest szczególnie ważny, zwłaszcza u osób zajmujących się sportem (lekkoatletyką, grą w koszykówkę, siatkówkę czy piłkę nożną). Idealne buty powinny chronić staw skokowy, posiadać stabilizatory profilaktyczne lub wkładki zapobiegające przeciążeniom. Stawy można chronić przez stosowanie ochraniaczy i opasek. Ponadto wszelkie bóle stawu kolanowego i skokowego powinniśmy zgłaszać lekarzowi, by nie dopuścić do poważnych urazów. Warto także pamiętać, by przeprowadzać odpowiednią rozgrzewkę przed wysiłkiem sportowym. Ponadto, uprawiając jakąkolwiek dyscyplinę sportową powinniśmy pamiętać, by wysiłek zwiększać stopniowo.

Źródła

1. Rola rehabilitacji w leczeniu pacjentów po urazach narządu ruchu
2. Kusz D. Kompendium traumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3766-1
3. Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9
4. Marczyński W. (red.), Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-94-7