Zapalenie stawu biodrowego – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie stawu biodrowego, nazywane również przemijającym zapaleniem stawu biodrowego (coxitis fugax), jest chorobą zapalną, która ma podłoże bakteryjne, wirusowe, ale i reumatologiczne. Tym samym wyróżnia się:

• wirusowe zapalenie stawu biodrowego,
• bakteryjne zapalenie stawu biodrowego,
• reumatoidalne zapalenie stawu biodrowego.

Zapalenie stawu biodrowego to częste powikłanie infekcji układu oddechowego (np. angina, zapalenie oskrzeli, przeziębienia, grypa), ale i choroby wirusowej (np. wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, zakażenie wirusem HIV, ospa, świnka, różyczka).

Przyczyną choroby może być także zapalenie układu moczowego czy zabieg operacyjny, jak również choroba reumatyczna(np. zarówno reumatoidalne zapalenie stawu (RZS), jak i łuszczycowe zapalenie stawu (ŁZS).

Na ryzyko rozwoju choroby wpływa także niehigieniczny tryb życia, złe odżywianie, a także choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca) czy obniżona odporność.

Głównym objawem zapalenia stawu biodrowego jest ból biodra i pachwiny, który promieniuje do kolana. To dlatego osoba chora utyka, skarży się także na złe samopoczucie. Często pojawia się gorączka. W początkowym stadium obserwuje się bolesne ograniczenie zakresu ruchu w stawie biodrowym, a także skurcze mięśni (mimowolne).

Gdy za chorobę odpowiadają bakterie, widoczny jest obrzęk, zaczerwienienie i zwiększenie ciepłoty (ucieplenie) stawu oraz znaczne ograniczenie zakresu ruchu. Jeśli przyczyną zapalenia stawu biodrowego jest wirus, pojawia się także wysypka i inne zmiany skórne, a także bolesność zlokalizowana w wielu stawach, zapalenie pochewek ścięgnistych czy objawy z układu moczowo-płciowego.

Zapalenie stawu biodrowego u dziecka pojawia się zwykle między 3 a 10 rokiem życia. Dwa razy częściej chorują chłopcy.

Aby ustalić przyczynę bólu biodra, wykonuje się badania laboratoryjne, takie jak morfologia krwi z rozmazem, odczyn Biernackiego (OB) i białko reaktywne CRP. W przypadku podejrzenia, że przyczyną są choroby przewlekłe o podłożu immunologicznym, wskazana jest konsultacja u reumatologa.

Lekarz może zlecić badanie ultrasonograficzne (USG) oraz zdjęcie rentgenowskie (RTG, w celu różnicowania z innymi chorobami). Zwykle w wywiadzie lekarz stwierdza nagły początek oraz infekcję układu oddechowego, uraz lub alergię, które poprzedzają pojawienie się typowych objawów.

Zabiegi i leki na zapalenie stawu biodrowego

Osobom, które zmagają się z zapaleniem stawu biodrowego, zaleca się unikanie ruchu, a także leżenie w łóżku co najmniej przez tydzień. Wskazane jest stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych (niesteroidowych leków przeciwzapalnych, NLPZ). Można podawać zastrzyki z kortykosteroidów.

Gdy zapalenie ma podłoże bakteryjne, konieczna jest antybiotykoterapia. Początkowo podaje się wysokie dawki antybiotyków (zwykle przez 2-3 tygodnie), później - jako kontynuacja do 6 tygodnia leczenia - wskazana jest antybiotykoterapia doustna. Rodzaj antybiotyków jest dobierany ze względu na wyniki posiewu, na podstawie antybiogramu.

W procesie leczenia i rekonwalescencji duże znaczenie ma fizykoterapia i zabiegi, takie jak prądy TENS, laser, pole magnetyczne, ultradźwięki, jonoforeza czy krioterapia miejscowa.

Pomocne są masaże lecznicze, taping medyczny (kinesiotapingu) oraz ćwiczenia izometryczne, później ćwiczenia czynne wolne oraz ćwiczenia z umiarkowanym oporem w celu wzmocnienie stabilizatorów stawu biodrowego.

Czasem niezbędne jest leczenie niefarmakologiczne, obejmujące nacięcie stawu i zastosowanie drenażu.

Zwykle proces zapalny ma charakter samoograniczający i ustępuje zwykle w ciągu dwóch do trzech tygodni. Właściwe leczenie oraz rehabilitacja pozwalają na powrót do zdrowia. Niestety czasem zdarzają się powikłania, takich jak ropnie lub przetoki, jałowa martwica stawu biodrowego, osteoporoza, zesztywnienie stawu, zmiany zwyrodnieniowe czy wstrząs septyczny, a także zniekształcenie oraz zahamowanie wzrostu kończyny u dzieci.