Wpływ zanieczyszczenia środowiska na problemy układu oddechowego

Zanieczyszczenie powietrza jest najgroźniejszą formą zatruwania środowiska ze względu na bezpośrednie oddziaływanie na wszelkie organizmy żywe, obejmowanie swym zasięgiem dużych obszarów oraz łatwość przemieszczania się zanieczyszczeń. Stałe przebywanie w strefie narażonej na ten rodzaj skażenia pociąga za sobą szereg poważnych konsekwencji, m.in. astmy oskrzelowej, przewlekłego zapalenia oskrzeli prowadzącego niekiedy do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, niewydolności oddechowej czy alergii.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Substancje wpływające na zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyszczenie powietrza

Wpływ związków chemicznych na czystość środowiska jest decydujący. Co możemy zrobić, aby zmniejszyć emisję szkodliwych substancji do atmosfery?

Substancjami, które odgrywają największą rolę w zatruwaniu powietrza, są:

  • dwutlenek siarki,
  • tlenki azotu,
  • pyły przemysłowe (z największym udziałem węgla),
  • lotne związki organiczne (gł. węglowodory),
  • tlenek węgla,
  • dwutlenek węgla,
  • ozon troposferyczny,
  • ołów.

Najgroźniejszą formą skażenia powietrza na dużych obszarach zabudowanych jest smog. Według szacunków WHO od 20% zachorowań dotyczących układu oddechowego w krajach rozwiniętych do 42% takich zachorowań w krajach rozwijających się jest spowodowanych czynnikami środowiskowymi. W tej górnej granicy daje to ok. 130 tys. przedwczesnych zgonów i 50 do 70 milionów przypadków zachorowań rocznie. Światowa Organizacja Zdrowia ustanowiła normę stężenia pyłu zawieszonego, która w skali roku wynosi 20 μg/m3. Na pył ten składają się mikroskopijne cząsteczki, zdolne do przenikania z płuc do krwi, co może powodować m.in. choroby serca, raka płuc czy astmę. Z 65 przebadanych miast w Polsce, powietrze jedynie 6 mieści się w normie. Do najbardziej zanieczyszczonych miast należą: Kraków, Rybnik, Nowy Sącz, Zabrze i Katowice. Także w wielu innych miastach – m.in w Warszawie, Wrocławiu, Częstochowie i Opolu – zanieczyszczenie powietrza poważnie przekracza dopuszczalne normy. Nasz kraj zajmuje 20. miejsce na liście państw z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem, co zbiera swoje żniwo w postaci wpływu na zdrowie. Najbardziej zagrożeni są najmłodsi, a także osoby starsze i osłabione np. na skutek choroby. W latach 2004-2008 odnotowano wzrost liczby występowania objawów astmy z 13% do 18,8% dzieci w wieku 6 i 7 lat, a także zdecydowanie większą częstotliwość występowania przypadków kataru alergicznego: z 12,5% do 23,6%. Wyniki badań polskich naukowców potwierdzają również, że miejsce zamieszkania dzieci w pobliżu ruchliwej drogi może prowadzić do wyższej częstotliwości występowania ostrych objawów ze strony układu oddechowego np. świstów, ale również astmy czy alergicznego nieżytu nosa.

Zanieczyszczenie powietrza a astma

Zanieczyszczenie powietrza to poważny problem w dzisiejszych czasach, ponieważ ma bardzo negatywny wpływ na funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Jedną z wielu chorób, które są powodowane między innymi przez zanieczyszczone środowiska, jest astma. To uciążliwe i niebezpieczne schorzenie płuc niestety dotyka miliony ludzi na całym świecie. Dlatego też tak ważne jest to, aby dbać o czystość naszego powietrza.

Objawy astmy to m.in. trudności w oddychaniu, świszczący oddech, kaszel. Te symptomy mogą się pojawić jako reakcja obronna organizmu na zanieczyszczenia z powietrza. Nieleczona astma prowadzi do zapalenia, niewydolności płuc i śmierci. Po postawieniu odpowiedniej diagnozy i rozpoczęciu leczenia astmy, ataki mogą być skutecznie kontrolowane i nie zagrażać życiu pacjenta.

Astma oskrzelowa i alergeny wziewne

Ataki astmy pojawiają się, gdy w oskrzelach mięśnie zaczynają się kurczyć w odpowiedzi na kontakt z czynnikiem wywołującym atak, czyli np. z zanieczyszczonym powietrzem. Szacuje się, że najczęściej spotykaną formą astmy jest astma alergiczna, czyli schorzenie związane z autoimmunologiczną reakcją organizmu na alergeny.

Badania udowodniły, że zanieczyszczenie środowiska ma istotną rolę w wywoływaniu napadów astmy. Ozon, tlenki azotu, tlenki siarki, wszystkie produkty uboczne powstałe podczas użytkowania paliw kopalnych przez człowieka i inne substancje zanieczyszczające powietrze przyczyniają się do powstania wielu chorób. Na negatywny wpływ brudnego powietrza najbardziej narażone są dzieci, które nie mają jeszcze w pełni rozwiniętych płuc. Niestety działania na rzecz ochrony środowiska okazują się być niewystarczające.

Zanieczyszczenie powietrza ozonem a astma

Mogłoby się wydawać, że ozon jest naszym sprzymierzeńcem, ponieważ chroni nas przed niebezpiecznym promieniowaniem UV. Taką funkcję pełni ozon w górnej części atmosfery ziemskiej. Jednak ozon występujący w dolnych sferach, jest czynnikiem drażniącym, ponieważ miesza się z promieniami słonecznymi, spalinami i zanieczyszczeniami przemysłowymi. W ten sposób powstaje smog.

Zanieczyszczone cząsteczki powietrza a astma

Według American Lung Association, aż 23% społeczeństwa żyje w środowisku, w którym ilość takiego zanieczyszczenia jak kurz, sadza, dym, pleśnie, sierść zwierząt, cząsteczki aerozolu, przekracza zalecaną normę. Im więcej tych składników w powietrzu, którym oddychamy, tym bardziej jesteśmy narażeni na wystąpienie choroby. Zanieczyszczenie jednak to nie jedyny czynnik powstawania choroby. Bardzo ważne są także np. nasze geny. Jeśli w rodzinie występuje wiele przypadków zachorowań, to ryzyko zachorowania znacznie wzrasta.

Jak ograniczyć zanieczyszczenie powietrza?

Pocieszającą wiadomością jest to, że każdy z nas może walczyć z zanieczyszczaniem środowiska. Możemy je ograniczać rezygnując z ogrzewania mieszkań i domów węglem, wybierając rower lub komunikację miejską zamiast samochodu, ograniczając zużycie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, uszczelniając mieszkanie, aby przez szpary nie uciekało ciepło (ogrzewanie pochłania nawet 70% energii elektrycznej w mieszkaniach) lub decydując się na montaż systemu wentylacji z rekuperacją ciepła. Ważne jest także, by wywierać wpływ na lokalnych polityków i przemysł, aby podejmowali działania zorientowane na ograniczanie emisji szkodliwych substancji. Przykład Wałbrzycha, w którym po zamknięciu zakładów przemysłowych jakość powietrza zdecydowanie się poprawiła, świadczy o tym, że naprawdę warto!

Redakcja abcZdrowie, ponad rok temu

Bibliografia

  • Rudzki E., Alergeny, Medycyna Praktyczna, Kraków 2008, ISBN 978-83-7430-157-2
  • Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
  • Droszcz W., Grzanka A., Astma u młodzieży i dorosłych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-2004-284-9
  • Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 83-85842-04-7

Pulmonologia

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Alergologia i pulmonologia
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Alergologia i pulmonologia
Alergologia i pulmonologia

9 najlepszych psów dla alergików

9 najlepszych psów dla alergików

Alergicy vs. alergeny Nie ma magicznego leku na wszelkie problemy alergików. Istnieje jednak kilka wskazówek, które pozwalają zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia. O tym, że się da świadczą również liczne przypadki osób uczulonych, które zdecydowały...

Alergologia i pulmonologia

Roztocze

Roztocze

Kwiat powoju polnego z widocznymi pasożytami roztocza.

Alergologia i pulmonologia

Najgorsze rośliny dla alergików

Najgorsze rośliny dla alergików

Leszczyna Leszczyna atakuje jako pierwsza, bo w lutym. Zdarzają się lata, że dzieje się to już w styczniu. Ta niezbyt przyjemna dla alergików wiadomość sygnalizuje tymczasem początek botanicznego przedwiośnia. Wiąz W Polsce rosną trzy gatunki wiązu, z...

Alergologia i pulmonologia

Rasy kotów, niegroźne dla alergika

Rasy kotów, niegroźne dla alergika

Alergie kontra kot Męczący katar, łzawienie oczu, duszności, wysypka i świszczący oddech - to najczęstsze objawy alergii na sierść kota. Większość osób rezygnuje z posiadania tego zwierzaka zaraz po postawieniu diagnozy świadczącej o alergii. Co jednak...

Alergologia i pulmonologia

Choroba posurowicza

na skórze, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7, Silva (...) -Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica...

Alergologia i pulmonologia

Jakie choroby może powodować palenie tytoniu?

Jakie choroby może powodować palenie tytoniu?

Palacze żyją  krócej nawet o 20 lat i umierają zazwyczaj przed 65. rokiem życia. Ostatnie badania dowodzą, że nawet 30 lat po rzuceniu palenia nikotyna ma wpływ na nasze zdrowie. Palenie tytoniu uzależnia psychicznie i fizycznie. Poza nikotyną, szkodliwy...

Alergologia i pulmonologia

Przyczyny przewlekłego kaszlu

Przyczyny przewlekłego kaszlu

Przewlekły kaszel jest często występującą dolegliwością, która dotyka osoby w różnym wieku. I chociaż ten symptom kojarzony jest z anginą lub astmą, istnieje wiele innych powodów jego pojawienia się. Sprawdź, czy kaszel nie jest skutkiem ubocznym stosowanych...

Alergologia i pulmonologia

Powiększone węzły chłonne - przyczyny, diagnostyka

Powiększone węzły chłonne powinny być przyczyną udania się do lekarza. Główną funkcją węzłów jest filtracja zawartej w niej limfy oraz udział w wytwarzaniu przeciwciał. Węzły chłonne likwidują drobnoustroje, stanowią więc ważny element układu immunologicznego....