Zaćma wrodzona

Zaćma wrodzona jest poważną wadą wzroku. Nieleczona prowadzi do zaniku gałki ocznej, niedowidzenia, zeza towarzyszącego i oczopląsu. Przyczyny powstawania zaćmy wrodzonej nie są dostatecznie poznane. Istnieje wiele hipotez. Prawdopodobnym czynnikiem sprawczym może być zażywanie leków przez matkę podczas ciąży np. z grupy kortykosteroidów, sulfonamidów jak i cukrzyca oraz inne choroby matki.

Przyczyny zaćmy wrodzonej

Także zakażenie wewnątrzmaciczne w pierwszym trymestrze ciąży, różyczka i inne chorób o ostrym przebiegu mogą wpływać na rozwój choroby u dziecka. Do zachorowania predysponują również aberracje chromosomowe – zespół Downa (w którym zaćma o różnym nasileniu występuje u 60 proc. chorych), trisomia 18, 13 i delecja krótkiego ramienia chromosomu 5. Około 30% przypadków jest dziedziczna. Schorzenia gałki ocznej takie, jak: przetrwałe hiperplastyczne ciało szkliste, małoocze, brak tęczówki, uraz, siatkówczak, retinopatia wcześniaków, odwarstwienie siatkówki, zapalenia błony naczyniowej, także sprzyjają wystąpieniu zaćmy wrodzonej.

Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków

Rodzaje zaćmy wrodzonej

  • zaćma warstwowa, okołojądrowa - najczęściej występująca, rozwija się w warstwie położonej obwodowo względem jądra zarodkowego, a upośledzenie widzenia jest tylko częściowe,
  • zaćma jądrowa,
  • zaćma całkowita - uniemożliwione jest prawidłowe widzenie plamkowe i w konsekwencji brak jest możliwości rozwoju zdolności widzenia u noworodka. Powstaje wtórne niedowidzenie (amblyopia), w przypadkach obejmujących dwoje oczu, rozwija się oczopląs i zez oka,
  • zaćma torebkowa przednia i tylna,
  • zaćma biegunowa,
  • zaćma błoniasta.

Objawy zaćmy wrodzonej

Podstawowym objawem zaćmy wrodzonej całkowitej jest biała źrenica (leucocoria). Drugim objawem, charakterystycznym dla niewidzących dzieci jest odruch palcowo-oczny Franceschettiego. Polega on na uciskaniu przez niemowlę oczu (piąstkami lub kciukami obu dłoni). Źrenice nie reagują na światło, dzieci nie wykazują zainteresowania pokazywanymi przedmiotami. Zaćma u dzieci częściowa może być rozpoznana dopiero u kilkuletniego dziecka, gdy upośledza widzenie na tyle, że zostaje zauważone przez rodziców bądź nauczycieli.

Leczenie zaćmy u dzieci

W przypadku zaćmy całkowitej najlepiej wykonać operację w pierwszych tygodniach życia dziecka. Dotyczy to zarówno zaćmy jednoocznej, jak i obuocznej choroby oczu. Wiekszość klinicystów wybiera laserową korekcję wad wzroku, tj. zabieg usunięcia zaćmy wraz z wszczepieniem soczewki wewnątrzgałkowej (IOL). Jest to nadal zabieg kontrowersyjny u noworodków, gdyż wiąże się z wieloma powikłaniami. W grupie tej wykonuje się większą liczbę wtórnych operacji. Dodatkowo zmiany refrakcji u rosnącego dziecka są duże i różnią się znacznie u poszczególnych małych pacjentów. Okres najszybszego wzrostu i rozwoju gałki ocznej oraz mechanizmów widzenia odbywa się w pierwszych 4–6 miesiącach, później postępuje nieco wolnej do 2 roku życia, osiągając w wieku około 6–8 lat wartości zbliżone do oka osoby dorosłej.

Korzystniejszym rozwiązaniem leczenia zaćmy jest korekcja bezsoczewkowości pooperacyjnej za pomocą twardych gazoprzepuszczalnych soczewek kontaktowych i wtórny wszczep soczewki w późniejszym wieku. Biorąc pod uwagę budowę gałki ocznej dziecka z małą średnicą rogówki i ciasno przylegającymi powiekami oraz jej ciągły rozwój, parametry fizyko-chemiczne ograniczające do minimum powstawanie powikłań oraz fakt, że soczewka RGP jest łatwa do zakładania i zdejmowania oraz codziennej pielęgnacji, twarde gazoprzepuszczalne soczewki kontaktowe wydają się najlepszym wyborem do korekcji bezsoczewkowości u dzieci.

Kluczową jednak rolę w uzyskaniu dobrych efektów leczenia odgrywa prawidłowo prowadzona rehabilitacja choroby wzroku. Składają się na nią odpowiednie zaopatrzenie optyczne dziecka oraz zasłanianie oka zdrowego w przypadkach zaćmy jednoocznej. Po uzyskaniu zadowalającej ostrości wzroku rozpoczyna się leczenie zeza i oczopląsu.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Przesiewowe badania wzroku u dzieci
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Przesiewowe badania wzroku u dzieci
Przesiewowe badania wzroku u dzieci

Retinopatia wcześniaków

. Choroby oczu u niemowląt nie można bagatelizować, więc warto udać się na badania wzroku. Leczenie retinopatii wcześniaków W przypadkach zaawansowanej (...) to pojawiło się wraz z rozwojem neonatologii i zwiększoną...

Przesiewowe badania wzroku u dzieci

Retinoblastoma

siatkówczaka, małe dzieci należy zawsze badać okulistycznie. Diagnostyka siatkówczaka Postawienie prawidłowej diagnozy umożliwia badanie dna oka (...) Siatkówczak, nazywany często z łacińskiego retinoblastomą,...

Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Grupa wiekowa zaćmy (WIDEO)

Grupa wiekowa zaćmy (WIDEO) Odtwórz wideo

, kortyzonowa, galaktozowa); zaćma wrodzona. Tylko jeden rodzaj zaćmy - zaćma starcza - występuje wyłącznie u osób starszych (po 45. roku życia, im osoba (...) Zaćma to inaczej zmętnienie...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, leczenie

Czym różni się zaćma od jaskry? (WIDEO)

Czym różni się zaćma od jaskry? (WIDEO) Odtwórz wideo

związanej z wiekiem występuje również, jako wada wrodzona lub choroba dziedziczna oraz powikłanie różnych chorób. Zaćma jest to zmętnienie lub zmiana koloru (...) Zaćma jest bardzo powszechną chorobę,...

Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Przyczyny zaćmy (WIDEO)

Przyczyny zaćmy (WIDEO) Odtwórz wideo

ma charakter bezobjawowy. Zaćma wrodzona może być przyczyną ślepoty. Ten rodzaj choroby jest najczęściej spowodowany przez zakażenie wewnątrzmaciczne. Jeżeli matka jest nosicielem wirusa różyczki, półpaśca, opryszczki,...

Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Objawy zaćmy - zaćma starcza, zaćma wrodzona, zaćma wikłająca

zaćmy wrodzonej Zaćma wrodzona powstaje na skutek zaburzeń rozwoju oka w pierwszych miesiącach życia płodowego. Główną przyczyną mogą być choroby matki w czasie ciąży, głównie zakażenia wirusowe. Zdarza się czasami,...

Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Powstawanie (etiologia) zaćmy

ograniczenie widzenia lub całkowita utrata wzroku. Zaćma wrodzona i nabyta Zaćma wrodzona (cataracta congenita) to zmętnienie soczewki oka (...) zamgleniu oka. Obwód soczewki pozostaje...

Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Jaskra a zaćma

Jaskra i zaćma to choroby narządu wzroku o różnych podłożach i dotykające różnych części oka. Zaćma (katarakta) powoduje zmętnienie soczewki oka, natomiast jaskra, wywołana zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym, powoduje...

Wady wzroku

Wrodzone wady wzroku

soczewki. Istnieje zaćma wrodzona i nabyta. Zaćma nabyta pojawia się u osób powyżej 60. roku życia. Zaćma wrodzona dotyka głównie dzieci (...) , gdyż zaburzeniu ulega...

Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Zaćma - czy Ciebie też to czeka?

steroidowe, zaćma wrodzona - dziecko rodzi się z mętną soczewką. Objawy mniej i bardziej… wyraźne Zaćma to choroba podstępna. Może rozwijać się przez wiele (...) Kiedy zmysł wzroku zaczyna szwankować,...