We wrześniu rośnie liczba L4. "Oszukują lekarza, że dziecko jest chore"

Dane firmy Conperio (polskiej firmy doradczej specjalizującej się w problematyce L4) z ostatnich dwóch lat są jednoznaczne. We wrześniu i październiku średnia liczba zwolnień lekarskich na opiekę nad dzieckiem rośnie do poziomu nawet 11 proc. To wyraźny skok względem wakacji, kiedy średni wskaźnik to około 7 proc.

- Gdy dzieci wracają do szkolnych ławek, pracodawcy często muszą mierzyć się z pustkami w biurach. Podobnie jest w miesiącach zimowych, także w okolicach ferii. Wzrost średniej absencji z tytułu opiek we wrześniu i październiku jest powiązany z początkiem roku szkolnego, rosnącym odsetkiem infekcji oraz początkowymi trudnościami adaptacyjnymi dzieci po przerwie wakacyjnej. To naturalne, że w tym czasie dzieci częściej chorują. Niestety, ale również pojawia się coraz więcej przypadków, w których rodzice nadużywają tego typu L4 w celu załatwiania innych spraw - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie Mikołaj Zając, ekspert rynku pracy, prezes firmy Conperio.

A te inne sprawy to na przykład wyjazd, remont mieszkania czy odpoczynek. Ekspert przyznaje, że zaskakuje kreatywność Polaków w wymyślaniu wymówek, by L4 zdobyć.

- Typowe tłumaczenia rodziców to np. choroba dziecka, które nie może chodzić do szkoły lub przedszkola, co oczywiście jest uzasadnione w wielu przypadkach. Jednak niejednokrotnie w trakcie kontroli okazuje się, że dzieci są w innych miejscach, podczas gdy opiekunowie twierdzą, że muszą pozostać w domu z powodu rzekomej choroby. Zdarza się także, że rodzice korzystają z L4, mimo iż dzieci są pod opieką dziadków lub niani, a nie wymagają faktycznie opieki zdrowotnej. Zdarzało się, że kontrolerzy zastawali rodziców np. na remoncie mieszkania - przyznaje Mikołaj Zając.

Doktor Lidia Stopyra specjalistka pediatrii i chorób zakaźnych, ordynatorka Oddziału Chorób Infekcyjnych i Pediatrii Szpitala im. Żeromskiego w Krakowie w rozmowie z WP abcZdrowie przyznaje, że w swojej praktyce również spotkała się z takimi przypadkami.

- Ja jestem znana z tego, że "lewych" zwolnień nie wystawiam, więc do mnie się rodzice z takimi prośbami nie zwracają. Jednak wiem, że mają swoje sposoby, by takowe uzyskać. Rodzic jest w stanie oszukać lekarza, że dziecko jest chore. Zdarza się, że rodzice twierdzą, iż dziecko gorączkuje, ale akurat w gabinecie podczas wizyty temperatury nie ma, bo przecież podali mu lek, który gorączkę obniża. Na początku choroby może być tak, że występuje wysoka gorączka, a w badaniu dziecka nie ma jeszcze żadnych innych objawów. Nie można wtedy odmówić rodzicowi L4 - mówi lekarka.

Zobacz też: Nowe dane ZUS dotyczące L4. Niepokojący trend wśród Polaków

O komentarz w sprawie zwróciliśmy się także do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Piotr Olewiński z biura prasowego ZUS w rozmowie z WP abcZdrowie przyznaje, że we wrześniu i październiku rzeczywiście rośnie liczba zwolnień lekarskich. - Wzrost zaczyna się we wrześniu, a kończy wraz z nadejściem wiosny. Pokrywa się to z sezonem nasilonego występowania różnego rodzaju infekcji górnych dróg oddechowych - tłumaczy Olewiński.

Z przesłanych nam przez ZUS danych wynika, że liczba zaświadczeń lekarskich wystawionych z tytułu opieki nad dzieckiem we wrześniu 2024 roku wyniosła 233 937, a w październiku 308 301. Dla porównania w lipcu takich zwolnień było 131 115 a w sierpniu 98 527.

ZUS w ostatnich latach coraz dokładniej przygląda się zwolnieniom L4. W 2024 roku przeprowadził kontrolę 486,4 tys. zwolnień lekarskich, z których 36,6 tys. zostało zakwestionowanych. Kontrole prawidłowości korzystania ze zwolnień mogą być przeprowadzane także przez pracodawców.

- Jeśli firma zatrudnia powyżej 20 pracowników, pracodawca ma również prawo zlecić specjalistycznym przedsiębiorstwom przeprowadzenie kontroli - wyjaśnia Mikołaj Zając.

Zobacz też: Biznes na L4. "Rekordziści wystawiają nawet 3 tys. miesięcznie"

W przypadku stwierdzenia, że zwolnienie lekarskie było wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, pracownik może ponieść poważne konsekwencje.

- Przede wszystkim, może stracić prawo do zasiłku opiekuńczego za okres, w którym korzystał z L4 w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Ponadto, w zależności od wyników kontroli, pracownik może otrzymać naganę, karę finansową lub - w skrajnych przypadkach - zostać zwolniony z pracy - podsumowuje Mikołaj Zając.

Anna Klimczyk, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Conperio
2. ZUS