Rak jelita grubego jest drugim najczęściej diagnozowanym nowotworem w Polsce (trzecim u mężczyzn i drugim u kobiet), powodującym rocznie około 19 tys. nowych zachorowań i blisko 12 tys. zgonów. W ostatnich latach dramatycznie wzrosła liczba zachorowań wśród osób przed 50 r.ż. Jednym z winowajców jest styl życia - w tym dieta. Okazuje się, że jest prosty sposób, by zmniejszyć ryzyko wystąpienia tej choroby.
Badali wpływ produktów na jelita
Opublikowane na łamach czasopisma Nature Communications badanie dotyczyło analizy danych żywieniowych ponad 540 tys. kobiet na przestrzeni blisko 17 lat. Badacze sprawdzili wpływ 97 produktów spożywczych, napojów i składników odżywczych na rozwój choroby.
WIDEORak jelita grubego. Historia Doroty
–To najbardziej kompleksowe badanie, jakie kiedykolwiek przeprowadzono na temat zależności między dietą a rakiem jelita grubego. Dostarcza ono silnych dowodów na to, że produkty mleczne mogą pomagać w zapobieganiu temu nowotworowi, głównie ze względu na zawarty w nich wapń – wskazuje dr Keren Papier, główna autorka badania i starszy epidemiolog żywieniowy w Oksfordzie.
Co istotne, badanie wykazało, że wapń działał ochronnie niezależnie od tego, czy pochodził z produktów mlecznych (jak mleko czy jogurt), czy ze źródeł roślinnych – takich jak ciemnozielone warzywa liściaste czy wzbogacane napoje sojowe. Sugeruje to, że to sam mikroskładnik jest głównym czynnikiem redukującym ryzyko.
Naukowcy mają już hipotezę wyjaśniającą ten mechanizm.
– Są wskazania, że wapń chroni przed rakiem jelita grubego poprzez wiązanie się z kwasami żółciowymi i wolnymi kwasami tłuszczowymi w okrężnicy. Tworzy z nimi rodzaj nieszkodliwego "mydła", co zapobiega uszkadzaniu wyściółki jelit i zmniejsza ich potencjał rakotwórczy – wyjaśnia dr Papier.
Ten efekt pomaga wypłukiwać szkodliwe kwasy z przewodu pokarmowego, nie pozwalając im na gromadzenie się i niszczenie tkanek.
Suplementy i żywność wzbogacana
Większość uczestniczek badania spożywała ilość wapnia przewyższającą standardowe zalecenia (powyżej 700 mg dziennie). W niektórych przypadkach wynikało to z jedzenia żywności wzbogacanej (np. pieczywa czy produktów wegańskich).
Badanie skupiało się głównie na kobietach po menopauzie, jednak zdaniem autorów efekty ochronne wapnia odnoszą się również do mężczyzn i młodszych grup wiekowych. Naukowcy zaznaczają jednak, że potrzebne są dalsze prace, aby ustalić, czy suplementy diety dają dokładnie taki sam efekt ochronny jak wapń dostarczany w pożywieniu.
Zamiast wina pij jogurt
Mimo niepokojących trendów, szacuje się, że ponad połowie przypadków raka jelita grubego można zapobiec poprzez modyfikację stylu życia i diety.
Badanie z Oksfordu potwierdziło m.in., że spożycie dodatkowych 20 g alkoholu dziennie (duża szklanka wina) zwiększa ryzyko o 15 proc, z kolei każde dodatkowe 30 g czerwonego i przetworzonego mięsa dziennie podnosi je o 8 proc.
Jednocześnie utrzymanie prawidłowej masy ciała, aktywność fizyczna, niepalenie tytoniu, ograniczenie alkoholu i mięsa oraz dieta bogata w błonnik, owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste i źródła wapnia.
– Utrzymanie zdrowej, zbilansowanej diety to jeden z najlepszych sposobów na obniżenie ryzyka. Nabiał, w tym mleko,oraz inne źródła wapnia mogą być ważnym elementem takiego jadłospisu. Z niecierpliwością czekamy na dalsze badania, które pomogą nam jeszcze lepiej wykorzystać tę wiedzę w praktyce - podsumowuje Sophia Lowes z organizacji Cancer Research UK, która wraz z UK Medical Research Council sfinansowała badanie.
Źródło: news.cancerresearchuk.org
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarz WP abcZdrowie, od lat specjalizujący się w tematyce ochrony zdrowia oraz praw pacjenta. Laureat wyróżnień w konkursach dziennikarskich, m.in. Kryształowe Pióra i Twarze Ubóstwa. Za swoją działalność na rzecz równego traktowania otrzymał tytuł ambasadora Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami.
