Kofeina - właściwości, zespół uzależnienia

Kofeina jest najbardziej rozpowszechnionym środkiem stymulującym na świecie. Wiele osób nie traktuje jej jako narkotyku czy substancji psychoaktywnej, chociaż wykazuje bezpośredni wpływ na układ nerwowy. Kofeina to alkaloid, który występuje w wielu roślinach: kawie (Coffea arabica), herbacie (Thea sinensis), yerba mate (Ilex paraguensis), guaranie (Paullinia sorbilis) i kakao (Teobroma cacao). Kofeinę nazywa się też teiną, kiedy źródło stanowi herbata, albo guaraniną, kiedy zawarta jest w guaranie. Po raz pierwszy kofeinę odkryto w 1819 roku. Kofeina nawet w wysokich dawkach jest bezpieczna dla organizmu, jednak w niektórych przypadkach może pojawić się uzależnienie od kofeiny.

Polecane wideo:

Kofeina - właściwości

Wydaje się, że picie kawy czy herbaty to nic w porównaniu z nałogowym zażywaniem narkotyków w celu pobudzenia organizmu. Na pewno kofeina jest o wiele bezpieczniejsza niż inne psychostymulanty, takie jak amfetamina czy kokaina, jednak i ona może nieść ze sobą pewne ryzyko. Kofeina stanowi składnik napojów orzeźwiających i tzw. energy drinków. Główne źródła kofeiny, to: kawa, herbata i kakao. Jedna filiżanka parzonej kawy zawiera około 100-150 mg kofeiny, filiżanka czarnej herbaty – 50-75 mg, kakao – 5-50 mg, tabliczka czekolady – 25-35 mg, a puszka coca-coli – 25-50 mg kofeiny. Obecność związków taninowych w herbacie łagodzi i przedłuża czas stymulującego działania kofeiny i z tego powodu herbata jest uważana za używkę lepiej tolerowaną niż kawa.

Kofeina stanowi także składnik niektórych leków przeciwbólowych, w tym tych dostępnych bez recepty. Tabletka od bólu głowy może zawierać około 50 mg kofeiny. Zażycie kofeiny skutkuje subiektywnym poczuciem jasności myślenia, przyspieszeniem akcji serca, pogłębieniem i przyspieszeniem oddychania, zwiększonym oddawaniem moczu, zwiększonym wydzielaniem kwasów żołądkowych. Główny rezerwuar kofeiny to ziarna kawowe. Studenci podczas sesji egzaminacyjno-zaliczeniowych czy kierowcy podczas długich tras szczególnie cenią sobie właściwości kawy. Kofeina znosi bowiem uczucie zmęczenia i senności, podwyższa koncentrację uwagi i ogólną sprawność umysłową, zwiększa metabolizm, ułatwia formułowanie myśli i poprawia koordynację ruchów.

Kofeina - zespół uzależnienia

Kofeina to niewątpliwie najbardziej popularny środek psychoaktywny na świecie. Śmiertelne zatrucia kofeiną są bardzo rzadkie. Śmiertelna dawka kofeiny to 3200 mg kofeiny podanej dożylnie. Śmierć zwykle jest poprzedzona napadami drgawkowymi i zaburzeniami rytmu serca. U osób systematycznie przyjmujących kofeinę w dużych ilościach – powyżej 600 mg na dobę, mogą pojawić się łagodne objawy odstawienne, np. drażliwość i bóle głowy. Nadużywanie kofeiny skutkuje z czasem uzależnieniem fizycznym. Szczególnie niebezpieczne wydaje się spożycie kawy przez kobiety ciężarne. W ciąży kofeina jest wolniej metabolizowana, wydłuża się okres półtrwania kofeiny i płód narażony jest na toksyczne metabolity substancji. Nadużywanie kofeiny często współwystępuje z uzależnieniem od nikotyny.

Kofeina dość szybko przenika barierę krew-mózg. Uzależnienie od kofeiny przypomina obraz kliniczny nerwicy lękowej. Pojawiają się irracjonalne lęki, zaburzenia snu (bezsenność, sen przerywany), niepokój, zaburzenia nastroju (smutek, przygnębienie, pesymizm, drażliwość), bóle głowy, drżenia i kurcze mięśni. Osoby uzależnione mogą skarżyć się na dzwonienie w uszach, nadmierną wrażliwość na dotyk lub ból, spadek apetytu, dolegliwości gastryczne (biegunki, zaparcia), kołatanie serca. Często objawy nie są łączone z przyjmowaniem kofeiny, co prowadzi do pomyłek diagnostycznych i niepowodzeń w leczeniu. Uzależnieni od kofeiny muszą zwiększać dawki dla uzyskania pożądanych efektów. Z czasem daje się zaobserwować objawy abstynencyjne.

W ciągu pierwszej doby od odstawienia kawy notuje się bóle głowy, senność, znużenie, zmęczenie, drażliwość, głód kofeiny, niezdolność do efektywnej pracy i zaburzenia koncentracji uwagi. Potem mogą dołączyć mdłości, ziewanie i pogorszenie sprawności fizycznej. Objawy odstawienne mogą trwać nawet kilka tygodni. W odróżnieniu od innych substancji psychostymulujących, amfetaminy czy kokainy, kofeina nie wywołuje euforii, psychoz czy zachowań stereotypowych, niemniej jednak nie jest obojętna dla organizmu. Warto zatem racjonalnie smakować kawę niż pić ją hektolitrami.

Bibliografia

  • Baran-Furga H., Steinbarth-Chmielewska K., Uzależnienia. Obraz kliniczny i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2277-0.
  • Karpowicz P., Narkotyki. Jak pomóc człowiekowi i jego rodzinie?, Instytut Wydawniczy Kreator, Białystok 2002, ISBN 83-7344-004-6.

Narkotyki

Komentarze (30)
~Migotka
~Migotka 2 tygodnie temu

Ja z reguły nie pije kawy. Zdarzyło mi się ją czasem wypić w sytuacjach kiedy byłam bardzo zmęczona a potrzebowałam czegoś co postawi mnie na nogi. Po wypiciu kawy kręci mi się w głowie, serce bije bardzo szybko czasem gwałtownie zwalniając, czasem robi mi się niedobrze i boli mnie brzuch. Doświadczam nie tylko uczucia wzmożonej koncentracji ale też euforii i smutku na przemian. Taka niewinna kawusia... Jestem osobą unikając używek i zdrowo się odzywam. Tak reaguje na kawe organizm osoby nienawyklej do przyjmowania używek.

Odpowiedz
~rom.pl.warszawa
~rom.pl.warszawa 4 miesiące temu

Kofeina w kawie jest najmniej szkodliwa...a zawsze się o niej pisze...he, he...Prawda jest taka, że w kawie poza kofeiną jest ponad 100 substancji szkodliwych w tym rakotwórcze. Jako produkt palony zawiera w sobie: 1/ FURAN Substancja lotna, która przez długi czas wielokrotnie spożywana kumuluje się w wątrobie oraz nerkach, uszkadzając komórki i stopniowo zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory wątroby, pęcherzyka żółciowego i jelit. Furan znajdziemy w każdym rodzaju kawy. Największe stężenie tego szkodliwego związku występuje w napoju przygotowywanym z kapsułek kawowych! W kawie rozpuszczalnej jest go nawet dziesięciokrotnie mniej. Głównym źródłem styczności człowieka z furanem jest żywność, a także piwo poddane procesowi pasteryzacji. Jednakże największe ilości dostają się do organizmu podczas picia kawy. W organizmie człowieka furan wchłania się w jelitach oraz przez układ oddechowy. Dlatego podczas palenia papierosów jeszcze więcej furanu przedostaje się do organizmu. Furan posiada zdolność przenikania przez krew pępowinową oraz łożysko do organizmu rozwijającego się płodu. W ciele człowieka furan ulega kumulacji w wątrobie i nerkach. Podczas metabolizmu furanu powstaje jeszcze bardziej toksyczny związek, który wykazuje działanie cytotoksyczne (uszkadzające komórki) (https://portal.abczdrowie.pl/uwazaj-na-toksyczny-furan-w...). 2/ AKRYLAMID Akrylamid powstaje już w temperaturze pow. 120C. Przyczynia się do powstawania wielu odmian raka, często raka przewodu pokarmowego. Akrylamid jest obecny w wielu produktach żywnościowych – kawie, płatkach kukurydzianych w mocno przypieczonej skórce od chleba , pieczonym mięsie, najwyższe jednak jego stężenie występuje w wysokoogrzewanych roślinnych produktach skrobiowych, głównie chipsach, frytkach, chrupkach, ciastkach, herbatnikach, paluszkach i płatkach śniadaniowych. Najgroźniejszy jest jednak fakt powiązania wpływu stosunku poziomu akrylamidu do poziomu hemoglobiny i estrogenów co przyczynia się do gigantycznej predyspozycji do raka piersi oraz postmenopauzalnego raka jajnika. Akrylamid jest też neurotoksyną i może powodować uszkodzenie układu nerwowego. Najwyższą średnią zawartość tego związku stwierdzono w chipsach ziemniaczanych a w następnej kolejności w grupie frytek smażonych. Kawa palona / produkty żywnościowe palone/ stanowi źródło akrylamidu – związku powszechnie uznanego za kancerogenny dla ludzi. Konsumpcja kawy (powyżej 5 filiżanek dziennie) może zwiększać ryzyko wystąpienia raka pęcherza moczowego oraz nietrzymania moczu w starszym wieku. 3/ KOFEINA-uśmierca powoli ponieważ: - zwiększa każdorazowo poziom adrenaliny /hormon stresu/ o 200% - zwiększa każdorazowo poziom kortyzolu /hormon stresu-antagonisty hormonu-DHEA/ o 30 % - wielokrotnie podnoszone poziomy hormonów stresu są czynnikami w takich zaburzeniach jak: lęk, bezsenność, depresja, wrzody,reumatoidalne zapalenie stawów, ból głowy, hipoglikemia, astma, opryszczka, nadciśnienie i choroby serca. - tylko 1% kofeiny jest wydalany. Pozostałe 99% ulega detoksykacji w wątrobie. Detoksykacja jednej filiżanki kawy trwa do 12 godzin. - kofeina wyczerpuje zapasy tiaminy i innych witamin z grupy B, wapnia, magnezu,potasu, żelaza i cynku. Zwiększa też utratę wapnia i stąd niesie ze sobą ryzyko wystąpienia osteoporozy. 4/ WIELOPIERŚCIENIOWE WĘGLOWODORY AROMATYCZNE Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne powstają m. in. we wszystkich procesach niepełnego spalania i pirolizy substancji organicznych. Produkcja środków spożywczych i używek z zastosowaniem wysokich temperatur, np. w procesie prażenia, palenia, wędzenia może prowadzić do zwiększenia zawartości wielopierścieniowych węglowodorów w otrzymanych produktach. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne są to związki o silnych właściwościach hydrofobowych i lipofilowych, które mogą kumulować się w ogniwach łańcucha pokarmowego. Przyjmowane drogą pokarmową, od pięćdziesięciu lat uznawane są za potencjalne kancerogenne. Wykazują silne właściwości genotoksyczne i mutagenne. Działanie kancerogenne związków z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych następuje dopiero po ich aktywacji metabolicznej z udziałem hydrolazy epoksydowej i powstaniu tlenków dihydrodiolowych. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne wykryto we wszystkich naparach kawy naturalnej sporządzonych w sposób tradycyjny, tj. poprzez zalanie zmielonego ziarna wrzącą wodą. Nie poddane filtrowaniu napary kawy zawierały:benzoantracen, fluoranten, pyren, benzofluoranten, fenantren oraz z mniejszą częstością wykrywano fluoren, antracen i chryzen. Przefiltrowanie naparu pozwoliło na znaczące, bo w ponad 75% zmniejszenie sumarycznego stężenia tych związków w napoju. Niestety we wszystkich naparach kawy naturalnej, bez względu na sposób parzenia, oznaczono rakotwórczy dla ludzi benzoantracen. P.S. kawie jest jeszcze: aldehyd octowy, kwas octowy, amoniak, dwusiarczek węgla, katechina, etanol, metanol, naftalina, fenol, siarczek wodoru... To wszystko wydawałoby się w "niewinnej" "małej czarnej..

Odpowiedz
~mirek
~mirek ponad rok temu

@~erthuykjhrge: 3 kawy sypane w pracy , 2 w domu po pracy . Od wczoraj tylko w domu - masakra jak telepią mięśnie ale cóż , nie ugnę sie bo dążę do całkowitego odstawienia kawy. To tyle jeżeli chodzi o bezpieczeństwo jej picia. Gdybym mógł cofnąć czas nie wziąłbym kawy do ust. Pozdrawiam

Odpowiedz
~erthuykjhrge
~erthuykjhrge ponad rok temu

"Kofeina nawet w wysokich dawkach jest bezpieczna dla organizmu" CIEKAWE xD Ktoś kto nie pije kawy i nagle wypije taką bardzo mocną to jego serce bedzie waliło jak by biegł w maratonie, więc nie jest to bezpieczne dla organizmu, poza tym odwadnia

Odpowiedz
~Nawrócony
~Nawrócony ponad rok temu

Powiem tak. Po 4 miesiącach nie picia kawy wróciłem do niej z powrotem, potem znów odstawiłem na miesiąc i znów wróciłem. Ciężko z tym u mnie, ponieważ kusi gdy ktoś przy mnie w domu ją pije. Pierwsze dni głowa mnie bolała ale pomaga na to ciężki trening fizyczny. Jeśli nie chcecie to po prostu przecierpcie te kilka dni i przejdzie. Nie ma innej rady. Obecnie oduczam się picia kawy na nowo a w zamian piję Inkę bez mleka z 3-4 łyżeczek, dla smaku i przyzwyczajenia, że coś piję rano czy przed komputerem/ książką.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Klasyfikacja narkotyków
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Klasyfikacja narkotyków
Klasyfikacja narkotyków

Uzależnienie od benzodiazepin

Benzodiazepiny to leki o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, przeciwdrgawkowym i relaksacyjnym. Wprowadzono je do lecznictwa na początku lat 60. XX wieku jako alternatywę dla bardziej uzależniających barbituranów. W Polsce zarejestrowano...

Klasyfikacja narkotyków

Halucynogeny

się też do innych rodzajów narkotyków, np. kannabinoli albo psychostymulantów. Bez względu na debaty klasyfikacyjne wszystkie środki halucynogenne wywołują (...) narkotyków i postawy otoczenia wobec osoby przyjmującej....

Klasyfikacja narkotyków

LSD

LSD to dietylamid kwasu lizergowego, który znajduje się między innymi w grzybie buławinki czerwonej. Narkotyk należy do substancji halucynogennych (...) na rzecz tezy, że LSD można stosować w medycynie. Sam wynalazca substancji psychoaktywnej...

Klasyfikacja narkotyków

Lotne rozpuszczalniki

Lotne rozpuszczalniki albo substancje wziewne stanowią alternatywę dla drogich i nielegalnych narkotyków twardych. Wykazują działanie depresyjne (...) spowodowane używaniem lotnych rozpuszczalników zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji...

Klasyfikacja narkotyków

Uzależnienie od amfetaminy

na OUN, ale jest o wiele od niej tańsza i daje dłużej utrzymujące się efekty psychotropowe. W zależności od dawki narkotyku stan pobudzenia może trwać (...) od jakości narkotyku efekty mogą trwać nawet kilka godzin....

Klasyfikacja narkotyków

Uzależnienie od dopalaczy

wśród młodzieży, która nie ma świadomości, czym się truje. Jako niezakazane środki psychoaktywne dopalacze stanowią alternatywę dla nielegalnych narkotyków (...) efekt narkotyczny zbliżony do zdelegalizowanych substancji - producenci...

Klasyfikacja narkotyków

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Narkotyki dzieli się na miękkie i twarde. Te drugie - brane często - powodują silne uzależnienie. Unikanie terapii odwykowej może zakończyć się trwałym uszkodzeniem zdrowia lub śmiercią.

Klasyfikacja narkotyków

Ecstasy

. Ecstasy to pochodna amfetaminy i meskaliny. Narkotyk pojawił się na polskim rynku jako substytut LSD. Ecstasy bardzo szybko doczekało się opinii (...) , by zintensyfikować przyjemność. Na świecie ecstasy praktycznie nigdy nie uznano...