Przejdź na WP

Stwardnienie zanikowe boczne – objawy, przyczyny, leczenie

Z roku na rok obserwujemy coraz większy rozwój medycyny. Lekarze z całego świata spędzają niekiedy całe lata na wynalezieniu leków i szczepionek na choroby, które mogą dotknąć każdego z nas. Jednak pomimo tego oraz wciąż pędzącego rozwoju technologicznego są choroby, które choć znane od dziesięcioleci nadal skrywają przed nami wiele tajemnic. Jedną z nich jest stwardnienie zanikowe boczne, na które cierpi już nawet 350 tysięcy osób na całym świecie. Szacuje się, że aż połowa z nich umiera w ciągu 3 lat od postawienia diagnozy.

Zobacz film: "Epidemia chorób mózgu? Co trzeci Polak zagrożony"

spis treści

1. Stwardnienie zanikowe boczne - objawy

Stwardnienie zanikowe boczne, znane także jako SLA lub ALS, to choroba neurologiczna, która jest nam szerzej znana dzięki chorującemu na nią wybitnemu astrofizykowi Stephenowi Hawkingowi. Stwardnienie zanikowe boczne to choroba, która prowadzi do uszkodzeń dolnego i górnego neuronu ruchowego. Zdrowe neurony ruchowe odpowiadają za przekazywanie z mózgu do mięśni informacji dotyczących wykonywanego ruchu. U neuronów uszkodzonych ta funkcja jest zaburzona, przez co stwardnienie zanikowe boczne z czasem prowadzi do zaniku mięśni i paraliżu całego ciała.

Pierwsze objawy stwardnienia zanikowego bocznego są niecharakterystyczne i wyglądają inaczej u każdego pacjenta. Najczęściej jednak najpierw pojawia się osłabienie dłoni, która nie jest w stanie utrzymać żadnego przedmiotu. Później trudności pojawiają się w drugiej ręce, ale chory doświadcza też pierwszych problemów z mówieniem, przełykaniem oraz mimiką twarzy. Chociaż wraz z rozwojem choroby ciało zaczyna odmawiać posłuszeństwa, to umysł chorego pozostaje bez zmian w takiej samej formie.

Kilka dziwnych ćwiczeń mózgu, dzięki którym wspomożesz pracę mózgu
Kilka dziwnych ćwiczeń mózgu, dzięki którym wspomożesz pracę mózgu [9 zdjęć]

Naukowcy dowodzą, że nowe zadania zwiększają aktywność szeregu oddalonych od siebie regionów mózgu. Aktywność...

zobacz galerię

2. Stwardnienie zanikowe boczne - przyczyny

Stwardnienie zanikowe boczne jest wciąż wielką tajemnicą dla lekarzy z całego świata. Za główną przyczynę stwardnienia zanikowego bocznego naukowcy z Northwestern University Feinberg School of Medicine uznali ostatnio zaburzenie systemu recyklingu białek w neuronach. Wiedza na temat tego jak stwardnienie zanikowe boczne wpływana syntezę białek jest jeszcze jednak niewystarczająca, aby móc jednoznacznie mówić o bezpośrednich przyczynach choroby.

Szacuje się, że w 5–10% przypadków stwardnienie zanikowe boczne powstaje w wyniku uwarunkowań genetycznych. W grupie osób, w której stwardnienie zanikowe boczne występuje dziedzicznie, za główną jego przyczynę uznaje się mutację genu SOD-1, który w w naszym układzie nerwowym pełni bardzo istotną rolę oczyszczania tkanki nerwowej ze szkodliwych substancji. W wyniku zaburzenia jego pracy dochodzi do zatruwania komórek nerwowych, a w końcu do ich śmierci.

Do tej pory naukowcy poznali ponad 100 różnych rodzajów mutacji genu SOD-1. To, jaki rodzaj mutacji zostanie wykryty u pacjenta chorującego na dziedziczne stwardnienie zanikowe boczne, będzie wpływać na wiek zachorowania, przebieg choroby i długość przeżycia.

Według niektórych badaczy za przyczynę stwardnienia zanikowego bocznego powinno uznawać się powstałą w organizmie chorego infekcję wirusową. Tezę tę opierają w większości na badaniach przeprowadzonych po śmierci pacjenta chorego na stwardnienie zanikowe boczne, które potwierdziły obecność w jego organizmie neuronofagii. Potwierdzeniem może być też fakt rozwoju stanu zapalnego w organizmie chorego na stwardnienie zanikowe boczne. Według naukowców stan zapalny miałby być reakcją chorego organizmu na obecność infekcji wirusowej.

Bardziej prawdopodobną przyczyną ALS jest powstawanie zmian w mózgu spowodowanych wiekiem chorego. Może o tym świadczyć wiek chorych na stwardnienie zanikowe boczne – najczęściej zapadają na stwardnienie zanikowe boczne osoby w wieku 60–70 lat. Do zmian wywoływanych przez stwardnienie zanikowe boczne zalicza się upośledzenie w usuwaniu wolnych rodników, zaburzenie procesu naprawy DNA czy usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

3. Stwardnienie zanikowe boczne - leczenie

Aby właściwie zdiagnozować stwardnienie zanikowe boczne neurolog wykonuje szereg badań, które mają potwierdzić zaburzenia ze strony neuronów ruchowych oraz rozwój charakterystycznych dla stwardnienia zanikowego bocznego objawów. Przede wszystkim przeprowadza się z pacjentem wywiad oraz wykonuje się podstawowe badania neurologiczne. W dalszej kolejności lekarz zleca rezonans magnetyczny, badania elektrofizjologiczne, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, a w razie konieczności badania genetyczne.

Stwardnienie zanikowe boczne – objawy, przyczyny, leczenie
Stwardnienie zanikowe boczne – objawy, przyczyny, leczenie (Ilustracja / Shutterstock)

Niestety do tej pory nie odkryto skutecznej metody leczenia SLA. Terapia stwardnienia zanikowego bocznego opiera się więc jedynie na leczeniu objawowym. Lekarz zazwyczaj zleca prowadzenie rehabilitacji mającej na celu pomoc w zachowaniu funkcji mięśni. Leczenie ma także za zadanie zapobieżenie sztywności stawów. Aby temu przeciwdziałać zaleca się konkretne ćwiczenia w wodzie, pływanie, a także przyjmowanie leków, które mają zapobiec sztywności mięśni.

W przypadku problemów z mówieniem zaleca się korzystanie z pomocy logopedy. Warto też pamiętać o odpowiedniej diecie zwłaszcza, gdy chory ma problemy z połykaniem. Dieta powinna składać się ze zblendowanych, płynnych pokarmów.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy