Zatorowość cholesterolowa - przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Zatorowość cholesterolowa, nazywana także zatorowością kryształami cholesterolu, to zaburzenie, o którym mówi się, gdy kryształy cholesterolu, wydobywające się z niestabilnych zmian miażdżycowych w tętnicach, ze względu na rozmiar zatykają niewielkie naczynia w wielu narządach (o średnicy od 100 do 200 μm).

Wówczas dochodzi do niedokrwienia mikronaczyń w obecności prawidłowego ciśnienia krwi i odpowiedni przepływ w większych tętnicach.

Zatorowość cholesterolową najczęściej stwierdza się u mężczyzn, głównie po 60 roku życia. Specjaliści ustalili czynniki, że za jej pojawienie się odpowiadają różne czynniki. To najczęściej:

• miażdżyca. To choroba tętnic, która prowadzi do zwężenia ich światła. Odpowiada za to zbudowana głównie z cholesterolu blaszka miażdżycowa, wyrastająca ze ściany tętnicy. Jej obecność prowadzi do zmniejszenia przepływu krwi i niedokrwienia prowadzącego do niedotlenienia narządów,
• nadciśnienie tętnicze. To choroba układu krążenia uznawana za chorobę cywilizacyjną. Cechuje się trwale lub czasowo podwyższonym ciśnieniem krwi, czyli ciśnieniem tętniczym o wartości 140/90 mm Hg lub więcej,
• cukrzyca. To grupa chorób związanych z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej w organizmie. Charakteryzuje się podwyższonym poziomem glukozy we krwi (hiperglikemią), co wynika z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta wysp trzustkowych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, wyróżnia się cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych,
• tętniak aorty brzusznej, To stałe, odcinkowe poszerzenie światła aorty, obejmujące wszystkie trzy warstwy jej ściany, przy czym prawidłowa średnica jest przekroczona o co najmniej 50 procent,
• hypercholesterolemia (hipercholesterolemia). To przewlekły stan zaburzenia gospodarki lipidowej organizmu, któremu towarzyszy podwyższone powyżej normy stężenie cholesterolu w osoczu krwi,
• leczenie fibrynolityczne i przeciwzakrzepowe,
• zabiegi: angiografia, cewnikowania serca, zabiegi chirurgii naczyniowej, zwłaszcza interwencje chirurgiczne na dużych naczyniach.

Objawy zatorowości cholesterolowej zależą od umiejscowienia patologii. Ponieważ zmiany miażdżycowe najczęściej lokalizują się w aorcie zstępującej, choroba najczęściej dotyka nerki (co grozi uszkodzeniem narządów) oraz kończyny dolne.

Zatorowości kryształami cholesterolu towarzyszą zmiany skórne, które pojawiają się głównie na stopach, podudziach i udach. Obserwuje się sine palce u stóp, owrzodzenia stopy, a także sinicę marmurkowatą i martwicę na skutek niedokrwienia.

Gdy dochodzi do zajęcia przewodu pokarmowego, mogą pojawić się nudności, wymioty, biegunki i ból brzucha, a także krwawienia z przewodu pokarmowego czy wtórna perforacja.

By rozpoznać zatorowość cholesterolową, niezbędne jest wykonanie badań laboratoryjnych krwi, w których stwierdza się:

• wzrost odczynnika zapalnego: OB, CRP,
• eozynofilię,
• niedokrwistość normocytową normochroniczną.

W badaniu moczu obserwuje się zaś:

• mierny białkomocz,
• eozynofilurię,
• krwinkomocz,
• ropomocz,
• wałeczki ziarniste i szkliste.

Leczenie zatorowości cholesterolowej ma charakter objawowy. Jego celem jest zniwelowanie objawów i zapobieganie groźnym powikłaniom. Aby nie dopuścić do zatorowości cholesterolowej, a i cieszyć się zdrowiem, bardzo ważne jest, by o siebie dbać: przestrzegać zasad racjonalnej diety (istotne jest wyeliminowanie używek) i higienicznego trybu życia. Należy wprowadzić codzienną aktywność fizyczną.

Ponieważ zbyt wysoki poziom cholesterolu we krwi zwiększa lepkość krwi i sprzyja powstawaniu zakrzepów, bardzo ważne są działania zmierzające do obniżenia jego poziomu. Kluczowe jest unikanie nadmiaru produktów będących jego dobrym źródłem. To głównie:

• tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, np. masło, żółte sery, słonina, smalec, śmietanka,
• mięso, zwłaszcza wieprzowe i jego przetwory: kiełbasy, pasztety,
• wyroby cukiernicze przyrządzane z wykorzystaniem masła.

Sprzymierzeńcami w walce z cholesterolem są nienasycone kwasy tłuszczowe, które pomagają obniżyć stężenie frakcji LDL, potocznie nazywanej „złym” oraz włókno pokarmowe (błonnik), wiążąc jego cząstki, które są wydalane z organizmu wraz z resztkami niestrawionego pokarmu.