substancje psychoaktywne

Agresywny pacjent pobił do krwi lekarkę ze szpitala w Częstochowie i nie był to jego pierwszy atak na personel tej lecznicy. Co zaskakujące, na badania przyszedł sam, choć miał być doprowadzony przez policję. - Wszystko działo się bardzo szybko, sytuacja była dramatyczna - mówi nam Beata Szafraniec, dyrektorka Miejskiego Szpitala Zespolonego w Częstochowie.

Rynek farmaceutyczny w coraz większym stopniu mierzy się z problemem leków sfałszowanych oraz nielegalnego obrotu produktami leczniczymi. Główny inspektor farmaceutyczny Łukasz Pietrzak w rozmowie z PAP wskazuje, że jest to obecnie "największe zagrożenie w całej Unii Europejskiej".

"Mężczyzna kręcił się w koło, jego skóra była blada, a źrenice zwężone. Na zadawane pytania odpowiadał nieskładnie i irracjonalnie" - relacjonują strażnicy miejscy po interwencji na warszawskim Targówku.

W Polsce zmienia się krajobraz używania substancji psychoaktywnych. Tak wynika z najnowszego badania PolDrugs 2025, opublikowanego w czasopiśmie naukowym "Frontiers in Psychiatry". To trzecia edycja ogólnopolskiego projektu, który analizuje zachowania użytkowników substancji poza systemem leczenia uzależnień, skupiając się na ich profilach demograficznych, wzorcach użycia i zagrożeniach dla zdrowia publicznego.

Trend NoLo, czyli zastępowanie wysokoprocentowych trunków tymi o niższej, bądź zerowej zawartości alkoholu rośnie w siłę. Szczególnie chętnie promuje go pokolenie Z. Ale czy to oznacza, że faktycznie pijemy mniej? - Dostępność, dopuszczalność, akceptacja społeczna – alkohol towarzyszy nam na każdym kroku - alarmuje prof. Andrzej M. Fal.

Lawinowo przybywa zatruć dopalaczami i innymi substancjami psychoaktywnymi. GIS alarmuje, że wzrost sięgnął już 40 proc., a po takie środki coraz częściej sięgają młodzi ludzie. - Są zagrożeniem dla życia i torują drogę do chorób psychicznych - ostrzega toksykolog dr n. med. Eryk Matuszkiewicz.

Główny Inspektor Sanitarny ostrzega przed nowymi substancjami psychoaktywnymi, które mogą doprowadzić do poważnego zatrucia, a nawet zgonu. Po zażyciu może dojść m.in. do zaburzenia rytmu serca, utraty przytomności i zatrzymania krążenia.

Brytyjska dziennikarka zdecydowała się na niecodzienny eksperyment i wzięła tabletkę gwałtu na wizji. Działanie pigułki było dla niej zaskakujące. Pierwsze objawy pojawiły się już po kilku minutach.

W Australii podjęto rewolucyjną decyzję – od 1 lipca psychiatrzy będą uprawnieni do przepisywania grzybów halucynogennych i tabletek ecstasy pacjentom zmagającym się z depresją i zespołem stresu pourazowego.

Uzależnienie od leków określa się inaczej mianem lekomanii. Dla lekomana najbliższym „przyjacielem” stają się tabletki, kapsułki i różnego rodzaju medykamenty. Kiedy przyjaciele, rodzina, znajomi i lekarze próbują uświadomić choremu siłę nałogu i niebezpieczeństwo wynikające z przedawkowania leków, odbiera on ich interwencje i sugestie jako zamach na jego autonomię i wolność. Przyjmując środki przeciwbólowe, człowiek jedynie „oszukuje” siebie, znosząc wrażenie bólu, a przecież ból to sygnał dla organizmu, że „coś jest nie tak”. Leki przeciwbólowe eliminują objaw, a nie przyczynę choroby. Bezmyślne faszerowanie się pastylkami, zamiast pomagać – szkodzi i stopniowo degraduje zdrowie człowieka.

Narkomania to problem społeczny. Mit, że narkomania dotyczy jedynie ludzi bezdomnych, mieszkających na dworcach, którym życie się nie ułożyło, to bzdura. Narkomania może dotknąć każdego, nie tylko tego, kto „wygląda” jak stereotypowy narkoman. Problem z narkotykami może mieć ktoś z naszego otoczenia, kogo w ogóle o to nie podejrzewamy, bo przecież ma dobrą pracę, wspaniałą rodzinę albo dobre oceny w szkole i wielu przyjaciół.

Uzależnienie od środków odurzających to według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 jednostka chorobowa. W kategoriach oznaczonych kodem od F10 do F19 zebrano zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem substancji psychoaktywnych. Jak objawia się uzależnienie od marihuany, heroiny albo amfetaminy? Co to są kannabinole? Czy palenie papierosów i codzienne picie kawy ma rzeczywiście destrukcyjny wpływ na organizm? Jak rozwija się nałóg? Co to są środki odurzające i jakie ich rodzaje można wyróżnić?

Ecstasy, nazywane potocznie ex, E, eska, drops, piguła, tabsy, UFO, love albo bleta, należy do grupy substancji halucynogennych i psychostymulujących. Ecstasy to pochodna amfetaminyi meskaliny. Narkotyk pojawił się na polskim rynku jako substytut LSD. Ecstasy bardzo szybko doczekało się opinii „bezpiecznego halucynogenu”.

Nowa moda w polskich szkołach Dopalacze stały się nowym utrapieniem rodziców. Temat został nagłośniony na skutek masowych zatruć po zażyciu tych niebezpiecznych substancji psychoaktywnych. Ofiarami są przede wszystkim młodzież oraz dzieci. Co należy wiedzieć na temat dopalaczy? Co zrobić, by uchronić dzieci przed kontaktem z nimi? Jak rozpoznać, że ktoś jest pod wpływem dopalaczy?

Kofeina została odkryta przez niemieckiego chemika na początku XIX wieku. Dokonał on analizy chemicznej wyciągu z kawy, a następnie wyizolował z ekstraktu kofeinę. Jest to substancja pochodzenia roślinnego, należy do grupy związków chemicznych zwanych alkaloidami purynowymi. Dla celów leczniczych jest otrzymywana syntetycznie (gł. z kwasu moczowego i mocznika) lub – rzadziej – naturalnie, poprzez sporządzanie wyciągów z kawy, herbaty, guarany, yerba mate lub orzeszków cola. Podgrzewanie (prażenie) surowców do temperatury ok. 1800 C powoduje utratę kofeiny. Największe ilości kofeiny znajdują się w nasionach kawy, liściach herbaty (występuje ona pod nazwą teiny), nasionach guarany, liściach ostrokrzewu paragwajskiego (Yerba mate), czy orzeszkach cola. W nieco mniejszych ilościach znajduje się ona w nasionach kakaowca.

Heroina albo inaczej diamorfina (acetylowa pochodna morfiny) należy do narkotyków twardych. Po raz pierwszy heroina została zsyntetyzowana przez brytyjskiego chemik Alder Wright w 1874 roku. Podobnie jak morfina, heroina wykazuje działanie przeciwbólowe, jednak w Polsce nie stosuje się heroiny w lecznictwie. Heroina ma właściwości silnie uzależniające. Nawet po pierwszym zażyciu heroiny może dojść do psychicznego uzależnienia od heroiny. Heroinizm to silnie degradujący człowieka nałóg. Uzależnienie od heroiny prowadzi, jak po równi pochyłej, w kierunku śmierci. Chory w wyniku uzależnienia od heroiny, nie mogąc opanować silnej psychicznej potrzeby ponownego zażycia heroiny, podporządkowuje całe swoje życie zdobywaniu i konsumowaniu narkotyku. Praktycznie żadnemu narkomanowi uzależnionemu od heroiny nie udało się przezwyciężyć nałogu. Heroina totalnie wyniszcza organizm, skazując na powolną śmierć.

Uzależnienie od dowolnej używki (alkoholu, narkotyków, hazardu) jest chorobą jak każda inna i uświadomienie sobie tego stanowi podstawę terapii. Dzięki temu możliwy jest aktywny udział pacjenta w terapii, co ułatwia znacznie jej prowadzenie. Motywy do walki z nałogiem bywają różne, ale ważne, by pomysł rozpoczęcia terapii wyszedł od samego uzależnionego. Według terapeutów, tylko wtedy leczenie uzależnienia ma szansę powodzenia, gdy pacjent przemyślał dogłębnie decyzję o jego rozpoczęciu.

Leki psychotropowe to preparaty, które posiadają zdolność do przekraczania tak zwanej bariery krew-mózg oraz wpływania na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Są stosowane głównie w psychiatrii, ale nie tylko. Co stanowi wskazanie do terapii? Jakie są rodzaje leków psychotropowych?

Morfina jest silnym lekiem przeciwbólowym z grupy opioidów, ale również narkotykiem, który może powodować uzależnienie. Substancja ta działa na receptory opioidowe w mózgu, zmniejszając percepcję bólu i wywołując efekty przeciwbólowe oraz działanie uspokajające. Możliwe jest podawanie morfiny podskórnie, do mięśnia, dożylnie, doodbytniczo. Kiedy podaje się morfinę pacjentom?

Narkotyki działają na mózg człowieka – silnie go pobudzają (amfetamina, metamfetamina, tabletki ecstasy), otępiają i uspokajają (opioidy), wywołują omamy (grzyby halucynogenne, LSD). Mimo podziału narkotyków na miękkie i twarde, nie można powiedzieć, że tylko twarde narkotyki są niebezpieczne, a narkotyki miękkie nie mają większego wpływu na organizm. Wszystkie rodzaje narkotyków prędzej czy później prowadzą do uzależnienia i w konsekwencji do wyniszczenia fizycznego i psychicznego.

Narkotyki są niezwykle szkodliwe. Uzależnienie to nie jedyny efekt uboczny stosowania narkotyków. Przy długotrwałym nadużywaniu są trucizną, która powoli niszczy cały organizm. Wpływają nie tylko na funkcjonowanie poszczególnych narządów, lecz także mogą zmieniać psychikę człowieka.

Narkotyki w ciąży to ogromne zagrożenia dla zdrowia rozwijającego się dziecka i jego matki. Może brzmi to dość banalnie, ale niestety narkomania wśród ciężarnych stanowi poważny problem. Narkotyki, nikotyna i alkohol to czynniki teratogenne, które mogą nieodwracalnie uszkadzać płód. Wraz z zażywaniem narkotyków w ciąży wzrasta ryzyko zachorowania na choroby przewlekłe, np. wirusowe zapalenie wątroby czy AIDS. Ponadto, ciąża może być powikłana – przedwczesny poród, poronienie, wady wrodzone dziecka, zbyt niska waga urodzeniowa, ryzyko uzależnienia u noworodka itp. Jakie skutki niesie ze sobą zażywanie narkotyków w ciąży? Jak pomóc kobietom, które są przyszłymi matkami i narkomankami jednocześnie?

LSD to dietylamid kwasu lizergowego, który znajduje się między innymi w grzybie buławinki czerwonej. Narkotyk należy do substancji halucynogennych. Wyciąg z buławinki czerwonej używali już Aztekowie. LSD w postaci stosowanej obecnie odkrył w 1938 roku Albert Hoffman, szwajcarski naukowiec. LSD należy do najbardziej popularnych halucynogenów. Potocznie określa się go jako kwas, listek, znaczki, kryształek, papierek lub trias. LSD najczęściej przybiera postać małych bibułek nasączonych kroplami płynu. Kwadratowe karteczki bardzo często są pokryte obrazkami związanymi z kulturą masową.

Mimo iż są nielegalne, narkotyki są stosunkowo łatwo dostępne. Niemal każdy nastolatek zna osobiście dealera lub wie, kto ze szkoły zajmuje się dystrybucją. Narkomania w szkole staje się powszechnym problemem. Coraz więcej młodych ludzi na własnej skórze przekonuje się, jak wygląda uzależnienie od narkotyków. Zaczyna się niewinnie, od palenia “zioła” lub połknięcia tabletki na imprezie. Jednak z czasem potrzeba przyjęcia kolejnej dawki staje się ważniejsza niż wszystko inne. Rodzina i szkoła przestają się liczyć.

Substancje psychoaktywne wyraźnie i bezpośrednio oddziałują na układ nerwowy człowieka, prowadząc do zmian w sferze emocjonalnej, poznawczej i behawioralnej. Działanie narkotyków zależy m.in. od rodzaju przyjętego środka, dawki, cech indywidualnych osoby, jak i innych substancji odurzających, z którymi miesza się narkotyki, np. alkoholu. Młodzi ludzie, pchani ciekawością i chęcią przeżycia niezapomnianych wrażeń po zażyciu narkotyków, zapominają o potencjalnym niebezpieczeństwie, a mianowicie degradacji ciała i umysłu. Jednym z najbardziej poważnych „powikłań” w wyniku przyjmowania substancji psychoaktywnych jest depresja po narkotykach.