Tego nie rób przed badaniami krwi. Zafałszujesz wyniki

Kofeina, zawarta w kawie, jest psychoaktywnym stymulantem, który blokuje receptory adenozynowe w mózgu. Dzięki temu zmniejsza uczucie zmęczenia i pobudza układ nerwowy. Dodatkowo podnosi ciśnienie krwi i zwiększa diurezę, czyli wydalanie wody i elektrolitów z organizmu. To właśnie te właściwości sprawiają, że tak chętnie sięgamy po kawę, zwłaszcza po nieprzespanej nocy.

Badania kliniczne wskazują, że spożycie kawy nie ma istotnego wpływu na wyniki morfologii krwi. Niewielkie różnice, jakie mogą się pojawić, są uznawane za statystycznie nieistotne. Mimo to specjaliści zalecają powstrzymanie się od picia kawy przed badaniem, aby wykluczyć jakiekolwiek czynniki mogące wpłynąć na wyniki.

Jeśli jednak planujesz badanie poziomu glukozy lub insuliny, zdecydowanie powinieneś unikać kofeiny. Kawa może podnosić stężenie glukozy we krwi oraz znacznie zwiększać poziom insuliny, zwłaszcza gdy jest spożyta na 30 minut do godziny przed badaniem. Aby uzyskać wiarygodne wyniki, warto przyjść na czczo i zrezygnować z porannej kawy.

Kofeina wpływa również na stężenie kortyzolu, znanego jako hormon stresu, zaburzając jego naturalny rytm dobowy. Może także zmieniać wyniki oznaczeń elektrolitów z powodu zwiększonej diurezy oraz wpływać na poziom TSH, hormonu regulującego pracę tarczycy. Efekty te są różne w zależności od indywidualnej wrażliwości na kofeinę, palenia tytoniu czy leczenia chorób tarczycy.

Większość badań krwi (np. morfologia, glukoza, lipidogram) w ogóle wymaga bycia na czczo - czyli bez jedzenia przez 8-12 godzin. Dotyczy to również napojów, jeśli więc "kusi nas" śniadanie, powinniśmy się po prostu napić wody - najlepiej niegazowanej, ale musimy unikać herbaty i jakichkolwiek słodzonych napojów. Dobrym rozwiązaniem jest umówienie się na badania wcześnie rano. Wtedy też ciało jest w stanie spoczynku metabolicznego, diagnostyka będzie więc bardziej miarodajna.

Nie należy też przyjmować porannej dawki suplementów, a szczególnie witaminy C (może wpływać na wyniki żelaza), wapnia, magnezu, cynku (mogą zaburzyć poziom elektrolitów) i biotyny (może zakłócać wyniki badań tarczycy).

Jeśli chcemy dobrze przygotować się do badania, możemy również w wieczór poprzedzający unikać pewnych produktów, które mogą wpłynąć na wyniki. Będą to z pewnością:

• tłuste i ciężkostrawne jedzenie - fast food, smażone potrawy, tłuste mięsa (np. boczek, kiełbasa), śmietanka, tłuste sery pleśniowe,

• orzechy i pestki - mogą podnieść poziom lipidów, trójglicerydów i cholesterolu, zaburzając wyniki lipidogramu,

• słodycze i produkty bogate w cukier - czekolada, cukierki, ciasta, słodzone napoje, owoce o wysokim indeksie glikemicznym (np. banany, winogrona),

• płatki śniadaniowe z cukrem, białe pieczywo - może fałszywie podwyższyć poziom glukozy i insuliny,

• alkohol - wpłynie na enzymy wątrobowe (ALT, AST), poziom cukru i lipidów, należy go unikać przez co najmniej 24-48 godzin przed badaniem.

Dzień przed badaniem warto unikać też ciężkiego treningu siłowego, ponieważ może on wpłynąć na poziom enzymów, glukozy i mleczanów we krwi. Stres z kolei podwyższy poziom kortyzolu, glukozy i innych hormonów, dlatego warto zadbać o spokojny poranek przed badaniem.

Należy też powstrzymać się od palenia papierosów przed pobraniem krwi - mogą one wpływać na poziom glukozy, kortyzolu i innych parametrów.

Jeśli przyjmujesz leki na stałe, najlepiej skonsultuj się z lekarzem prowadzącym, który odpowie ci na pytanie, czy możesz je brać tego dnia - niektóre (np. sterydy, beta-blokery, diuretyki) mogą wpływać na wyniki.