Test etanolowy

To badanie krwi wykonywane jest najczęściej z innymi testami obrazowymi w celu zdiagnozowania lub wykluczenia stanów zakrzepowo-zatorowych, a następnie przy ewentualnym jej potwierdzeniu stosowane jest do jej monitorowania. Do chorób zakrzepowych zaliczana jest zakrzepica żył głębokich, która głównie ujawnia się w żyłach głębokich kończyn dolnych. W przypadku oderwania się zakrzepu, wędruje on krwiobiegiem przez prawą komorę serca do tętnicy płucnej, powodując zator, co może być zagrożeniem dla życia. Gdy zakrzepy osiągną duże rozmiary mogą spowodować zatory żył i tętnic w wyniku czego dochodzi do braku przepływu krwi, niedotlenienia tkanek i narządów i w konsekwencji do ich martwicy. Test etanolowy pomocny jest w wykryciu zespołu DIC, tzw. wewnątrznaczyniowego wykrzepiania. W przebiegu choroby dochodzi najpierw do tworzenia się małych zakrzepów, po czym w wyniku wykorzystania wszystkich czynników krzepnięcia i ich braku do skazy krwotocznej, tzn. dużej skłonności do krwawień.

Badanie zalecane jest u osób, u których występują takie objawy jak ból, obrzęk i zaczerwienie kończyny, a więc u osób, u których podejrzewa się zakrzepicę żył głębokich. Badanie zlecane jest także w przypadku występowania bólu w klatce piersiowej, krwioplucia, duszności i kaszlu, co może wskazywać na zator tętnicy płucnej.

Aby zbadać krzepliwość krwi, konieczna jest próbka krwi od badanego, najczęściej z żyły łokciowej lub z opuszki palca. Wprowadzana jest do probówki z cytrynianem sodu. Do pobranego materiału dodaje się 50% etanol i umieszcza w temperaturze -20°C na 10 minut. Wówczas następuje formowanie się ewentualnych skrzepów lub żelu.

Wynik testu jest pozytywny przy wystąpieniu ponad 725 ng/dl stężenia D-dimerów, czyli produktów rozpadu fibryny. Czułość testu etanolowego przekracza 80%, a prawdopodobieństwo, że badanie wykryje problemy z krzepnięciem krwi wynosi ponad 90%.

Dodatki wynik badania wskazuje na to, że doszło do powstania skrzepliny i jej rozpadu, ale nie daje odpowiedzi, w którym miejscu i jaka była jego przyczyna. Poziom D-dimeru może być nieco podwyższony u pacjentów po niedawno przebytej operacji, po urazie lub podczas iniekcji, a także przy istniejących chorobach wątroby, ciąży, chorobach serca, niektórych zmianach nowotworowych czy w stanach rzucawkowych.

Wynik fałszywie dodatni występuje u osób z wysokim poziomem czynnika reumatoidalnego, hipertriglicerydemii, a także dużym stężeniem bilirubiny. Na fałszywie pozytywny wynik ma wpływ także hemoliza krwinek.

Wynik ujemny jest najbardziej wiarygodny, gdy wykonany jest u osób z niskim ryzykiem występowania chorób zakrzepowych. Jak w przypadku wyniku dodatniego, także tutaj jest możliwy fałszywie ujemny wynik, który związany jest z przyjmowaniem leków przeciwzakrzepowych.

Źródła

1. Rozsiane krzepnięcie śródnaczyniowe w przebiegu posocznicy
2. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
3. Dunstan R. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych, Via Medica, Gdańsk 2002, ISBN 83-89012-96-0
4. Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X