Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Wirusowe zapalenie wątroby typu B, zwane też żółtaczką typu B, należy do bardzo niebezpiecznych chorób zakaźnych. Choroba wywoływana jest przez wirus WZW B (HBV), którym zarazić się jest łatwiej niż wirusem HIV. WZW B jest o tyle podstępną chorobą, że po okresie ostrych objawów może przejść w postać przewlekłą, która czyni osobę zakażoną nosicielem choroby mogącym zarażać kolejne osoby. Mało tego, postać przewlekła choroby prowadzić może do rozwoju marskości wątroby, a następnie raka wątroby. Wirusem HBV zakażonych jest na świecie przeszło 350 milionów ludzi. W Polsce zapadalność na WZW B zmniejszyła się z 43 przypadków na 100 000 mieszkańców w latach 70. do 4,5 przypadka zachorowań na 100 000 mieszkańców po 2000 r. To zmniejszenie liczby zachorowań wiąże się z udoskonaleniem metod sterylizacji sprzętu medycznego oraz z wprowadzeniem powszechnych i obowiązkowych szczepień.

Polecane wideo:

1. Przyczyny i drogi zakażenia WZW B

Wirus odpowiedzialny za rozwój zapalenia wątroby typu B należy do rodziny Hepadnaviridae. Zaliczany jest do DNA wirusów ze względu na budowę jego materiału genetycznego, którym jest właśnie cząsteczka DNA (kwasu dezoksyrybonukleinowego). Wirusem HBV można się zarazić na wiele sposobów:

  • przez kontakt z zakażoną krwią lub wydzielinami osoby zakażonej, np. brudne igły wśród narkomanów, niewłaściwie wysterylizowany sprzęt medyczny, zakłucie się igłą ubrudzoną zakażoną krwią przez pracownika służby zdrowia, podczas przetaczania krwi i preparatów krwiopochodnych (rzadko, gdyż krew jest badana pod kątem obecności wirusa HAV, ale nie zawsze można wykryć zakażenie u dawcy krwi),
  • w okresie okołoporodowym chore matki mogą zakażać swoje dzieci (jeszcze przed urodzeniem albo już po, np. podczas karmienia, gdy na brodawce sutkowej matki znajdują się niewielkie uszkodzenia),
  • na drodze kontaktów seksualnych z osobą zakażoną (wydzielina z dróg rodnych i nasienie zawierają wiele cząsteczek wirusa i są bardzo zakaźne!!!),
  • podczas wykonywania tatuażu (niewłaściwie odkażony sprzęt), a także u kosmetyczki, fryzjera itd.

Na tej podstawie wyróżnia się tak zwane grupy ryzyka, czyli osoby szczególnie narażone na zakażenie wirusem HBV. Należą do nich:

  • osoby mające bliski kontakt z osobą zakażoną (np. wspólne mieszkanie, partner seksualny),
  • osoby poddawane inwazyjnym procedurom medycznym, np. operacjom, hemodializom, leczeniu preparatami krwi,
  • osoby często zmieniające partnerów seksualnych,
  • homoseksualiści (zwłaszcza wśród mężczyzn, ze względu na to, że błona śluzowa odbytnicy jest bardzo dobrze ukrwiona i wirus łatwo przenika stamtąd do krwi),
  • pracownicy służby zdrowia (ze względu na ciągły kontakt z krwią i innymi wydzielinami ciała pacjentów).

2. Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu B

Objawy WZW B niewiele różnią się od tych występujących w WZW A. W postaci ostrej choroby przebieg może być bezobjawowy lub mogą pojawić się:

  • objawy zwiastunowe w postaci złego samopoczucia, bólu mięśni i stawów,
  • następnie dochodzi do rozwoju żółtaczki, objawiającej się zażółceniem najpierw białkówek oczu, a potem całej skóry, podwyższony poziom bilirubiny (odpowiedzialnej za zażółcenie skóry) może utrzymywać się nawet do 4 tygodni,
  • czasem rozwija się postać cholestatyczna choroby, tzn. postać z objawami zastoju żółci w wątrobie i świądem skóry,
  • żółtaczce towarzyszy złe samopoczucie, utrata apetytu, nudności, powiększenie wątroby.

WZW B jednak, w przeciwieństwie do WZW A, nie zawsze podlega wyleczeniu. W około 5-10% przypadków zapalenie ostre przechodzi w postać przewlekłą, co kończyć się może rozwojem marskości wątroby, a w następnym etapie rozwojem raka wątroby na podłożu marskości. Do czynników ryzyka przejścia zapalenia ostrego w postać przewlekłą należą:

  • intensywne namnażanie się wirusa w organizmie,
  • towarzyszące zakażenie wirusem HIV lub wirusem HCV (wirus wywołujący zapalenie wątroby typu C),
  • starszy wiek,
  • płeć męska,
  • spożywanie alkoholu.

Najważniejszym i najniebezpieczniejszym powikłaniem WZW B jest rozwój piorunującego zapalenia wątroby. Choroba ta, jak sama nazwa wskazuje, prowadzi w bardzo krótkim czasie do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, rozwoju jej niewydolności i zgonu.
Jak wynika z powyższych informacji, profilaktyka zakażeń i szczepienie przeciwko WZW B są bardzo istotne.

3. Profilaktyka wirusowego zakażenia wątroby typu B

Profilaktyka zakażeń wirusem HBV obejmuje:

  • obowiązkową rejestrację każdego nowego zachorowania,
  • badanie dawców krwi na obecność wirusa,
  • odpowiednią sterylizację sprzętu medycznego lub używanie sprzętu jednorazowego,
  • używanie jednorazowych rękawiczek przez pracowników służby zdrowia itd.

Oprócz tych jakże ważnych działań istnieje też szczepionka przeciwko WZW B, której obowiązkowo poddawane są wszystkie noworodki jeszcze przed wyjściem ze szpitala do domu, a następnie w 2 i 7 miesiącu życia. Obowiązkowym szczepieniom powinni też poddawać się pracownicy służby zdrowia oraz wszystkie osoby, które czeka operacja lub inne inwazyjne procedury medyczne.

4. Leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu B

Niestety, nie istnieje leczenie przyczynowe choroby, które pozwalałoby na eliminację wirusa z organizmu. W ostrym okresie choroby zalecenia nie odbiegają od tych stosowanych w leczeniu WZW A (zaleca się pozostanie w łóżku, ograniczenie aktywności fizycznej, maksymalne odciążenie wątroby, lekkostrawną dietę, odpowiednie nawadnianie, zakaz spożywania alkoholu). W razie rozwoju przewlekłego zapalenia wątroby stosuje się leki, które ograniczają namnażanie się wirusa w organizmie (np. interferon alfa czy lamiwudynę).

Ewelina Rogowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Źródła zewnętrzne

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wirusowe zapalenie wątroby typu B
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Wirusowe zapalenie wątroby typu B
Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Szczepienia na WZW B

Szczepienia na WZW B

. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to choroba, która towarzyszy człowiekowi przez całe życie i prowadzi do poważnych dolegliwości wątroby...

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

HBV - obraz mikroskopowy

HBV - obraz mikroskopowy

HBV powoduje wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wyróżnia się typ ostry i przewlekły.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

WZW A i B

WZW A i B

żyje około 350 milionów zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B. Do zakażenia WZW B dochodzi w zakładach opieki zdrowotnej, gdzie zarażeni (...) się na zakażenie...

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Szczepienie przeciw WZW B

Szczepienie przeciw WZW B obowiązkowo powinno zostać wykonane u niemowląt, jak i osób należących do grupy wysokiego ryzyka. Wirusowe zapalenie wątroby typu B...

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Żółty Tydzień w Polsce

Do 15 kwietnia w całym kraju trwać będzie akcja „Żółty Tydzień". Jej głównym celem jest zachęcanie Polaków do szczepień przeciwko wirusowi HBV, odpowiedzialnemu za wirusowe zapalenie wątroby...

Wirusowe zapalenie wątroby

WZW D i E

WZW D i E

O wirusowym zapaleniu wątroby typu A, B lub C większość z nas już słyszała, gdyż o tych odmianach wirusa zapalenia wątroby wiele się...

Wirusowe zapalenie wątroby

Rozpoznanie i leczenie WZW

Rozpoznanie i leczenie WZW

typowe dla danego typu zakażenia. Wyróżnia się następujące typu: WZW typu A, WZW typu B, WZW typu C. U osób z wirusowym zapaleniem...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Wirusowe zapalenie wątroby

Wirusowe zapalenie wątroby

WZW to skrót od „wirusowe zapalenie wątroby". Obecnie wyróżnia się aż pięć jego rodzajów: wirusowe zapalenie wątroby typu A, B,...

Wirusowe zapalenie wątroby

Nawroty w WZW typu B i C

Nawroty w WZW typu B i C

wirusowego zapalenia wątroby. Niestety, w przypadku nawrotu, wirus może się pojawić także w innych miejscach niż wątroba. W przypadku wirusa typu B...