WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B) - przyczyny, zakażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

spis treści
rozwiń

Wirusowe zapalenie wątroby typu B, zwane też żółtaczką typu B, należy do bardzo niebezpiecznych chorób zakaźnych. Choroba wywoływana jest przez wirus WZW B (HBV), którym zarazić się jest łatwiej niż wirusem HIV. WZW B jest o tyle podstępną chorobą, że po okresie ostrych objawów może przejść w postać przewlekłą, która czyni osobę zakażoną nosicielem choroby mogącym zarażać kolejne osoby. Mało tego, postać przewlekła choroby prowadzić może do rozwoju marskości wątroby, a następnie raka wątroby. Wirusem HBV zakażonych jest na świecie przeszło 350 milionów ludzi. W Polsce zapadalność na WZW B zmniejszyła się z 43 przypadków na 100 000 mieszkańców w latach 70. do 4,5 przypadka zachorowań na 100 000 mieszkańców po 2000 r. To zmniejszenie liczby zachorowań wiąże się z udoskonaleniem metod sterylizacji sprzętu medycznego oraz z wprowadzeniem powszechnych i obowiązkowych szczepień.

1. WZW typu B - przyczyny i drogi zakażenia

HBV - obraz mikroskopowy
HBV - obraz mikroskopowy

HBV powoduje wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wyróżnia się typ ostry i przewlekły.

zobacz galerię

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

Wirus odpowiedzialny za rozwój WZW typu B należy do rodziny Hepadnaviridae. Zaliczany jest do DNA wirusów ze względu na budowę jego materiału genetycznego, którym jest właśnie cząsteczka DNA (kwasu dezoksyrybonukleinowego). Wirusem HBV wywołującym WZW typu B można się zarazić na wiele sposobów:

  • przez kontakt z zakażoną krwią lub wydzielinami osoby zakażonej, np. brudne igły wśród narkomanów,
WZW A i B
WZW A i B

WZW jest olbrzymim problemem społecznym w skali całego świata. Jest to ostra choroba zakaźna, którą charakteryzuje...

zobacz galerię

niewłaściwie wysterylizowany sprzęt medyczny, zakłucie się igłą ubrudzoną zakażoną krwią przez pracownika służby zdrowia, podczas przetaczania krwi i preparatów krwiopochodnych (rzadko, gdyż krew jest badana pod kątem obecności wirusa HAV, ale nie zawsze można wykryć zakażenie u dawcy krwi),

  • w okresie okołoporodowym chore matki mogą zakażać swoje dzieci (jeszcze przed urodzeniem albo już po, np. podczas karmienia, gdy na brodawce sutkowej matki znajdują się niewielkie uszkodzenia),
  • na drodze kontaktów seksualnych z osobą zakażoną (wydzielina z dróg rodnych i nasienie zawierają wiele cząsteczek wirusa i są bardzo zakaźne!!!),
  • podczas wykonywania tatuażu (niewłaściwie odkażony sprzęt), a także u kosmetyczki, fryzjera itd.

Na tej podstawie wyróżnia się tak zwane grupy ryzyka, czyli osoby szczególnie narażone na zakażenie wirusem HBV. Należą do nich:

  • osoby mające bliski kontakt z osobą zakażoną (np. wspólne mieszkanie, partner seksualny),
  • osoby poddawane inwazyjnym procedurom medycznym, np. operacjom, hemodializom, leczeniu preparatami krwi,
  • osoby często zmieniające partnerów seksualnych,
  • homoseksualiści (zwłaszcza wśród mężczyzn, ze względu na to, że błona śluzowa odbytnicy jest bardzo dobrze ukrwiona i wirus łatwo przenika stamtąd do krwi),
  • pracownicy służby zdrowia (ze względu na ciągły kontakt z krwią i innymi wydzielinami ciała pacjentów).

2. WZW typu B - objawy

Objawy WZW typu B niewiele różnią się od tych występujących w WZW A. W postaci ostrej choroby przebieg może być bezobjawowy lub mogą pojawić się:

  • objawy zwiastunowe w postaci złego samopoczucia, bólu mięśni i stawów,
  • następnie dochodzi do rozwoju żółtaczki, objawiającej się zażółceniem najpierw białkówek oczu, a potem całej skóry, podwyższony poziom bilirubiny (odpowiedzialnej za zażółcenie skóry) może utrzymywać się nawet do 4 tygodni,
  • czasem rozwija się postać cholestatyczna choroby, tzn. postać z objawami zastoju żółci w wątrobie i świądem skóry,
  • żółtaczce towarzyszy złe samopoczucie, utrata apetytu, nudności, powiększenie wątroby.

WZW typu B jednak, w przeciwieństwie do WZW A, nie zawsze podlega wyleczeniu. W około 5-10% przypadków zapalenie ostre przechodzi w postać przewlekłą, co kończyć się może rozwojem marskości wątroby, a w następnym etapie rozwojem raka wątroby na podłożu marskości. Do czynników ryzyka przejścia zapalenia ostrego w postać przewlekłą należą:

  • intensywne namnażanie się wirusa w organizmie,
  • towarzyszące zakażenie wirusem HIV lub wirusem HCV (wirus wywołujący zapalenie wątroby typu C),
  • starszy wiek,
  • płeć męska,
  • spożywanie alkoholu.

Najważniejszym i najniebezpieczniejszym powikłaniem WZW typu B jest rozwój piorunującego zapalenia wątroby. Choroba ta, jak sama nazwa wskazuje, prowadzi w bardzo krótkim czasie do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, rozwoju jej niewydolności i zgonu.

Jak wynika z powyższych informacji, profilaktyka zakażeń i szczepienie przeciwko WZW typu B są bardzo istotne.

3. WZW typu B - profilaktyka

Profilaktyka zakażeń wirusem HBV wywołującym WZW typu B obejmuje:

  • obowiązkową rejestrację każdego nowego zachorowania,
  • badanie dawców krwi na obecność wirusa,
  • odpowiednią sterylizację sprzętu medycznego lub używanie sprzętu jednorazowego,
  • używanie jednorazowych rękawiczek przez pracowników służby zdrowia itd.

Oprócz tych jakże ważnych działań istnieje też szczepionka przeciwko WZW typu B, której obowiązkowo poddawane są wszystkie noworodki jeszcze przed wyjściem ze szpitala do domu, a następnie w 2 i 7 miesiącu życia. Obowiązkowym szczepieniom powinni też poddawać się pracownicy służby zdrowia oraz wszystkie osoby, które czeka operacja lub inne inwazyjne procedury medyczne.

4. WZW typu B - leczenie

Niestety, nie istnieje leczenie przyczynowe WZW typu B, które pozwalałoby na eliminację wirusa z organizmu. W ostrym okresie choroby zalecenia nie odbiegają od tych stosowanych w leczeniu WZW A (zaleca się pozostanie w łóżku, ograniczenie aktywności fizycznej, maksymalne odciążenie wątroby, lekkostrawną dietę, odpowiednie nawadnianie, zakaz spożywania alkoholu). W razie rozwoju przewlekłego zapalenia wątroby stosuje się leki, które ograniczają namnażanie się wirusa w organizmie (np. interferon alfa czy lamiwudynę).

Następny artykuł: WZW typu C (wirusowe zapalenie wątroby typu C)

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!